Mỹ sắp 'cạn' mục tiêu ở Iran

Một tên lửa Tomahawk phóng từ tàu tuần dương mang tên lửa dẫn đường của Mỹ. Ảnh: US Navy.

Theo hai quan chức quốc phòng và một cựu quan chức, lộ trình mới do Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố trước toàn quốc đã hạn chế đáng kể các phương án không kích nhằm triệt phá các kho tên lửa đạn đạo bí mật của Iran.

Thách thức này càng trở nên lớn hơn khi Iran đang nắm giữ ưu thế tại eo biển Hormuz. Thực tế cho thấy Tehran đang triển khai một loại hình đối đầu khác: ít chú trọng vào các biện pháp quân sự mà tập trung nhiều hơn vào đòn bẩy kinh tế.

3 quan chức này cảnh báo những động thái trên có thể trao cho Iran đủ đòn bẩy để từ chối đàm phán về chương trình hạt nhân, tình hình an ninh Trung Đông hoặc mở lại điểm nghẽn hàng hải, dẫn tới một vòng xoáy luẩn quẩn không có hồi kết rõ ràng.

“Chúng ta chỉ có thể tiếp tục nhắm vào danh sách các mục tiêu ngày càng vặt vãnh và chọc giận Iran tới mức (Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran) có quyền ảnh hưởng lớn trong chính phủ cảm thấy họ có lý do chính đáng để chống Mỹ mãi mãi. Trong mọi trường hợp, ông Trump đều bế tắc. Ông ấy sẽ bẽ mặt nếu rời đi, nhưng lại rơi vào vũng lầy nếu quyết định dấn sâu hơn nữa”, một người chia sẻ với Politico.

Mỹ có theo bước Israel "cắt cỏ"?

Trong bài phát biểu hôm 1/4, ông Trump tuyên bố lực lượng quân sự, cơ sở công nghiệp quốc phòng và giới lãnh đạo chính trị của Iran đều "bị tiêu diệt hoàn toàn" sau một tháng bị Mỹ tấn công dữ dội. Ông cũng khẳng định Mỹ sẽ tiếp tục oanh tạc trong 2-3 tuần tới, cam kết “tập kích dữ dội” nhưng không tiết lộ những mục tiêu hoặc mối đe dọa quan trọng nào còn sót lại.

Hôm 2/4, ông Trump đăng tải một video về cuộc không kích nhằm vào "cây cầu lớn nhất ở Iran" và hứa hẹn sẽ có "nhiều hành động tiếp theo" trong những ngày tới.

Tuy nhiên, một cựu quan chức cho biết hiện có rất ít địa điểm quân sự Mỹ có thể tiếp cận mà không cần điều bộ binh. “Kho tên lửa đạn đạo còn lại của Tehran ngày càng khó tấn công, bởi chúng có khả năng nằm trong các hầm trú ẩn kiên cố. Nếu không, chúng đã bị phá hủy từ lâu rồi”, người này nói.

Theo hai quan chức quốc phòng và một cựu quan chức, lộ trình mới do Tổng thống Donald Trump công bố trước toàn quốc đã hạn chế đáng kể các phương án không kích của Mỹ. Ảnh: Reuters.

Chiến lược “chờ đợi cho đến khi lực lượng Mỹ rút lui” của Iran đang mang lại một số kết quả khả quan, đẩy giá năng lượng lên cao và gia tăng áp lực chính trị lên chính quyền Trump.

Một quan chức lo ngại ông Trump sẽ sa vào chiến lược tương tự chiến dịch quân sự tấn công lẻ tẻ như Israel nhằm kiềm chế các đối thủ ở Trung Đông, được gọi là "cắt cỏ". Tuy nhiên, điều này có thể đẩy Mỹ sa lầy vào việc tấn công Iran nhưng không đem lại kết quả áp đảo nào, trong khi Iran vẫn kiểm soát eo biển Hormuz quan trọng.

Một quan chức quốc phòng cho biết Nhà Trắng hy vọng "Iran sẽ đầu hàng và đồng ý nhượng bộ nhiều hơn". "Nhưng ngay cả như vậy, làm sao buộc họ thực hiện lời hứa?", người này đặt câu hỏi.

Vẫn là những thách thức chưa lời giải

Trong vài tuần qua, ông Trump ám chỉ lực lượng Mỹ có thể tấn công các cơ sở hạ tầng dân sự, gồm các nhà máy điện và cơ sở xử lý nước, nếu lãnh đạo Iran không đẩy nhanh tiến độ đàm phán.

Tuy nhiên, trong bài phát biểu hôm 1/4, tổng thống lưu ý Mỹ không nhắm các cơ sở dầu mỏ của Iran “mặc dù đó là mục tiêu dễ nhất”. Ông nói “ban lãnh đạo mới” của Iran sẽ cần nguồn thu cho các nỗ lực tái thiết trong tương lai.

Mỹ có thể tăng cường tấn công xung quanh đảo Kharg, trung tâm xuất khẩu dầu mỏ của Iran, mà không cần trực tiếp gây thiệt hại cho cơ sở hạ tầng dầu mỏ. Tuy nhiên, muốn chiếm giữ đảo Kharg đòi hỏi triển khai quân trên bộ, dẫn tới thương vong lớn cho Mỹ. Ngoài ra, triển khai quân trên bộ là nước đi cần thiết để kiểm soát các hòn đảo tiếp giáp eo biển Hormuz, hỗ trợ mở lại khu vực này.

Tuy nhiên, động thái này sẽ dẫn tới phản ứng chính trị mạnh mẽ từ đảng Cộng hòa lẫn Dân chủ, những người lo ngại về một cuộc chiến dài hơi trong khu vực. Các nghị sĩ đảng Dân chủ tại Quốc hội lên án bài phát biểu của ông Trump thiếu các mục tiêu quân sự trong bối cảnh giao tranh vẫn tiếp diễn.

“Hiện vẫn chưa có kế hoạch rõ ràng cho những bước tiếp theo. Người dân Mỹ xứng đáng nhận nhiều hơn những tuyên bố thành công mơ hồ. Họ xứng đáng có một chiến lược toàn diện nhằm ngăn chặn sự leo thang hơn nữa, bảo vệ lợi ích của chúng ta và theo đuổi con đường bền vững hướng tới hòa bình”, Thượng nghị sĩ Gregory Meek - thành viên cấp cao của Ủy ban Đối ngoại Hạ viện - cho biết.