Đường phố, con người Sài Gòn hơn 100 năm trước

Dinh Xã Tây, nay là trụ sở UBND TP.HCM, là một trong những công trình hành chính thời thuộc địa. Hình ảnh này có trong Sài Gòn - Paris Viễn Đông, cuốn sách tập hợp những ghi chép, bản vẽ, hình ảnh từ thế kỷ 19 giúp người đọc hình dung một đô thị đang chuyển mình. Ảnh: Ludovic Crespin.

Họa đồ năm 1881 do đại úy Favre vẽ cho thấy cách quy hoạch và bố trí đô thị Sài Gòn trong những năm đầu thời thuộc địa. Ảnh: Thư viện Quốc gia Pháp.

Tranh cảng Sài Gòn do họa sĩ Weber thực hiện dựa trên ảnh chụp, ghi lại khung cảnh nhộn nhịp tại nơi từng là cửa ngõ giao thương quan trọng của Nam Kỳ lục tỉnh trong thế kỷ 19. Khu vực này được xây dựng từ những năm 1860 khi chính quyền cho sửa sang, nâng cấp bến tàu tại khu vực cột cờ Thủ Ngữ và Khánh Hội để đón tàu nước ngoài. Sau đó, thương cảng Sài Gòn chính thức được thành lập và được xây dựng các công trình kiên cố, hiện đại như kè đá, cầu tàu, nhà kho, bến bãi. Ảnh: Weber.

Đường Charner, nay là đường Nguyễn Huệ, nhìn từ phía cảng Sài Gòn. Đây là trục đường lớn nối liền bến cảng với trung tâm hành chính, từng là nơi tàu biển quốc tế cập bến. Ảnh: T.L.

Một trong những con đường nổi tiếng khác ở trung tâm Sài Gòn là Đồng Khởi, trước đây mang tên Catinat. Con đường này nối liền khu cảng với nhà thờ Đức Bà, quy tụ nhiều công trình kiến trúc Pháp điển hình như khách sạn Majestic (xây năm 1925). Ảnh: Slom.

Nhà thờ Đức Bà là công trình kiến trúc tiêu biểu còn giữ nguyên giá trị thẩm mỹ và công năng hơn 140 năm qua. Tọa lạc ngay trung tâm thành phố, công trình này là điểm kết nối của nhiều tuyến đường lịch sử và nằm ở khu vực lõi di sản văn hóa của TP.HCM hiện nay. Ảnh: T.L.

Nằm cạnh Nhà thờ Đức Bà, Bưu điện Trung tâm Sài Gòn do kiến trúc sư Villedieu thiết kế, hoàn thành vào cuối thế kỷ 19. Công trình nổi bật với nhiều chi tiết thể hiện tinh thần tiếp biến văn hóa Đông - Tây như rắn thần Naga, thần Hermes, búp bông sen, lá bồ đề... Ảnh: T.L.

Chợ Bến Thành, biểu tượng thương mại của TP.HCM, được xây dựng lại vào năm 1914. Không chỉ là nơi giao thương sầm uất, chợ còn mang giá trị lịch sử và kiến trúc đặc sắc. Ảnh: T.L.

Tranh múa lân sư rồng do họa sĩ A. Paris thực hiện, khắc bởi Rousseau, tái hiện một hoạt động văn hóa đặc trưng trong đời sống người Hoa ở Sài Gòn xưa. Những lễ hội như vậy là một phần không thể thiếu trong bức tranh văn hóa đa sắc của vùng đất này. Ảnh: Rousseau.

Sài Gòn - Paris Viễn Đông do NXB Trẻ ấn hành là tập hợp những bài viết, hình ảnh, tư liệu quý về Sài Gòn từ thế kỷ 19 đến thời thuộc địa. Tác phẩm khắc họa một đô thị đang định hình, đa dạng sắc tộc và văn hóa, dưới cái nhìn từ nhiều tác giả quốc tế. Ảnh: Mai Ly.