Không có cơ sở khoa học khi cho rằng đo khí thải làm hỏng động cơ ôtô

Thứ hai, 27/4/2026 16:00 (GMT+7)
2 giờ trước

Bộ Xây dựng khẳng định việc đạp thốc chân ga để đo khí thải ôtô động cơ diesel là phương pháp phổ biến trên thế giới, riêng tại Việt Nam đã được thực hiện trong gần 30 năm qua.

Thông qua kênh truyền thông mạng xã hội, Bộ Xây dựng có câu trả lời liên quan đến những lo ngại hư hỏng động cơ khi đo khí thải trong kiểm định xe cơ giới.

Thiếu cơ sở khoa học

Cụ thể, Bộ Xây dựng cho rằng các phản ánh trong dư luận đối với nguy cơ hỏng hóc động cơ trong khi thực hiện đo khí thải theo phương pháp gia tốc tự do là thiếu cơ sở khoa học.

Ôtô trước khi đưa ra thị trường đều được các nhà sản xuất nghiên cứu, phát triển và thử nghiệm với chế độ khắc nghiệt hơn rất nhiều so với chế độ gia tốc tự do, đồng thời phải bảo đảm chạy ổn định hàng trăm nghìn km với điều kiện phải được bảo trì, bảo dưỡng, sửa chữa đúng với khuyến cáo của nhà sản xuất.

Bộ Xây dựng cho biết thêm, trường hợp hỏng hóc động cơ khi đo khí thải tại cơ sở đăng kiểm không phải mới phát sinh sau ngày 1/3/2026. Trước đó, đã ghi nhận nhiều vụ việc hỏng hóc xảy ra, với nguyên nhân chủ yếu đến từ tình trạng xe trước khi đưa vào kiểm định đã tiềm ẩn sự cố nhưng không được bảo dưỡng, sửa chữa đúng cách.

Kiểm định khí thải ôtô động cơ diesel tại một trung tâm đăng kiểm ở TP.HCM. Ảnh: Phúc Hậu.

Chẳng hạn, động cơ bị lỗi bộ điều tốc động cơ, nghĩa là không hạn chế được tốc độ động cơ hoặc hạn chế sai số vòng quay lớn nhất của động cơ theo thiết kế của nhà sản xuất), hoặc xe bị chảy dầu bôi trơn từ khoang động cơ, từ bộ tăng áp, từ xu-páp dẫn đến tăng tốc mất kiểm soát kể cả khi người sử dụng tắt máy.

Các lỗi tiềm ẩn khác cũng có thể dẫn đến hư hỏng động cơ trong quá trình kiểm định khí thải gồm lỗi bơm cao áp, kim phun dẫn đến động cơ tăng tốc bất thường, dây cu-roa cũ không được thay thế đúng chu kỳ theo khuyến cáo của nhà sản xuất, bị lão hóa, chùng quá mức dẫn đến bị đứt trong quá trình đo khí thải...

Theo Bộ Xây dựng, các lỗi tiềm ẩn này có thể phát sinh tình trạng hỏng hóc ở xe bất kỳ lúc nào (khi kiểm định, khi sử dụng trên đường...) nếu như không được phát hiện để xử lý kịp thời.

Ôtô động cơ diesel sẽ được kiểm tra khí thải bằng phương pháp gia tốc tự do, hay còn gọi là "đạp thốc" chân ga. Ảnh: Phúc Hậu.

Đại diện Bộ Xây dựng nhấn mạnh trước khi triển khai thực hiện Quyết định số 43/2025 về lộ trình áp dụng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải xe ô tô tham gia giao thông đường bộ, Cục Đăng kiểm và Bộ Xây dựng đã tổ chức tập huấn nhằm đảm bảo kết quả đo khí thải tại các cơ sở đăng kiểm được khách quan, minh bạch, công bằng và thực hiện đúng các quy định của pháp luật.

Đã "đạp thốc" để kiểm tra khí thải trong gần 30 năm nay

Theo nội dung QCVN 85:2025/BNNMT, phương pháp đo độ khói của khí thải ôtô lắp động cơ cháy do nén (chủ yếu là động cơ diesel) được thực hiện bằng phương pháp đo mẫu khí thải theo chu trình đo động cơ ở chế độ gia tốc tự do, quy định tại TCVN 7663:2007 (ISO 11614:1999).

Riêng tại Việt Nam, việc kiểm tra khí thải phương tiện giao thông đường bộ theo phương pháp gia tốc tự do đã được thực hiện từ năm 1999, theo Quyết định số 1397/1999/QĐ-BGTVT ban hành ngày 11/6/1999 bởi Bộ trưởng Giao thông vận tải.

