Khó khăn bủa vây ngành dệt may

Ngành dệt may Việt Nam đang chịu tác động lớn từ bất ổn địa chính trị. Ảnh: Phạm Ngôn.

Ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam (Vitas) cho rằng ngành dệt may Việt Nam đang chịu tác động lớn từ bất ổn địa chính trị, đặc biệt là chiến sự tại Trung Đông. Diễn biến này làm gia tăng mạnh các loại chi phí đầu vào, từ nguyên liệu, sản xuất, vận tải đến các chi phí liên quan khác, tạo áp lực lớn lên hoạt động của doanh nghiệp.

Áp lực từ nhiều phía

Không chỉ dừng lại ở yếu tố chi phí, bất ổn toàn cầu còn ảnh hưởng trực tiếp đến tâm lý tiêu dùng. Khi triển vọng kinh tế và hòa bình thế giới chưa rõ ràng, người tiêu dùng có xu hướng thắt chặt chi tiêu, kéo theo nhu cầu dệt may suy yếu.

Đồng thời, các nhãn hàng và nhà mua hàng quốc tế cũng trở nên thận trọng hơn, thay đổi cách thức đặt hàng, khiến thị trường thêm phần khó đoán định.

Bên cạnh yếu tố địa chính trị, ông Cao Hữu Hiếu, Tổng giám đốc Tập đoàn Dệt May Việt Nam nhìn nhận ngành dệt may còn đối mặt với áp lực cạnh tranh ngày càng gay gắt trên thị trường toàn cầu, đặc biệt từ các quốc gia đang phát triển nhanh trong khu vực như Bangladesh, Sri Lanka, Ấn Độ hay Indonesia.

Ngoài ra, ngành vẫn chưa hoàn toàn phục hồi sau những tác động kéo dài từ đại dịch Covid-19. "Sau dịch Covid-19, nhu cầu dệt may toàn cầu tăng rất chậm. Từ năm 2021 đến nay, mức tăng trung bình chỉ khoảng 2-2,5%/năm", ông Hiếu cho biết.

Trong khi đó, năng lực sản xuất các nước liên tục gia tăng khiến cạnh tranh ngày càng khốc liệt, buộc doanh nghiệp Việt Nam phải nâng cao năng lực cạnh tranh.

Đồng thời, xu hướng toàn cầu đang siết chặt các tiêu chuẩn về sản xuất xanh, phát triển bền vững và truy xuất nguồn gốc. Đặc biệt, các chính sách thương mại mới như thuế đối ứng của Mỹ đặt ra yêu cầu cao hơn đối với hàng dệt may, nhất là về xuất xứ sản phẩm.

Ở trong nước, ngành dệt may cũng chịu áp lực cạnh tranh lao động khi nhiều lĩnh vực khác phát triển mạnh nhờ chính sách thu hút đầu tư. Theo thống kê của Tập đoàn Dệt May Việt Nam, thu nhập lao động dệt may Việt Nam hiện thuộc nhóm cao trên thế giới, chỉ sau Trung Quốc và tiếp tục có xu hướng tăng, tạo thêm gánh nặng chi phí cho doanh nghiệp.

Dù trước mắt có nhiều khó khăn, ông Phạm Xuân Hồng, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Thời trang TP.HCM cho rằng ngành dệt may Việt Nam vẫn có những điểm tựa quan trọng.

Theo ông Hồng, nền kinh tế - xã hội hiện duy trì sự ổn định, lực lượng lao động dồi dào, tay nghề tốt và có khả năng sáng tạo. Đồng thời, sự gắn kết và đồng lòng của cộng đồng doanh nghiệp trong ngành là yếu tố then chốt giúp nâng cao khả năng chống chịu.

Trên thực tế, ông Vũ Đức Giang cho biết ngành dệt may cũng đã chủ động định hình chiến lược từ nhiều năm qua khi tập trung vào việc đa dạng hóa thị trường, khách hàng và sản phẩm nhằm giảm phụ thuộc và tăng khả năng thích ứng trước biến động.

