Iran cảnh báo sẽ “trả thù bằng máu” nếu Mỹ nhắm vào lãnh tụ mới.
- Tehran dọa tấn công các mục tiêu Mỹ tại UAE.
- Mỹ nói đã phá hủy hơn 90 mục tiêu quân sự ở đảo Kharg.
- Gần 43.000 công trình dân sự tại Iran bị hư hại.
- Một tàu chở dầu liên quan tới Mỹ bốc cháy gần eo Hormuz.
- Pháp và Italy tìm cách đàm phán với Iran về eo Hormuz.
TT Trump kêu gọi các nước điều tàu bảo vệ eo biển Hormuz
Tổng thống Donald Trump ngày 14/3 kêu gọi các quốc gia khác điều tàu chiến tới khu vực Iran nhằm bảo đảm eo biển Hormuz vẫn mở để các tàu chở dầu có thể đi qua.
Trong bài đăng trên Truth Social, ông Trump trước tiên cho biết tàu từ một số nước đã đồng ý lên đường, sau đó nói ông hy vọng các tàu này sẽ sớm được triển khai.
“Hy vọng Trung Quốc, Pháp, Nhật Bản, Hàn Quốc, Anh và các nước khác, những quốc gia bị ảnh hưởng bởi sự hạn chế mang tính nhân tạo này, sẽ điều tàu tới khu vực để eo biển Hormuz không còn là mối đe dọa từ một quốc gia đã bị chặt đứt hoàn toàn đầu não”, ông viết.
“Bằng cách này hay cách khác, chúng ta sẽ sớm khiến eo biển Hormuz Mở, An toàn và Tự do!”, ông Trump viết thêm.
 |
| Ông Trump bước lên Không Lực Một để tới bang Florida, ngày 13/3. Ảnh: Reuters |
Trong bối cảnh giá xăng cao gây bất lợi về mặt chính trị, ông Trump cho biết Mỹ có thể bắt đầu hộ tống các tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz, ngay cả khi chiến sự vẫn tiếp diễn.
Tuy nhiên, ông Trump từ lâu cũng kêu gọi các nước khác phải làm nhiều hơn để bảo vệ chính các tàu của mình khi đi qua tuyến đường thủy này. Năm 2019, ông từng viết trên Twitter rằng Trung Quốc và Nhật Bản “nên tự bảo vệ các tàu của họ trong một hành trình vốn luôn nguy hiểm”.
 |
| Bản đồ các cuộc tấn công vào các tàu đi qua eo biển Hormuz kể từ khi chiến sự bắt đầu. Biểu đồ: Reuters. |
Lời kêu gọi được đưa ra trong bối cảnh các cuộc không kích vẫn tiếp diễn khắp Trung Đông khi cuộc chiến bước sang tuần thứ ba.
Trước đó, ông Trump cho biết các mục tiêu quân sự trên đảo Kharg, trung tâm dầu mỏ quan trọng của Iran, đã bị “xóa sổ hoàn toàn”. Các chuyên gia nhận định động thái này giống như đánh thẳng vào “mạch máu kinh tế” của Iran.
Đáp lại, Tehran cảnh báo cơ sở hạ tầng dầu mỏ và năng lượng thuộc các công ty hợp tác với Mỹ có thể bị “biến thành tro bụi”.
Các hãng thông tấn Iran cho biết nước này cảnh báo người dân rời khỏi khu vực gần cảng Jebel Ali ở Dubai, cảng Khalifa tại Abu Dhabi và cảng Fujairah của UAE.
Iran tiếp tục phóng tên lửa về phía Israel
Tên lửa đạn đạo của Iran tiếp tục khiến còi báo động không kích vang lên khắp Israel trong ngày 14/3.
Phần lớn các quả tên lửa đã bị đánh chặn và không gây thương vong, nhưng đợt tấn công mới nhất làm hai người bị thương. Trong đó, một bé trai “trong tình trạng từ trung bình đến nghiêm trọng”, theo cơ quan dịch vụ khẩn cấp Israel.
Trung tâm dầu mỏ lớn của UAE gián đoạn vì trúng không kích
Khói bốc cao tại một trung tâm dầu mỏ lớn ở Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) sau một vụ tấn công bằng máy bay không người lái và hỏa hoạn.
Cảng Fujairah, gần eo biển Hormuz chiến lược, mỗi ngày xử lý hàng trăm nghìn thùng dầu.
