 |
| Hiện trường Phòng khám đa khoa Y học Nghệ An. Ảnh: CACC. |
Ngày 23/7, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Nghệ An khởi tố Tạ Thị Vân (39 tuổi, trú Hà Nội) cùng 9 người về tội Lừa dối khách hàng theo khoản 2 Điều 198 Bộ luật Hình sự.
Vụ việc gây bức xúc dư luận khi các đối tượng bị cáo buộc không chỉ "vẽ bệnh" để trục lợi mà còn dùng thủ thuật giả tạo dấu hiệu bệnh lý, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe người bệnh.
Theo điều tra, từ tháng 9/2024, nhóm này thành lập Phòng khám đa khoa Y học Nghệ An, thuê bằng bác sĩ, sử dụng người không có chuyên môn khám, tư vấn. Dưới danh nghĩa khám nam khoa, sản phụ khoa, các đối tượng bị cáo buộc dọa người bệnh có nguy cơ vô sinh, ung thư, ép điều trị với chi phí cao. Cơ quan điều tra xác định nhóm này còn bơm sữa đậu nành vào niệu đạo, bôi thuốc mỡ acyclovir lên cổ tử cung, dùng dụng cụ tác động gây đau để tạo cảm giác bệnh nặng, chấp nhận điều trị ngay với chi phí lớn.
"Bạo hành y khoa"
Trao đổi với Tri Thức - Znews, bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học Dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, nhận định dưới góc độ y học lâm sàng, đây không đơn thuần là hành vi lừa đảo mà còn là một dạng "bạo hành y khoa" (medical abuse), vi phạm nghiêm trọng nguyên tắc cốt lõi của ngành y là Primum non nocere - "Trước tiên là không làm hại".
"Việc bơm sữa đậu nành vào niệu đạo có thể gây tổn thương cơ học trực tiếp lên lớp niêm mạc vốn rất mỏng manh của đường tiểu. Áp lực hút bằng bơm tiêm dễ tạo ra các vi rách niêm mạc, trong khi sữa đậu nành chứa nhiều protein, lipid và carbohydrate lại trở thành môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển", bác sĩ Hoàng nói.
Hậu quả trước mắt có thể là viêm niệu đạo cấp, tiểu buốt, tiểu máu hoặc bí tiểu. Về lâu dài, quá trình lành sẹo có nguy cơ dẫn đến hẹp niệu đạo, khiến người bệnh tiểu khó, ứ nước thận, phải nong niệu đạo nhiều lần hoặc cần phẫu thuật tái tạo.
 |
| Một trong 10 đối tượng bị Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Nghệ An tống đạt. Ảnh: CACC. |
Đối với thủ đoạn bôi thuốc mỡ acyclovir lên cổ tử cung, bác sĩ Hoàng cho biết acyclovir là thuốc kháng virus và không có chỉ định sử dụng theo cách này trên người khỏe mạnh.
Việc bôi thuốc không đúng chỉ định có thể gây kích ứng niêm mạc, làm mất cân bằng hệ vi sinh vật bảo vệ ở âm đạo - cổ tử cung, tạo điều kiện cho viêm nhiễm do hóa chất và làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục.
Trong khi đó, việc dùng dụng cụ kim loại tác động vào buồng tử cung có thể gây tổn thương lớp nội mạc tử cung. Nếu tổn thương sâu, quá trình lành sẹo có thể dẫn đến dính buồng tử cung (hội chứng Asherman) - một nguyên nhân gây rối loạn kinh nguyệt, vô sinh, sảy thai tái diễn và làm tăng nguy cơ biến chứng sản khoa ở những lần mang thai sau.
Bác sĩ Hoàng cảnh báo các cơ sở hoạt động theo mô hình "vẽ bệnh" thường không tuân thủ nghiêm ngặt quy trình vô khuẩn. Khi niêm mạc bị tổn thương bởi các thủ thuật xâm lấn không đảm bảo vô trùng, vi khuẩn, nấm hoặc các tác nhân gây bệnh có thể xâm nhập trực tiếp vào cơ thể.
Ở nữ giới, điều này làm tăng nguy cơ bệnh viêm vùng chậu (PID) - tình trạng nhiễm trùng cơ quan sinh sản có thể gây đau bụng, sốt, xuất huyết, để lại sẹo ở vòi trứng, tăng nguy cơ thai ngoài tử cung và vô sinh.
