Theo dõi chu kỳ kinh nguyệt để phát hiện thời điểm cơ thể bước vào thời kỳ tiền mãn kinh. Ảnh minh họa: H.B.

Sự teo đi của hoàng thể dẫn đến giảm estrogen và progesterone, từ đó nội mạc tử cung mất đi sự nâng đỡ, bong ra và ra máu, đó gọi là kinh nguyệt.

Nếu hoàng thể không teo hoàn toàn, estrogen và đặc biệt là progesterone không thể giảm xuống, sẽ lưu lại và làm ra máu không ngừng trước và trong kỳ kinh, khiến kỳ kinh không thể kết thúc nhẹ nhàng.

Kiểu kinh nguyệt không đều này thuộc dạng hoàng thể không co hoàn toàn, tức là chu kỳ kinh nguyệt có rụng trứng, hoàng thể phát triển bình thường nhưng thời gian để hoàng thể co lại quá dài dẫn đến nội mạc tử cung bong ra không theo quy luật.

Chỉ dựa vào biểu hiện kỳ kinh có thể xác định hoàng thể không co hoàn toàn không?

Không thể. Ngoài biểu hiện lâm sàng là kỳ kinh kéo dài còn có thân nhiệt cơ bản tăng trước kỳ kinh nhưng hạ nhiệt chậm. Nạo sinh thiết buồng tử cung được thực hiện vào ngày thứ 5 - 6 của kỳ kinh, nếu phát hiện nội mạc tử cung có phản ứng tiết dịch mới có thể kết luận.

Điều trị hoàng thể không co hoàn toàn như thế nào?

1. Bắt đầu uống progesterone từ ngày thứ 10 ~ 14 trước khi tới kỳ kinh tiếp theo và uống liên tục trong 10 ngày. Chú ý: đối với bệnh nhân nữ có nhu cầu sinh con, nhất định phải sử dụng progesterone tự nhiên. Việc này có thể giúp hoàng thể co kịp thời.

2. Phụ nữ không có nhu cầu sinh con có thể uống thuốc tránh thai kết hợp, không chỉ giúp kiểm soát chu kỳ kinh nguyệt mà còn có thể kiểm soát sự rụng trứng và đạt được mục đích tránh thai.

Kinh nguyệt ít có phải là dấu hiệu của mãn kinh không?

Mấy tháng không có kinh nguyệt thì có thể chẩn đoán mãn kinh? 2 tháng, 4 tháng hay 9 tháng?

Chỉ khi 1 năm không có kinh nguyệt mới có thể chẩn đoán mãn kinh.

Vậy còn tình trạng mất kinh chưa tới 1 năm nhưng xuất hiện các triệu chứng rối loạn vận mạch và thần kinh như rối loạn kinh nguyệt, bốc hỏa, đổ mồ hôi, cảm xúc không ổn định thì sao?

Đây là giai đoạn chuyển tiếp mãn kinh hoặc tiền mãn kinh.

Đối với phụ nữ ở độ tuổi mãn kinh, kinh nguyệt ngày càng trễ hoặc lượng kinh nguyệt giảm rõ rệt chính là biểu hiện mãn kinh. Nếu trong vòng 10 tháng mà hai tháng liên tiếp có kinh nguyệt, kỳ kinh ngắn hoặc kéo dài quá bảy ngày, có thể chắc chắn rằng đã bước vào thời kỳ tiền mãn kinh.

Vì vậy, mọi người có thể tự quan sát kỳ kinh nguyệt của bản thân. Nếu liên tục đến sớm hoặc muộn vượt quá 7 ngày, có khả năng sắp bước vào giai đoạn mãn kinh.

Ngoài ra, bốc hỏa, đổ mồ hôi và đặc biệt là bốc hỏa nửa đêm tỉnh giấc cũng đều là dấu hiệu mãn kinh.

Thời kỳ tiền mãn kinh sẽ xảy ra những thay đổi gì?

1. Rối loạn chu kỳ kinh nguyệt: khoảng cách giữa các lần kinh nguyệt dài hơn, từ chu kỳ bình thường mỗi tháng một lần đến 2 ~ 3 tháng hoặc dài hơn mới đến một lần, cũng có trường hợp chu kỳ rút ngắn. Sau đó, khoảng cách giữa các lần kéo dài đến 4 ~ 5 tháng hoặc nửa năm, cuối cùng dứt hẳn.

2. Thay đổi lượng kinh nguyệt: một số phụ nữ mãn kinh có biểu hiện lượng kinh nguyệt giảm đi, một số khác lại xuất hiện chảy máu tử cung kéo dài đến 2 ~ 3 tuần sau một thời gian mãn kinh. Lượng kinh và thời gian kéo dài có liên quan đến thời gian duy trì và tốc độ rút lui của estrogen.

3. Kinh nguyệt bất thường: từ chu kỳ kinh nguyệt bình thường biến thành chảy máu tử cung bất thường, có khi kinh nguyệt kéo dài hoặc ra máu nhỏ giọt liên tục hơn 1 - 2 tháng. Đôi khi tử cung ra quá nhiều máu dẫn tới tình trạng thiếu máu, sắc mặt xanh xao, cơ thể mệt mỏi, hồi hộp, khó thở, trường hợp nghiêm trọng hemoglobin giảm rõ rệt, thiếu máu ở mức độ nặng. Có những bệnh nhân bị chảy máu tử cung nhiều lần.

4. Mất kinh đột ngột: Kinh nguyệt đột nhiên bước vào thế giới của các cô gái trong tuổi dậy thì mà không có dấu hiệu báo trước rồi cũng âm thầm biến mất đối với một số người. Tuy nhiên, mãn kinh phải xuất hiện rồi mới có thể chẩn đoán, không có kinh nguyệt liên tục ít nhất 12 tháng mới có thể xác nhận.