Văn phòng Truyền thông Fujairah cho biết đám cháy bùng phát khi mảnh vỡ từ một máy bay không người lái bị đánh chặn rơi xuống, song không có thương vong được ghi nhận.
 |
| Những cột khói và lửa bốc lên sau khi mảnh vỡ từ một máy bay không người lái bị chặn lại va vào một cơ sở dầu khí ở Fujairah, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) ngày 14/3. Ảnh: Reuters |
Dẫn các nguồn tin, Reuters và Bloomberg cho biết một số hoạt động bốc dỡ dầu tại tiểu vương quốc này đã bị tạm dừng sau sự cố drone và vụ cháy. Tuy nhiên, tuyên bố của Văn phòng Truyền thông Fujairah không đề cập việc gián đoạn các hoạt động bốc dầu.
Sự việc xảy ra sau khi Mỹ không kích đảo Kharg của Iran, cơ sở then chốt cho xuất khẩu dầu thô của nước này.
Sau đó, các quan chức Iran cảnh báo họ có thể nhắm vào các cảng và bến tàu tại UAE để trả đũa.
Iran cảnh báo UAE sau đòn đánh vào đảo Kharg
Iran cảnh báo có thể tấn công các cảng và bến tàu tại UAE sau khi Mỹ không kích đảo Kharg, trung tâm xuất khẩu dầu quan trọng của Tehran.
Theo quân đội Iran, các tên lửa Mỹ được phóng từ những vị trí “ẩn trong các cảng, bến tàu và nơi trú ẩn trong các thành phố của UAE”.
Phát ngôn viên Bộ chỉ huy trung tâm Khatam al-Anbiya, ông Ebrahim Zolfaghari, nói Tehran coi việc đáp trả là quyền chính đáng.
“Chúng tôi cảnh báo lãnh đạo UAE rằng Cộng hòa Hồi giáo Iran xem việc tấn công nơi xuất phát các tên lửa Mỹ… là quyền hợp pháp để bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ”.
Đảo Kharg xử lý khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran. Mỹ cho biết các đòn đánh chỉ nhằm vào mục tiêu quân sự trên đảo và không nhằm vào hạ tầng dầu mỏ, dù Tổng thống Donald Trump từng đe dọa có thể tấn công các cơ sở này nếu Iran tiếp tục chặn tàu tại eo Hormuz.
Hamas kêu gọi Iran tránh tấn công các nước Vùng Vịnh
Phong trào vũ trang Palestine Hamas đã kêu gọi Iran “tránh nhắm mục tiêu vào các quốc gia láng giềng” để đáp trả các cuộc không kích gần đây của Mỹ và Israel. Đây là một hành động hiếm hoi cho thấy bất đồng công khai giữa đồng minh và nhà bảo trợ chính của phong troà.
Trong tuyên bố đưa ra ngày 14/3, Hamas cho biết họ đang theo dõi cuộc chiến Mỹ-Israel với Iran với “sự quan ngại sâu sắc”, đồng thời tái khẳng định “lên án mạnh mẽ hành động gây hấn của Mỹ và người Do Thái”, điều mà nhóm này cho rằng đang đe dọa “hòa bình và an ninh trong khu vực và trên thế giới”.
Dù tái khẳng định Iran có quyền đáp trả hành động gây hấn đó, Hamas cho rằng Tehran nên tránh tiến hành các cuộc tấn công vào các nước láng giềng.
 |
| Khung cảnh tại Beirut, Lebanon sau khi bị không kích. Ảnh: NYT |
Nhóm này cũng kêu gọi “tất cả quốc gia trong khu vực hợp tác để chấm dứt hành động gây hấn và duy trì tình đoàn kết anh em”.
Những ngày gần đây, Tehran vẫn tiếp tục tấn công các mục tiêu tại các nước vùng Vịnh. UAE và Saudi Arabia đều cho biết đã đánh chặn các đợt tấn công trên không phận của mình trong ngày 14/3, trong khi Bahrain cũng kêu gọi người dân tìm nơi trú ẩn trước các đợt phóng mới từ Iran.
Iran từ lâu là một trong những bên ủng hộ quan trọng của Hamas, cung cấp cho nhóm này hỗ trợ đáng kể về tài chính và công nghệ, coi lực lượng ở Gaza là một phần quan trọng trong cuộc đối đầu rộng hơn của Tehran với Israel trong khu vực.
Iran thề trả đũa
Sau khi Tổng thống Donald Trump đe dọa sẽ “xóa sổ” cơ sở hạ tầng trên đảo Kharg nếu Iran tiếp tục phong tỏa eo biển Hormuz, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố tuyến hàng hải chiến lược này đang nằm hoàn toàn dưới sự kiểm soát của Hải quân Iran.