Ở nam giới, nhiễm trùng từ niệu đạo có thể lan lên tuyến tiền liệt, mào tinh hoàn hoặc tinh hoàn. Trong trường hợp nặng, vi khuẩn xâm nhập máu có thể gây nhiễm trùng huyết (sepsis) và sốc nhiễm khuẩn - tình trạng cấp cứu đe dọa tính mạng.
Ngay cả khi vượt qua giai đoạn cấp, người bệnh vẫn có nguy cơ phải đối mặt với tình trạng viêm mạn tính kéo dài, ảnh hưởng lâu dài chức năng sinh sản.
Di chứng không chỉ dừng ở thể chất
Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, hậu quả không dừng ở tổn thương cơ thể. Khi bị thông báo mắc các bệnh nghiêm trọng như vô sinh, ung thư hoặc bệnh lây truyền qua đường tình dục trong lúc đang nằm trên bàn khám và bị yêu cầu chi trả số tiền lớn, nhiều người rơi vào trạng thái sang chấn tâm lý nghiêm trọng.
"Một số nạn nhân có thể phát triển rối loạn lo âu bệnh tật, luôn tin rằng mình mắc bệnh dù đã được nhiều cơ sở y tế uy tín xác nhận hoàn toàn khỏe mạnh. Họ liên tục đi khám, làm xét nghiệm, dành nhiều thời gian tìm kiếm thông tin bệnh tật trên Internet, khiến nỗi lo ngày càng trầm trọng", ông nhấn mạnh.
Một số trường hợp khác có thể xuất hiện các biểu hiện của rối loạn căng thẳng sau sang chấn (PTSD) như ác mộng, hồi tưởng về trải nghiệm bị lừa, mất ngủ kéo dài, trầm cảm, thu mình khỏi xã hội và giảm chất lượng cuộc sống.
 |
| Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học Dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam. Ảnh: BSCC. |
Đáng lo ngại hơn, cú sốc bị lừa bởi những người khoác áo blouse có thể khiến bệnh nhân mất niềm tin vào toàn bộ hệ thống y tế.
Theo bác sĩ Hoàng, nhiều nạn nhân hình thành tâm lý nghi ngờ mọi chỉ định của bác sĩ, từ chối xét nghiệm hoặc điều trị, thậm chí né tránh đến bệnh viện khi thực sự xuất hiện các dấu hiệu của bệnh nguy hiểm.
Điều này có thể khiến họ bỏ lỡ "thời gian vàng" trong điều trị các bệnh như nhồi máu cơ tim, nhiễm trùng nặng hay ung thư, làm giảm cơ hội cứu sống.
Nhận diện "cờ đỏ"
Để tránh trở thành nạn nhân của các cơ sở "vẽ bệnh", bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng khuyến cáo người dân cần cảnh giác với các chương trình quảng cáo khám bệnh giá quá rẻ trên mạng xã hội.
Người dân cũng nên lưu ý các "cờ đỏ" như bác sĩ không đeo thẻ tên, thông tin hành nghề không rõ ràng, kết quả chẩn đoán chỉ dựa vào hình ảnh tại chỗ mà không có xét nghiệm hoặc hồ sơ y tế đầy đủ, đồng thời liên tục hù dọa về ung thư, vô sinh và yêu cầu điều trị ngay.
Trong mọi trường hợp, người bệnh có quyền từ chối hoặc yêu cầu dừng bất kỳ thủ thuật xâm lấn nào nếu chưa được giải thích đầy đủ và chưa đồng ý thực hiện.
Nếu nghi ngờ bị ép buộc hoặc lừa đảo, người dân cần lưu giữ hóa đơn, phiếu khám, đơn thuốc và các tài liệu liên quan, đồng thời phản ánh tới Sở Y tế hoặc cơ quan công an để được xử lý theo quy định của pháp luật.
Cuốn sách "Ăn thông minh, sống bình yên" của tác giả Makita Zenji giải thích về lý do càng nhiều tuổi càng cần hạn chế đường một cách nghiêm ngặt. Ngoài ra, cuốn sách cũng thông tin về các vấn đề lớn của chỉ số đường huyết; về cơ chế của các vấn đề béo phì, lão hóa và bệnh tật, cung cấp chế độ ăn uống hợp lý giúp bạn đảm bảo chỉ số đường huyết, tránh các bệnh liên quan đến đường huyết.