Cùng với đó là nâng cao năng lực dự báo, xây dựng các kịch bản ứng phó với rủi ro, đồng thời đẩy mạnh đầu tư công nghệ, tự động hóa, robot hóa và ứng dụng AI, từng bước chuyển dịch sang mô hình sản xuất xanh, bền vững để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao từ các thị trường cũng như các hiệp định thương mại như CPTPP và các FTA.

Ngoài ra, ông nhận định chính những thách thức trong thời gian qua cũng góp phần nâng cao khả năng thích ứng và tư duy chiến lược của doanh nghiệp, cũng như vai trò định hướng của hiệp hội trong việc hỗ trợ ngành vượt qua khó khăn.

Nhờ đó, dù đối mặt với nhiều áp lực, trong 3 tháng đầu năm, ngành dệt may Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định nhất định, tiếp tục giữ vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Vẫn còn cơ hội tăng trưởng

Năm nay, ngành dệt may đặt mục tiêu xuất khẩu khoảng 49-50 tỷ USD, tăng trưởng 6% so với năm 2025. Đây là một con số không mấy dễ dàng trong bối cảnh hiện nay.

Dưới góc nhìn tích cực, ông Phạm Xuân Hồng dự báo ngành dệt may có thể phục hồi và tăng trưởng trở lại. Theo ông, ngành có khả năng đạt mức tăng trưởng khoảng 15% so với năm 2025. "Đây là mục tiêu mà toàn ngành đang kỳ vọng", ông nhấn mạnh.

Để hướng tới mục tiêu tăng trưởng trong năm nay, các doanh nghiệp dệt may cho biết buộc phải liên tục điều chỉnh chiến lược kinh doanh. Bên cạnh việc tối ưu chi phí, các doanh nghiệp còn phải đẩy mạnh đa dạng hóa thị trường nhằm giảm phụ thuộc vào một số khu vực lớn, qua đó tăng khả năng chống chịu trước biến động toàn cầu.

Ở góc độ hỗ trợ ngành, các hiệp hội và tổ chức xúc tiến thương mại cũng đóng vai trò kết nối quan trọng. Đại diện các đơn vị này cho biết sẽ tập trung nguồn lực tổ chức các hội thảo, hội chợ chuyên ngành, tạo không gian để doanh nghiệp, khách hàng và nhà cung cấp gặp gỡ, chia sẻ thông tin thị trường, đơn hàng cũng như kinh nghiệm sản xuất.

Trong đó, SaigonTex - SaigonFabric 2026 được xem là một trong những sự kiện trọng điểm của ngành. Ông Trần Ngọc Liêm - Giám đốc Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chi nhánh khu vực TP.HCM - đánh giá triển lãm này đã đóng góp tích cực cho thị trường, giúp doanh nghiệp trong nước tiếp cận nhanh hơn với thị trường quốc tế và rút ngắn khoảng cách công nghệ.

Các hiệp hội và tổ chức xúc tiến thương mại tập trung nguồn lực tổ chức các hội thảo, hội chợ chuyên ngành, tạo không gian để doanh nghiệp, khách hàng và nhà cung cấp gặp gỡ, chia sẻ thông tin thị trường. Ảnh: Saigon Tex.

Năm nay, sự kiện diễn ra trong ngày 8-11/4 tại Trung tâm Hội chợ & Triển lãm Sài Gòn (SECC). Triển lãm quy tụ nhiều thương hiệu lớn, các nhà cung cấp máy móc thiết bị, nhà sản xuất nguyên phụ liệu, cùng chuyên gia và đại diện cơ quan quản lý từ nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ, mang đến những cập nhật mới nhất về công nghệ và xu hướng ngành.

Theo ông Trần Ngọc Liêm, thông qua sự kiện, doanh nghiệp có thể nắm bắt xu hướng tiêu dùng toàn cầu để điều chỉnh sản phẩm phù hợp với thị trường. Đồng thời, đây cũng là kênh giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn nguyên phụ liệu mới, đa dạng hóa nguồn cung phục vụ sản xuất.