Cuba phản ứng gay gắt tuyên bố 'tiếp quản thân thiện' của ông Trump

Phát biểu trước báo giới trước lúc lên trực thăng Không lực Một hôm 27/1 (giờ địa phương), Tổng thống Mỹ Donald Trump công khai gợi ý khả năng Washington có thể tiến tới một "sự tiếp quản thân thiện" đối với Cuba, theo Independent.

Người đứng đầu Nhà Trắng cho biết Washington đang tiến hành các cuộc thảo luận với Havana trong bối cảnh quốc đảo này gặp nhiều khó khăn kinh tế do lệnh cấm vận kéo dài nhiều thập niên. Ông gợi ý khả năng tiến hành một "sự tiếp quản thân thiện đối với Cuba", nói rằng "chúng ta (Mỹ) hoàn toàn có thể tiến tới một sự tiếp quản thân thiện sau nhiều, nhiều năm".

Sức ép nhiên liệu và thông điệp "tiếp quản"

"Chính phủ Cuba đang nói chuyện với chúng tôi, họ đang gặp rắc rối lớn. Họ không có tiền, không có gì cả vào lúc này và họ chọn nói chuyện với chúng tôi", ông Trump phát biểu trước báo giới.

Theo ông Trump, tiến trình "tiếp quản thân thiện" sẽ "rất tích cực cho những người đã bị trục xuất hoặc ở tình cảnh tệ hơn". Tổng thống Mỹ nhiều lần cho rằng Cuba đang đứng bên bờ sụp đổ kinh tế, theo Al Jazeera.

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trước báo giới về khả năng "tiếp quản thân thiện" của Mỹ đối với Cuba khi chuẩn bị lên Không lực Một rời Maryland hôm 27/2 (giờ địa phương). Ảnh: Reuters.

Ông Trump cũng cho biết Ngoại trưởng Marco Rubio, một chính khách gốc Cuba có lập trường cứng rắn với Havana, được cho là đang "xử lý vấn đề ở cấp độ rất cao".

Trong khi đó, chính phủ Cuba cho biết sẵn sàng hợp tác với Washington khi nổ súng vào một xuồng cao tốc xâm nhập trái phép ngoài khơi bờ biển phía bắc đảo quốc này. Giới chức Cuba thông báo bốn người thiệt mạng và sáu người bị thương. Một quan chức Mỹ xác nhận có ít nhất một công dân Mỹ tử vong.

Ông Rubio cho biết Bộ An ninh Nội địa và Lực lượng Tuần duyên Mỹ đang điều tra và sẽ "xác minh độc lập" các thông tin trước khi đưa ra phản ứng chính thức.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đang trực tiếp làm việc với lãnh đạo Cuba về các vấn đề ngoại giao gần đây giữa Washington-Havana. Ảnh: Reuters.

Phản ứng từ Havana và hệ lụy khu vực

Phía Cuba phản ứng gay gắt trước các phát biểu và biện pháp của Washington. Tổng thống Miguel Díaz-Canel cáo buộc Mỹ tìm cách "bóp nghẹt nền kinh tế Cuba" thông qua phong tỏa nhiên liệu.

"Biện pháp mới này phơi bày bản chất cực đoan và diệt chủng của một nhóm người đã chiếm đoạt lợi ích của người dân vì mục đích cá nhân", ông Díaz-Canel viết trên mạng xã hội.

Tổng thống Cuba Miguel Díaz-Canel trực tiếp chỉ trích các động thái ngoại giao của Washington trong khoảng thời gian 2 tháng đầu năm 2026, bao gồm gia tăng sức ép nhiên liệu. Ảnh: Reuters.

Havana cũng nhiều lần bác bỏ cáo buộc cho rằng nước này là mối đe dọa “bất thường và đặc biệt” đối với an ninh quốc gia Mỹ. Các chuyên gia LHQ đồng tình rằng lập luận này thiếu cơ sở pháp lý, đặc biệt khi liên quan đến quan hệ của Cuba với Trung Quốc, Nga và các đối tác khác.

Dù căng thẳng leo thang, Washington gần đây phát đi tín hiệu linh hoạt hạn chế. Chính quyền Trump thông báo gói viện trợ nhân đạo trị giá 6 triệu USD, phân phối thông qua các tổ chức trung gian như Giáo hội Công giáo, thay vì chuyển trực tiếp cho chính phủ Cuba.

Bộ Tài chính Mỹ cũng cho biết sẽ áp dụng “chính sách cấp phép thuận lợi” đối với việc tái bán dầu Venezuela sang Cuba, với điều kiện không liên quan đến chính phủ hoặc các cơ quan quân sự và tình báo của Havana. Động thái này được xem là nỗ lực cân bằng giữa mục tiêu gây sức ép và tránh khủng hoảng nhân đạo sâu rộng.

Trong hai tháng đầu năm 2026, Washington đã gia tăng áp lực bằng cách cắt dòng dầu và nguồn tài chính từ Venezuela sang Cuba, đồng thời đe dọa áp thuế đối với các quốc gia cung cấp dầu trực tiếp hoặc gián tiếp cho đảo quốc này. Động thái diễn ra sau chiến dịch quân sự ngày 3/1 nhằm vào Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro, vốn là đồng minh thân cận của Havana.

Liên Hợp Quốc (LHQ) cảnh báo Cuba có thể đối mặt nguy cơ "sụp đổ" nhân đạo nếu nguồn cung nhiên liệu không được khôi phục.