- Iran cảnh báo sẽ rải mìn toàn bộ tuyến liên lạc tại Vịnh Ba Tư nếu bị tấn công bờ biển, đảo.
- Iran dọa đóng Hormuz và tấn công hạ tầng năng lượng, nước nếu bị đánh vào nhà máy điện.
- Mỹ và Israel tiếp tục không kích Iran, Israel đánh chặn thêm tên lửa từ Tehran.
- Ông Netanyahu tuyên bố sẽ tiêu diệt Iran sau vụ tấn công khiến hơn 180 người bị thương.
- Trung Quốc kêu gọi chấm dứt chiến sự để tránh vòng xoáy leo thang.
Ông Trump chỉ đạo ngừng bắn Iran trong 5 ngày
Ông Trump đã ra lệnh cho Bộ Quốc phòng “hoãn” các cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng năng lượng Iran trong 5 ngày, trong bối cảnh diễn ra các cuộc trao đổi “mang tính xây dựng” về việc chấm dứt xung đột.
Tổng thống Mỹ cho biết trong hai ngày qua, chính quyền của ông đã có “các cuộc trao đổi rất tốt và mang tính xây dựng” với Iran nhằm tìm kiếm một giải pháp toàn diện cho xung đột ở Trung Đông.
 |
| Bài đăng của ông Trump trên mạng xã hội Truth Social. |
“Dựa trên tinh thần và nội dung của những cuộc trao đổi sâu sắc, chi tiết và mang tính xây dựng này, các cuộc họp sẽ tiếp tục trong tuần, tôi đã chỉ đạo Bộ Chiến tranh hoãn mọi cuộc tấn công quân sự vào các nhà máy điện và cơ sở năng lượng của Iran trong 5 ngày, tùy thuộc vào kết quả của các cuộc thảo luận đang diễn ra”, ông viết bằng chữ in hoa trên trang Truth Social.
Trước đó, ông Trump đã đe dọa tấn công các nhà máy điện của Iran nếu nước này không cho phép Eo biển Hormuz mở cửa trở lại. Tuần trước, ông cũng từng nói rằng không muốn theo đuổi lệnh ngừng bắn với Iran. “Chúng ta có thể đối thoại, nhưng tôi không muốn ngừng bắn”, ông Trump nhấn mạnh vào chiều 20/3.
Truyền thông Iran phủ nhận liên lạc với ông Trump, tuyên bố Mỹ “tự rút lui”
Hãng tin Fars của Iran, dẫn nguồn giấu tên, cho biết không hề có liên lạc trực tiếp hay gián tiếp nào với Tổng thống Mỹ Donald Trump, “không thông qua bất kỳ trung gian nào”.
Nguồn tin này khẳng định rằng Trump “rút lui” sau khi được cảnh báo rằng Iran sẽ nhắm vào các nhà máy điện nếu bị tấn công. Báo cáo cũng nhấn mạnh rằng, dù ông Trump tuyên bố các cuộc đàm phán với Iran đang diễn ra, nguồn tin của Fars phủ nhận mọi hình thức liên lạc như vậy.
Tuy nhiên, các thông tin này chưa được xác minh độc lập, và chưa có bình luận chính thức từ phía Mỹ, đồng thời hiện cũng chưa có bất kỳ thông tin chính thức nào từ chính phủ Iran về tuyên bố của ông Trump.
"Ông Trump đã phải nhượng bộ"
Phản ứng ngay sau thông báo hoãn tấn công, Đại sứ quán Iran tại Kabul (Afghanistan) đăng tải trên mạng xã hội rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump đã rút lại kế hoạch tấn công sau “lời cảnh báo nghiêm khắc từ Iran”, ám chỉ Tehran đã đe dọa trả đũa nếu cơ sở năng lượng của họ bị tấn công.