Kiểm định khí thải bằng cách "đạp thốc" chân ga đã được thực hiện trong gần 30 năm nay. Ảnh minh họa: Phúc Hậu.

Từ đây, Bộ Xây dựng nhấn mạnh phương pháp kiểm tra khí thải động cơ diesel bằng chu trình gia tốc tự do đã được Việt Nam áp dụng trong hoạt động kiểm định ôtô gần 30 năm nay. Đây là phương pháp chuẩn mực trên thế giới để đánh giá khí thải động cơ diesel của xe cơ giới đang lưu hành.

Phương pháp này cũng được quy định tại Quy định UNECE R24 của Liên Hợp Quốc, Chỉ thị 2014/45/EU của Châu Âu, Tiêu chuẩn GB 3847-2018 của Trung Quốc.

Tổ chức Kiểm định ôtô quốc tế (CITA) cũng như các quốc gia trong khu vực ASEAN, Đông Nam Á gồm Malaysia, Indonesia, Philippines cũng có đề cập đến phương pháp kiểm tra khí thải động cơ diesel bằng chu trình gia tốc tự do.

Phương pháp này đã được quốc tế nghiên cứu và công nhận là đơn giản, dễ thực hiện và mô phỏng gần với chế độ hoạt động của xe ngoài thực tế.

Chủ xe được khuyến cáo nên bảo dưỡng, sửa chữa ôtô đúng với khuyến cáo của nhà sản xuất. Ảnh minh họa: Phúc Hậu.

Bộ Xây dựng cho rằng các biện pháp kiểm tra nói trên cũng có thể phát hiện và loại trừ phương tiện tiềm ẩn sự cố, từ đó khuyến cáo chủ xe đưa phương tiện vào các cơ sở bảo dưỡng, sửa chữa chuyên nghiệp, có uy tín để thực hiện việc bảo dưỡng, sửa chữa đúng với khuyến cáo của nhà sản xuất trước khi đưa xe đến cơ sở đăng kiểm. Việc này có thể giảm thiểu các lỗi phát sinh trong quá trình kiểm định, khi chạy trên đường cũng như để tăng tuổi thọ cho phương tiện.

Sẽ nghiên cứu bổ sung phương pháp kiểm tra khí thải mới

Bộ Xây dựng cho biết thêm vào ngày 24/3 vừa qua đã diễn ra một hội nghị giữa Cục Đăng kiểm, Bộ Xây dựng và nhiều đơn vị liên quan như Vụ Khoa học Công nghệ Môi trường và Vật liệu xây dựng - Bộ Xây dựng, Sở Xây dựng Hà Nội, Hiệp hội vận tải ôtô Việt Nam, Hiệp hội vận tải ôtô Hà Nội, Hiệp hội các nhà sản xuất ôtô Việt Nam (VAMA) và các nhà khoa học tại Đại học Bách Khoa Hà Nội, Đại học Giao thông vận tải, Đại học Phenikaa...

Nội dung chính của hội thảo là thảo luận các vấn đề liên quan phương pháp đo khí thải động cơ cháy do nén bằng chu trình gia tốc tự do.

Sẽ nghiên cứu bổ sung phương pháp kiểm tra khí thải mới. Ảnh: Phúc Hậu.

Đối với đề xuất kiểm tra khí thải xe khi có tải, Bộ Xây dựng cho rằng để thực hiện được phương pháp kiểm tra này, các cơ sở đăng kiểm phải đầu tư các thiết bị kiểm tra phù hợp và phải có mặt bằng để lắp đặt, dẫn đến chi phí đầu tư rất cao. Bên cạnh đó, cũng cần có thêm thời gian để xây dựng quy định cũng như nguồn lực để các cơ sở đăng kiểm đầu tư bổ sung.

Bộ Xây dựng cho biết trong thời gian tới, các cơ quan chuyên môn của Bộ sẽ nghiên cứu để có thể bổ sung thêm một số phương pháp đo khí thải khác mà một số nước tiên tiến trên thế giới mới đưa vào áp dụng.

Các phương pháp này bao gồm đo khí thải xe tại trạng thái có tải, kiểm tra OBD của xe... Theo Bộ Xây dựng, đây là giải pháp nhằm kiểm soát chặt chẽ hơn khí thải của phương tiện, giảm thiểu các gian lận và đảm bảo mục tiêu giảm ô nhiễm, bảo vệ môi trường, bảo vệ sức khỏe người dân theo chủ trương đã đề ra.