“Việc các tàu chở dầu và tàu thương mại của những kẻ xâm lược và các đồng minh của họ đi qua eo biển Hormuz vẫn bị cấm”, IRGC cho biết trong tuyên bố được truyền thông Iran đăng tải.
“Bất kỳ nỗ lực di chuyển hoặc quá cảnh nào cũng sẽ trở thành mục tiêu tấn công”.
Mỹ: Đòn đánh đảo Kharg phá huỷ hơn 90 mục tiêu quân sự Iran
Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết các cuộc không kích vào đảo Kharg đã phá hủy hơn 90 mục tiêu quân sự của Iran, gồm kho thủy lôi, hầm chứa tên lửa và nhiều cơ sở quân sự khác.
CENTCOM nói đây là “cuộc tấn công chính xác quy mô lớn” nhằm vào các năng lực quân sự trên đảo, đồng thời vẫn “bảo toàn” hạ tầng xuất khẩu dầu của Iran.
Đảo Kharg nằm ngoài khơi bờ biển Iran và là đầu mối xử lý khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của nước này.
 |
| Ảnh vệ tinh chụp một trạm trung chuyển dầu tại đảo Kharg, Iran, ngày 25/2. Ảnh: Reuters |
Iran: Hoạt động dầu ở đảo Kharg vẫn diễn ra bình thường
Một quan chức Iran cho biết các hoạt động của các công ty dầu trên đảo Kharg vẫn diễn ra bình thường sau cuộc tấn công của Mỹ.
Phó thống đốc tỉnh Bushehr, ông Ehsan Jahaniyan, nói: “Hiện tại hoạt động xuất nhập khẩu và các hoạt động của các công ty trên đảo vẫn đang tiếp diễn”.
Theo giới chức Iran, các cuộc không kích không gây thương vong cho quân nhân, nhân viên hay cư dân trên đảo và cũng không làm hư hại cơ sở hạ tầng dầu mỏ.
Iran dọa ‘trả thù bằng máu’ nếu Mỹ nhắm vào lãnh tụ mới
Trong cuộc phỏng vấn với hãng truyền thông Nga Sputnik, Đại sứ Iran tại Nga - Kazem Jalali - đã cảnh báo Washington không nên tìm cách ám sát Mojtaba Khamenei, người vừa kế nhiệm vị trí lãnh tụ tối cao sau khi cha ông, Ali Khamenei, thiệt mạng.
Theo ông Jalali, dư luận Iran đang phẫn nộ và kêu gọi “trả thù bằng máu” sau cái chết của ông Ali Khamenei.
 |
| Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei. Ảnh: Reuters |
“Người dân đang rất tức giận và yêu cầu phải trả thù cho máu đã đổ. Đương nhiên, người Mỹ đã và sẽ phải đối mặt với những đòn trả đũa nghiêm khắc trong tương lai”, ông nói.
43.000 công trình dân sự Iran bị hư hại
Chính phủ Iran cho biết chiến dịch không kích của Mỹ và Israel đã làm hư hại ít nhất 42.914 công trình dân sự trên toàn quốc.
Trong số đó có 36.489 căn nhà, 120 trường học và 43 cơ sở cứu trợ khẩn cấp. Các số liệu được công bố khi xung đột bước sang tuần thứ ba.
 |
| Người phụ nữ trở lại căn nhà của mình ở thủ đô Tehran ngày 12/3 sau khi khu chung cư của cô trúng không kích. Ảnh: Reuters |
Theo Liên Hợp Quốc, hơn 3,2 triệu người đã phải rời bỏ nhà cửa tại Iran. Số người thiệt mạng được Iran công bố là hơn 1.300, nhưng một tổ chức nhân quyền cho rằng con số thực tế có thể lên tới ít nhất 1.858 người.
Israel tăng tấn công vào đồn cảnh sát ở Tehran
Người dân Tehran nói với CNN rằng các đòn không kích của Israel ngày càng nhắm vào các đồn cảnh sát và trạm kiểm soát, trong chiến dịch nhằm làm suy yếu bộ máy an ninh của Iran.
Một cư dân kể: “Có vẻ họ đang nhắm ngày càng nhiều vào các đồn cảnh sát trong khu dân cư”. Người này cho biết một đồn cảnh sát gần nhà bị đánh trúng khiến cả khu phố mất điện và rung chuyển bởi vụ nổ.
 |
| Người dân đi qua một đồn cảnh sát trúng tên lửa của Israel ngày 4/3. Ảnh: Reuters |
Một phụ nữ khác nói: “Cảm giác như họ ném bom bừa bãi… mấy ngày gần đây dường như mọi thứ trở nên dữ dội hơn”. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu nói mục tiêu là “tạo điều kiện” để người dân Iran lật đổ lãnh đạo của họ.
Tổng thống Putin có thể sẽ gặp tân Lãnh tụ Iran
Tổng thống Nga Vladimir Putin và tân Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei có thể tổ chức cuộc gặp trực tiếp trong thời gian tới, thông tin được Đại sứ Iran tại Nga Kazem Jalali đưa ra ngày 14/3 trong cuộc phỏng vấn với hãng thông tấn RIA Novosti.
 |
| Tổng thống Nga Vladimir Putin chủ trì cuộc họp về tình hình thị trường năng lượng toàn cầu tại Điện Kremlin ở Moscow (Nga) ngày 9/3. Ảnh: Spunik. |
Theo ông Jalali, hai nhà lãnh đạo có thể gặp nhau tại Hội nghị Caspi dự kiến tổ chức tại Tehran trong năm nay, nếu hội nghị diễn ra theo kế hoạch.
“Dĩ nhiên, mọi việc sẽ được tính đến sau khi chúng ta vượt qua giai đoạn căng thẳng hiện nay trong cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran. Tuy nhiên, hội nghị thượng đỉnh Caspi tại Tehran đã được lên lịch trong năm nay và nếu được tổ chức, các cuộc gặp song phương có thể diễn ra tại đó như thường lệ”, ông Jalali cho biết.
Nhà ngoại giao Iran cũng khẳng định ông Mojtaba Khamenei hoàn toàn đủ điều kiện đảm nhiệm cương vị Lãnh tụ tối cao, bao gồm cả tình trạng sức khỏe.
Theo ông Jalali, Hội đồng chuyên gia - cơ quan có thẩm quyền lựa chọn lãnh tụ tối cao của Iran - đã xem xét kỹ lưỡng các tiêu chí và xác định ông Mojtaba Khamenei đáp ứng đầy đủ yêu cầu trước khi đưa ra quyết định bổ nhiệm.
Tàu chở dầu Mỹ bốc cháy gần eo biển Hormuz
Theo kênh truyền hình nhà nước Press TV của Iran ngày 14/3, con tàu bị tấn công ngoài khơi Sharjah, thuộc UAE, gần tuyến hàng hải chiến lược Hormuz.
Press TV đã công bố đoạn video cho thấy đám cháy lớn cùng cột khói đen dày đặc bốc lên từ tàu chở dầu. Tuy nhiên, phía Mỹ hiện chưa đưa ra bình luận chính thức về vụ việc.
Trước đó, ngày 12/3, Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) tuyên bố một tàu mang cờ đảo Marshall có liên quan tới Mỹ đã bị tấn công tại Vịnh Ba Tư sau khi phớt lờ cảnh báo từ lực lượng hải quân Iran.
IRGC cho biết con tàu chở dầu bị nhắm mục tiêu mang tên Safe Sia, song một số nguồn tin khác cho rằng tàu có thể là Safesea Vishnu, tàu chở dầu treo cờ Marshall Islands thuộc sở hữu của một công ty Mỹ.
Theo tuyên bố của IRGC, tàu chở dầu này bị tấn công bằng xuồng không người lái chở thuốc nổ gần cảng Khor al-Zubair, gần thành phố Basra ở miền nam Iraq.
Con tàu được cho là đang vận chuyển khoảng 400.000 thùng dầu thô của Iraq vào thời điểm xảy ra vụ việc.
Iran dọa tấn công các mục tiêu Mỹ tại UAE sau đòn đánh Kharg
Iran cảnh báo các vị trí liên quan tới Mỹ tại Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) có thể trở thành “mục tiêu hợp pháp” sau khi Mỹ tiến hành không kích đảo Kharg.
Trong tuyên bố được hãng thông tấn bán chính thức Tasnim đăng tải, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) cho biết lực lượng này có quyền tự vệ bằng cách nhắm vào nơi xuất phát các tên lửa của Mỹ, bao gồm các cảng biển, bến tàu và địa điểm có binh sĩ Mỹ tại UAE.
IRGC đồng thời kêu gọi người dân UAE rời khỏi các cảng, bến tàu và khu vực quân sự của Mỹ để tránh nguy cơ bị ảnh hưởng nếu các cuộc tấn công xảy ra.