Cùng lúc, hãng tin Tasmin dẫn lời các nguồn tin thân Iran sử dụng cụm từ “Trump Backs Down!” (tạm dịch: Trump phải nhượng bộ!) để mô tả động thái của tổng thống Mỹ trong bối cảnh leo thang căng thẳng.
Giá dầu giảm xuống dưới 100 USD
Giá dầu thế giới giảm mạnh sau khi ông Trump thông báo sẽ hoãn mọi cuộc tấn công quân sự vào các nhà máy điện và cơ sở năng lượng của Iran.
Cụ thể, hợp đồng tương lai dầu Brent giảm khoảng 17 USD, tương đương 15%, xuống mức thấp trong phiên là 96 USD/thùng. Trong khi đó, dầu WTI Mỹ giảm 13 USD, tương đương 13,5%, xuống mức 85,28 USD/thùng.
Đợt giảm giá diễn ra sau khi giá dầu từng vượt mốc 100 USD/thùng, khi các cuộc tấn công của Iran vào tàu chở dầu đã gần như phong tỏa thực tế Eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển dầu chiến lược hàng đầu thế giới.
“Giải pháp hoàn toàn” sẽ là gì?
Sau khi tuyên bố của Tổng thống Trump được đưa ra, NYT dẫn lời các chuyên gia nhận định, với Tổng thống Trump và Iran, câu hỏi then chốt là thế nào được coi là “một giải pháp hoàn toàn và triệt để” cho các bất đồng giữa hai bên.
Việc khôi phục dòng chảy dầu qua eo Hormuz rõ ràng là ưu tiên cấp bách nhất. Tuy nhiên, vấn đề không kém phần quan trọng là xử lý khoảng 440 kg uranium gần đạt cấp độ chế tạo vũ khí mà Iran được cho là đang lưu trữ tại các cơ sở hạt nhân ở Isfahan và Natanz, cũng như việc Mỹ và Israel có sẵn sàng chấm dứt đối đầu với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo và lãnh tụ tối cao mới hay không. Nếu chiến tranh kết thúc mà chính quyền này vẫn nắm quyền, ông Trump có thể bị coi là đã bỏ rơi người dân Iran hay không.
Iran dọa rải thủy lôi toàn bộ Vùng Vịnh
Trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa tấn công các nhà máy điện Iran nếu Tehran không mở eo biển Hormuz, Hội đồng Quốc phòng Iran hôm nay ra tuyên bố cứng rắn: bất kỳ nỗ lực tấn công bờ biển hay các đảo của Iran sẽ khiến “mọi tuyến đường giao thông ở Vùng Vịnh bị đặt thủy lôi”.
 |
| Các tàu đi qua eo biển Hormuz khó tránh được thủy lôi. Đồ họa: NYT |
Theo tuyên bố, duy nhất các quốc gia không tham chiến mới có thể di chuyển qua vùng biển này nếu phối hợp trực tiếp với Iran.
Trước đó, ông Trump đã cân nhắc khả năng chiếm đảo Kharg, cách bờ biển Iran khoảng 24 km, nơi đặt các bể chứa và cơ sở bơm dầu chiếm tới 90% xuất khẩu dầu của Iran.
Điện Kremlin: Mỹ tấn công Bushehr có thể gây thảm họa hạt nhân
Phát ngôn viên điện Kremlin, ông Dmitry Peskov, cảnh báo rằng các cuộc tấn công của Mỹ và Israel gần nhà máy điện hạt nhân Bushehr ở Iran là “cực kỳ nguy hiểm” và Nga đã bày tỏ quan ngại trực tiếp với Washington. Ông nhấn mạnh, những đòn đánh này có thể gây ra hậu quả không thể khắc phục.
“Chúng tôi cho rằng các cuộc tấn công nhằm cơ sở hạt nhân tiềm ẩn rủi ro cực kỳ nghiêm trọng… Vì vậy, phía Nga, với trách nhiệm hết sức cao, đã nhiều lần lên tiếng bày tỏ mối lo ngại,” ông Peskov nói.
Người phát ngôn điện Kremlin cũng nhấn mạnh rằng, xung đột tại Iran “mới chỉ hôm qua thôi” vẫn có thể được dẫn dắt theo hướng chính trị và ngoại giao.
“Đây là con đường duy nhất có thể giúp hạ nhiệt tình hình căng thẳng cực kỳ nghiêm trọng hiện nay trong khu vực”, ông khẳng định.
Trước đó, ngày 17/3, Tập đoàn hạt nhân quốc gia Nga Rosatom thông báo rằng một cuộc tấn công đã diễn ra “trên khu vực liền kề tòa nhà dịch vụ đo lường, nằm trong khuôn viên nhà máy điện hạt nhân Bushehr, gần sát với lò phản ứng đang vận hành”.
Quân đội Israel bắn nhầm, một dân thường thiệt mạng
Quân đội Israel vừa xác nhận Ofer Moskowitz, một công dân nước này, đã thiệt mạng do hỏa lực bắn nhầm của chính quân đội Israel, chứ không phải từ cuộc tấn công của Hezbollah từ Lebanon như thông tin trước đó.
Quân đội Israel xác nhận một dân thường đã chết trong vụ bắn nhầm tại kibbutz Misgav Am, gần biên giới với Lebanon, vào ngày 22/3. Theo thông báo của Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF), năm quả pháo đã được bắn nhầm vào Misgav Am thay vì vào lãnh thổ Lebanon, với góc bắn sai và không tuân thủ các quy trình bắt buộc.
 |
| Mảnh vỡ của một quả đạn bị đánh chặn, rơi gần Safed ở miền bắc Israel vào ngày 23/3. Ảnh: Thành phố Safed. |
Ít nhất một quả pháo trúng hai ôtô trên đường, khiến Ofer Moskovitz, cư dân địa phương, thiệt mạng. Ban đầu, IDF cho biết khu vực này bị trúng hỏa lực từ Lebanon, nhưng sau đó thông báo đang điều tra khả năng đây là vụ bắn nhầm của chính quân đội Israel.
IDF thừa nhận có “những sai sót và thiếu sót nghiêm trọng” trong quá trình lập kế hoạch và thực thi hỏa lực, dẫn tới cái chết thương tiếc của Moskowitz.
Người dân Tehran xếp hàng dài chờ xăng giữa căng thẳng Hormuz
Một cư dân Tehran ngày 23/3 mô tả cảnh xếp hàng dài tại các trạm xăng thủ đô khi đồng hồ đếm ngược tới hạn chót do Tổng thống Mỹ Donald Trump đặt ra, yêu cầu Iran mở lại eo biển Hormuz trước 19h44 tối 23/3 (giờ địa phương), nếu không sẽ chịu các cuộc tấn công quân sự vào nhà máy điện.
 |
| Người dân Iran lo ngại về tình trạng thiếu hụt năng lượng trong bối cảnh tối hậu thư 48 giờ của ông Trump sắp đến. Ảnh: Reuters. |
Người dân Iran hoang mang đổ xô đi mua xăng tích trữ, nhưng chính quyền chỉ cho phép mỗi xe 20 lít, khiến việc di chuyển trở nên khó khăn. Trong khi đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố sẽ đáp trả bất kỳ đòn tấn công nào từ Mỹ.
Một nguồn tin riêng của CNN cũng cho biết Tehran đang tiến hành các bước “thương mại hóa” từ việc kiểm soát eo biển quan trọng này.
Trong một diễn biến khác, theo nhóm giám sát NetBlocks, lệnh cắt Internet toàn quốc do chính quyền Iran áp đặt đã bước sang ngày thứ 24, với thời gian gián đoạn vượt 552 giờ, trở thành “một trong những sự cố nghiêm trọng nhất từng được ghi nhận ở bất kỳ quốc gia nào”.
Vấn đề Trung Đông
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này,...
