Đằng sao đòn đánh 'chặt đầu' Iran của Mỹ - Israel

Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei. Ảnh:  Reuters.

Mỹ và Israel đã tiến hành đợt tấn công mới nhằm vào Iran.

Động thái mới nhất này một lần nữa làm chệch hướng các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân của Tehran, đồng thời làm dấy lên câu hỏi về khả năng nhắm tới bộ máy an ninh cũng như ban lãnh đạo cấp cao của Iran, Al Jazeera đưa tin.

Các nguồn tin Israel cho biết loạt không kích do nước này tiến hành rạng sáng 28/2 đã nhắm tới một số nhân vật cấp cao của Iran, trong đó có Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei.

Trong khi đó, hãng tin Tasnim của Iran cho biết 7 quả tên lửa đã rơi xuống khu vực gần dinh tổng thống, nằm ở Shemiran phía bắc Tehran, cũng như gần khu nhà của ông Khamenei.

Hãng tin AP cho biết các cuộc tấn công cũng nhằm vào khu vực gần văn phòng của ông Khamenei tại thủ đô.

Hãng tin Reuters dẫn lời một nguồn tin cho biết ông Khamenei không có mặt tại Tehran và đã di chuyển đến địa điểm an toàn.

Các tuyến đường dẫn đến khu nhà của lãnh tụ tối cao đã bị phong tỏa, theo Gulf News.

Ảnh vệ tinh cho thấy khu vực nghi là dinh thự của ãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei ở Tehran đã bị phá hủy. Ảnh: CNN.

Ông Khamenei là ai?

Học giả Hồi giáo 86 tuổi này giữ chức lãnh tụ tối cao Iran từ năm 1989, kế nhiệm cố lãnh tụ sáng lập Cộng hòa Hồi giáo - Ayatollah Ruhollah Khomeini, người đã lãnh đạo cuộc Cách mạng Hồi giáo năm 1979 lật đổ Shah Mohammad Reza Pahlavi, đồng minh của Mỹ.

Ông nắm quyền lực tối cao đối với tất cả nhánh của chính phủ, quân đội và hệ thống tư pháp, đồng thời là lãnh đạo tinh thần của đất nước.

Trong suốt thời gian cầm quyền, ông Khamenei có mối quan hệ đối đầu kéo dài với phương Tây, bao gồm các lệnh trừng phạt nghiêm khắc, cũng như nhiều đợt biểu tình trong nước liên quan đến kinh tế và nhân quyền. Ông từng gọi Mỹ là “kẻ thù số một” của Iran, và Israel là mối đe dọa sát ngay phía sau.

Yếu tố then chốt bảo đảm quyền lực của ông Khamenei là lòng trung thành của hai thiết chế an ninh hàng đầu Iran: Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) và lực lượng bán quân sự Basij, với hàng trăm nghìn tình nguyện viên.

Ông Khamenei từ lâu đã khẳng định Iran sẽ không bao giờ chế tạo vũ khí hạt nhân và chương trình hạt nhân của nước này chỉ phục vụ mục đích dân sự, theo Al Jazeera.

Tuy nhiên, trong video gần đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump cáo buộc Iran đang tìm cách khôi phục chương trình hạt nhân sau đợt không kích của Mỹ hồi tháng 6 nhằm vào cơ sở hạt nhân của nước này.

“Họ đã từ chối mọi cơ hội từ bỏ tham vọng hạt nhân, và chúng ta không thể tiếp tục chịu đựng thêm nữa”, Tổng thống Mỹ khẳng định, cho thấy lập trường cứng rắn của Washington trong bối cảnh căng thẳng leo thang nghiêm trọng.

Các nguồn tin Israel cho biết loạt không kích do nước này tiến hành hôm 28/2 nhắm tới một số nhân vật cấp cao của Iran, trong đó có Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei. Ảnh: Reuters/Official Khamenei Website.

Mỹ và Israel nói về ông Khamenei

Quan chức hai nước từng nhiều lần đưa ra những tuyên bố đe dọa nhằm vào ông Khamenei.

Vào tháng 6/2025, sau cuộc xung đột kéo dài 12 ngày mà Mỹ-Israel nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz tuyên bố rằng ông Khamenei “không thể tiếp tục tồn tại”.

“Một nhà độc tài như (ông) Khamenei, người đứng đầu một quốc gia như Iran và theo đuổi mục tiêu khủng khiếp là hủy diệt Israel - không thể tiếp tục tồn tại”, ông nói.

Cùng tháng đó, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ám chỉ Israel không loại trừ khả năng tìm cách ám sát ông Khamenei - hành động mà ông cho rằng sẽ “chấm dứt” cuộc xung đột kéo dài giữa Mỹ và Iran.

Tại Mỹ, Tổng thống Donald Trump cũng có những phát biểu dường như mang tính đe dọa. Trong cuộc phỏng vấn với ABC News hồi đầu tháng 2, ông nói lãnh đạo Iran nên “rất lo lắng”, khi Mỹ tăng cường triển khai lực lượng quân sự trong khu vực.

Trong phát biểu khác, tổng thống Mỹ cho rằng thay đổi chế độ ở Iran sẽ là “điều tốt nhất có thể xảy ra”, và nói rằng “có những người” có thể đảm nhận lãnh đạo, nhưng không nêu cụ thể.

Khi ra lệnh tấn công Iran năm 2025, ông Trump từng tuyên bố ông Khamenei sẽ là “mục tiêu dễ dàng” nếu Mỹ quyết định nhắm tới.

“Chúng tôi biết chính xác nơi ‘Lãnh tụ tối cao’ đang ẩn náu ở đâu”, ông Trump nói. “Ông ấy là mục tiêu dễ dàng, nhưng hiện vẫn an toàn ở đó. Chúng tôi sẽ không loại bