Iran bắn hạ thêm cường kích Mỹ, các bộ tộc lùng bắt phi công

Thách thức đối với chiến lược truyền thông Nhà Trắng

Bà Phyllis Bennis, chuyên gia tại Viện Nghiên cứu Chính sách, nhận định rằng việc tiêm kích Mỹ bị bắn hạ cùng tình trạng mất tích của phi công sẽ khiến Nhà Trắng gặp trở ngại lớn trong việc duy trì sự ủng hộ của công chúng đối với cuộc chiến tại Iran, bao gồm cả nhóm cử tri MAGA.

Theo Al Jazeera, Nhà Trắng đang đối mặt với khó khăn khi giải thích về những tổn thất thực tế, vốn trái ngược hoàn toàn với các khẳng định trước đó rằng Mỹ đã kiểm soát hoàn toàn bầu trời Iran.

Dù chưa rõ quy mô khí tài còn lại, thực tế cho thấy Iran vẫn duy trì được khả năng phản kháng hiệu quả trước các đợt tấn công. Bà Bennis nhấn mạnh: “Chúng ta không biết chính xác năng lực nào còn tồn tại, nhưng rõ ràng chúng vẫn có thể vận hành được”.

Sự kiện này được đánh giá là sẽ gây ra tác động rất đáng kể đến tâm lý công chúng Mỹ. Việc máy bay bị bắn rơi và phi công mất tích làm thay đổi hoàn toàn cục diện truyền thông.

"Tôi không cho rằng điều này nhất thiết làm thay đổi cục diện quân sự, nhưng nó chắc chắn làm thay đổi phương trình tuyên truyền. Việc chưa thể xác định tung tích của một hoặc hai phi công sẽ khiến Nhà Trắng khó lòng duy trì được luận điểm chiến thắng như hiện nay", bà nói.

Những bằng chứng truuyền thông Iran thu thập được cho thấy Iran nhiều khả năng đã bắn hạ thêm một máy bay chiến đấu khác của Mỹ-Israel. Ảnh: Tasnim.

Các bộ tộc Iran lùng bắt phi công Mỹ

Video chia sẻ trên mạng xã hội cho thấy nhiều nhóm vũ trang Iran đang lùng sục các vùng địa hình hiểm trở. Nguồn tin này xác nhận: "Các nhóm vũ trang đang truy quét khu vực Khuzestan để tìm kiếm phi công còn lại sau khi một người đã được phía Mỹ đưa về an toàn".

Truyền thông nhà nước Iran Tasnim liên tục tuyên truyền rằng "hệ thống phòng không tiên tiến" của họ đã bắn hạ khí tài Mỹ. Chính quyền nước này cũng đưa ra các mức tiền thưởng hậu hĩnh để khuyến khích người dân bắt giữ hoặc giao nộp phi công. Thậm chí, một số kênh phát thanh truyền hình còn kích động người dân nổ súng tiêu diệt ngay khi phát hiện.

Truyền thông đưa tin phía Mỹ đã thực hiện một chiến dịch giải cứu nhưng không thành công. Ảnh: Telegram.

Hãng thông tấn Tasnim cho biết cư dân địa phương, đặc biệt là các bộ tộc và dân làng, đã tự trang bị vũ khí cá nhân để triển khai tuần tra diện rộng trên các dãy núi và đồng bằng. Lực lượng này khẳng định tư thế sẵn sàng giao chiến nếu phát hiện quân nhân đối phương.

Chiến dịch tìm kiếm được đẩy mạnh sau khi Iran công bố trao giải thưởng khoảng 76.000 USD cho việc bắt giữ hoặc cung cấp thông tin.

Truyền thông đưa tin phía Mỹ đã thực hiện một chiến dịch giải cứu nhưng không thành công, với sự huy động của các trực thăng Black Hawk, máy bay vận tải quân sự C-130 và thiết bị bay không người lái (UAV) trinh sát.

Hai trực thăng UH-60 Black Hawk trúng hỏa lực

Iran cũng bắn trúng hai trực thăng UH-60 Black Hawk đang tham gia chiến dịch tìm kiếm cứu nạn phi hành đoàn F-15E. Quan chức này cho biết có một số quân nhân bị thương nhẹ sau vụ tấn công nhưng tất cả đều đã an toàn, theo NBC.

Phía Mỹ cho biết một trực thăng Black Hawk đang tham gia tìm kiếm bị trúng đạn của Iran nhưng không bị bắn rơi.

Tổng cộng, Iran đã khiến hai máy bay quân sự bị rơi (F-15 và A-10) và bắn trúng hai trực thăng Black Hawk chỉ trong một ngày, diễn ra chưa đầy 48 giờ sau khi Tổng thống Trump tuyên bố trong bài phát biểu khung giờ vàng rằng Iran đã bị "hủy diệt hoàn toàn".

Iran tuyên bố bắn hạ cường kích A-10 gần eo biển Hormuz

Ngày 3/4/2026, hãng tin Tasnim và tờ New York Times xác nhận một cường kích A-10 Thunderbolt II của Mỹ đã bị bắn rơi tại khu vực eo biển Hormuz sau khi trúng hỏa lực.

Tasmin đưa tin vài giờ trước, một số máy bay chiến đấu đã bay qua nhiều thành phố, bao gồm cả Tehran, và bị tấn công bất ngờ bởi hỏa lực dữ dội từ các đơn vị phòng không. Một số máy bay đã cố gắng né tránh hỏa lực bằng cách thả bẫy mồi nhiệt, nhưng các bằng chứng cho thấy một chiếc trong số đó có thể đã bị bắn hạ.

Chiếc A-10 đã cố gắng bay tới không phận Kuwait, tại đây phi công đã nhảy dù và máy bay rơi xuống. Theo thông tin từ quan chức này, phi công hiện đã an toàn và chiếc A-10 đã bị phá hủy tại Kuwait.

Sự cố này diễn ra cùng ngày với vụ bắn rơi tiêm kích F-15E của Không quân Mỹ trên không phận Iran. Máy bay bị rơi tại vùng biển phía nam gần tuyến đường thủy chiến lược Hormuz. Các quan chức Mỹ xác nhận phi công đã được giải cứu an toàn.

Cường kích A-10 được chế tạo chuyên biệt cho nhiệm vụ yểm trợ đường không tầm gần cho bộ binh. Ảnh: USAF.

Vụ việc xảy ra sau khi Mỹ điều động thêm 18 chiếc A-10 đến Trung Đông để tuần tra và tấn công các mục tiêu của Iran. Việc cường kích A-10 - loại máy bay bay thấp và tốc độ chậm - bị nhắm mục tiêu cho thấy tính chất khốc liệt tại thực địa, bất chấp tuyên bố kiểm soát bầu trời Iran của Lầu Năm Góc.

Tehran hiện vẫn khẳng định quyền kiểm soát hoàn toàn đối với eo biển Hormuz thông qua các hoạt động phòng không tích cực.

Cường kích A-10 biên chế vào Không quân Mỹ từ năm 1977, chuyên yểm trợ tầm gần và tiêu diệt thiết giáp với biệt danh "sát thủ diệt tăng". Ngoài tấn công mặt đất, máy bay này còn đóng vai trò điều phối không lưu tiền phương cho các phi đội chiến đấu khác.

Mỹ giải cứu một phi công lái tiêm kích bị Iran bắn hạ

Giới chức Mỹ xác nhận một tiêm kích vừa bị bắn hạ trên không phận Iran, kích hoạt chiến dịch giải cứu khẩn cấp trong vùng chiến sự. Một phi công hiện đã được giải cứu, trong khi Tehran kêu gọi dân chúng phối hợp bắt giữ những quân nhân còn lại.

Xác nhận với Reuters, quan chức Mỹ cho biết tiêm kích nước này bị bắn hạ tại Iran vào ngày thứ 35 của xung đột. Sự việc đẩy chính quyền Tổng thống Trump vào thế khó khi các khí tài hiện đại nhất bị vô hiệu hóa, trái ngược hoàn toàn với tuyên bố trước đó của ông rằng phòng không Iran đã bị "xóa sổ".

CNN đối chiếu hình ảnh cánh đuôi F-15 do Iran công bố với ảnh tư liệu năm 2019 của Phi đoàn Tiêm kích 494, Mỹ. Ảnh: CNN.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) khẳng định đã bắn hạ một chiếc F-35 và một chiếc F-15E bằng hệ thống nội địa tiên tiến. Phân tích từ CNN về hình ảnh ghế phóng và mảnh vỡ tại hiện trường bước đầu xác nhận sự trùng khớp với thông số kỹ thuật của tiêm kích F-15E thuộc Không quân Mỹ.

Phân tích từ CNN về hình ảnh ghế phóng và mảnh vỡ tại hiện trường bước đầu xác nhận sự trùng khớp với thông số kỹ thuật của tiêm kích F-15E thuộc Không quân Mỹ. Ảnh: CNN.

Hiện tại, Tehran đã phát lệnh truy quét và treo thưởng cho bất kỳ cá nhân nào bắt sống được phi công. Lầu Năm Góc đang khẩn trương triển khai chiến dịch giải cứu quy mô lớn với trực thăng Black Hawk và UAV trinh sát tại khu vực miền Trung Iran, nhưng địa hình hiểm trở và các cuộc đụng độ vùng biên đang gây nhiều trở ngại.

Giới chuyên gia cảnh báo nếu phi công bị bắt giữ và đưa lên truyền hình, dư luận Mỹ sẽ chấn động. Trong kịch bản đó, Nhà Trắng sẽ đối mặt với sức ép cực lớn, buộc ông Trump phải chọn phương án leo thang xung đột mạnh mẽ hơn để đáp trả.

Một phi công Mỹ được giải cứu ở Iran

từ một video với nội dung được cho là ghi lại hoạt động tiếp nhiên liệu của lực lượng Mỹ tại miền Trung Iran.

Các nguồn tin cho CNN biết, Mỹ đã giải cứu một trong hai phi công vụ máy bay chiến đấu bị bắn rơi trên bầu trời Iran Theo hai nguồn tin, phi công được giải cứu hiện vẫn sống, đang trong sự quản lý của lực lượng Mỹ và được chăm sóc y tế. Tình trạng của người còn lại hiện vẫn chưa được làm rõ.

Các nguồn tin cho biết hoạt động tìm kiếm và cứu nạn vẫn đang được tích cực triển khai sau khi chiếc máy bay bị bắn hạ tại Iran.

Một nguồn tin từ phía Mỹ xác nhận chiếc máy bay gặp nạn là tiêm kích F-15E Strike Eagle. Đây là loại máy bay chiến đấu đa năng có khả năng thực hiện cả nhiệm vụ không đối không và không đối đất. Thông thường, tổ lái của F-15E bao gồm một phi công và một sĩ quan hệ thống vũ khí.

Thông tin về tiêm kích F-35. Đồ họa: Al Jazeera.

Tổng thống Trump khẳng định không ảnh hưởng đàm phán

Trả lời NBC News, Tổng thống Donald Trump khẳng định vụ việc không ảnh hưởng đến triển vọng đàm phán với Tehran. “Hoàn toàn không. Chúng ta đang trong chiến tranh,” ông Trump nhấn mạnh.

Tổng thống Donald Trump. Ảnh: NYT.

Trên mạng xã hội X, Lãnh đạo phe thiểu số tại Thượng viện Chuck Schumer cho biết ông đang "cầu nguyện cho sự trở về an toàn" của phi hành đoàn cùng các đội cứu hộ trong điều kiện nguy hiểm.

Trong khi đó, cựu Đại tá Lục quân Mỹ Myles Caggins nhận định đây là một "sự kiện quan trọng". Ông lưu ý rằng dù lưới phòng không chủ lực của Iran đã bị vô hiệu hóa sớm bằng không kích và tấn công mạng, các hệ thống phòng không vác vai (MANPADS) vẫn là mối đe dọa thường trực đối với các dòng tiêm kích như F-15.

Lầu Năm Góc và Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) hiện chưa đưa ra bình luận chính thức. Trước đây, CENTCOM thường nhanh chóng bác bỏ các báo cáo của Iran về việc bắn hạ máy bay Mỹ.

Chủ tịch Quốc hội Iran chế giễu tuyên bố của ông Trump

Truyền thông nhà nước Iran đã công bố hình ảnh xác máy bay F-15 và bộ phận được cho là ghế phóng kèm dù.

Sau vụ việc, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad-Bagher Ghalibaf đã lên tiếng chế giễu những tuyên bố chiến thắng lặp đi lặp lại của ông Trump.

"Sau khi đánh bại Iran 37 lần liên tiếp, cuộc chiến 'không chiến thuật' rực rỡ mà họ khơi mào giờ đây đã hạ cấp từ 'thay đổi chế độ' xuống thành: 'Này! Có ai tìm thấy phi công của chúng tôi không? Làm ơn?'", ông Ghalibaf viết trên mạng xã hội.

Trong khi đó, chính quyền tỉnh Kohgiluyeh và Boyer-Ahmad tuyên bố sẽ khen thưởng đặc biệt cho bất kỳ người dân nào bắt giữ được phi hành đoàn Mỹ.

Hình ảnh mảnh vỡ máy bay bị IRGC bắn hạ ngày 3/4/2026 có các đặc điểm trùng khớp với phần đuôi tiêm kích F-15E Strike Eagle của Không quân Mỹ. Ảnh: Telegram.

Israel tạm hoãn tấn công để hỗ trợ tìm kiếm phi công Mỹ

Israel đã quyết định tạm dừng các cuộc không kích vào khu vực tiêm kích F-15 của Mỹ bị bắn rơi tại Iran. Mục đích của việc hoãn tấn công là nhằm hỗ trợ và tạo điều kiện thuận lợi cho các nỗ lực tìm kiếm, cứu hộ phi công hiện vẫn đang mất tích.

Iran chế giễu ông Trump

Theo CNN, nhiều nhà ngoại giao Iran đã đồng loạt lên tiếng chế giễu Tổng thống Donald Trump sau khi ông đe dọa ném bom đưa quốc gia này "trở lại thời kỳ đồ đá". Phía Tehran đã sử dụng ưu thế về chiều sâu văn minh để phản đòn ngoại giao.

Trên mạng xã hội X, Cựu Ngoại trưởng Javad Zarifchỉ trích gay gắt "hậu duệ kiêu ngạo" của người châu Âu cổ đại. Ông nhấn mạnh rằng trong khi tổ tiên của ông Trump vẫn còn ở thời kỳ đồ đá thì Iran đã là trung tâm của nền văn minh, thiết lập các quy tắc về luật pháp và quản trị quốc gia.

Cơ quan này nhắc lại việc vua Ba Tư Cyrus đã khắc ghi quyền con người lên Trụ Cyrus từ 2.600 năm trước, thời điểm mà họ cho là tổ tiên của đối phương vẫn còn "sống trong hang động".

Phái đoàn Iran tại Liên Hợp Quốc đã đưa ra con số so sánh trực tiếp giữa nền văn minh 7.000 năm của Iran và lịch sử chưa đầy 250 năm của Mỹ.

Trong tuần qua, Tổng thống Trump liên tục sử dụng ngôn từ gây tranh cãi để mô tả các cuộc không kích của liên quân Mỹ-Israel. Sau lời đe dọa đưa Iran về "thời kỳ đồ đá" vào thứ Tư, ông tiếp tục cảnh báo về những hậu quả thảm khốc hơn nếu Tehran không dừng các cuộc tấn công trả đũa.

Iran lập khung pháp lý kiểm soát eo biển Hormuz

Tehran đang hoàn thiện quy định quản lý hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz. Theo Bộ Ngoại giao Iran, các biện pháp này chỉ áp dụng cho những quốc gia có quan hệ hữu nghị hoặc trung lập. Các quốc gia bị coi là thù địch sẽ bị cấm lưu thông.

Iran đang tham vấn với phía Oman về các biện pháp trên. Do đặc điểm địa lý, vùng nước sâu thuộc hải phận Iran là tuyến đường duy nhất khả thi cho các tàu tải trọng lớn. Việc chuyển hướng hoàn toàn hoạt động hàng hải sang vùng biển phía nam do Oman kiểm soát được đánh giá là không khả thi về mặt kỹ thuật.