Trong một diễn biến liên quan, nhà chức trách UAE cho biết lực lượng phòng vệ dân sự đang khống chế một đám cháy tại tiểu vương quốc Fujairah sau khi mảnh vỡ từ một máy bay không người lái bị đánh chặn rơi xuống.
Giới chức cho biết không ghi nhận thương vong trong vụ việc.
Tiểu vương quốc Fujairah - nằm ngay bên ngoài Strait of Hormuz - là một trong những trung tâm tiếp nhiên liệu tàu biển quan trọng của khu vực.
Iran kêu gọi Trung Đông chống “quyền lực bù nhìn” Mỹ
Theo truyền thông nhà nước Iran, Chuẩn tướng Abolfazl Shekarchi - người phát ngôn cấp cao của quân đội Iran - đã chỉ trích Mỹ và Israel, kêu gọi các nước trong khu vực đoàn kết chống lại điều mà ông gọi là “sự giả dối và đạo đức giả” của hai quốc gia này.
Trong tuyên bố cứng rắn gửi tới các nhà lãnh đạo khu vực, ông Shekarchi cảnh báo không nên tin tưởng vào “quyền lực bù nhìn của Mỹ”, cho rằng Washington không thể bảo đảm an ninh cho Trung Đông.
Vị tướng Iran cũng khẳng định dù nước này có thể khôi phục các cơ sở hạ tầng và thiệt hại vật chất do chiến tranh gây ra, nhưng “danh tiếng của Mỹ thì không thể được xây dựng lại”.
Ông Shekarchi đồng thời nhắc lại các tuyên bố về những chiến thắng quân sự của Iran trong khu vực, dù các quan chức Mỹ trước đó đã bác bỏ những thông tin này.
Pháp, Italy tìm thỏa thuận với Iran về eo biển Hormuz
Pháp và Italy được cho là đã mở các cuộc đàm phán với Iran nhằm đảm bảo an toàn cho tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.
Financial Times dẫn lời ba nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết Paris và Rome đang tìm cách đạt được một thỏa thuận với Tehran để các tàu của hai nước có thể đi qua tuyến hàng hải chiến lược này một cách an toàn. Tuy nhiên, các cuộc tiếp xúc hiện mới ở giai đoạn thăm dò.
 |
| Một tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz ngày 11/3. Ảnh: Reuters. |
Nguồn tin cho hay các quốc gia châu Âu đang nỗ lực tìm cách khôi phục hoạt động xuất khẩu dầu từ khu vực Trung Đông, vốn bị gián đoạn bởi căng thẳng an ninh leo thang tại eo Hormuz.
Trước đó, Reuters dẫn lời hai quan chức Pháp cho biết Paris đang xây dựng kế hoạch thành lập một liên minh quốc tế nhằm bảo đảm an ninh cho eo biển Hormuz khi tình hình khu vực ổn định trở lại.
Theo kế hoạch này, Pháp đã tiến hành thảo luận với các đối tác tại châu Âu, châu Á và các quốc gia vùng Vịnh để soạn thảo phương án triển khai tàu chiến hộ tống các tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz - tuyến vận tải năng lượng quan trọng của thế giới.
56 di tích Iran bị hư hại sau các cuộc không kích
Iran cho biết ít nhất 56 địa điểm văn hóa, bao gồm bảo tàng và di tích lịch sử, đã bị hư hại nghiêm trọng do các cuộc không kích của Mỹ và Israel kể từ khi xung đột bùng phát.
Theo tuyên bố của Bộ Văn hóa Iran được hãng thông tấn ISNA đăng tải, nhiều công trình bị tổn thất kết cấu nghiêm trọng trong các đợt tấn công.
 |
| Những mảnh vỡ tại di tích lịch sử Cung điện Golestan sau một cuộc tấn công của Israel và Mỹ ở Tehran (Iran). Ảnh: WANA. |
Trong số các khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất có Tehran, nơi ghi nhận 19 di tích văn hóa bị hư hại.
Ngoài ra, 12 di tích nổi bật tại tỉnh Kurdistan, Iran cũng được báo cáo đã bị ảnh hưởng trong các cuộc không kích.
Thông tin được đưa ra trong bối cảnh chiến sự giữa Iran với Mỹ và Israel tiếp tục leo thang, khiến nhiều cơ sở hạ tầng dân sự và văn hóa tại quốc gia Trung Đông này bị tác động.
Vấn đề Trung Đông
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này,...
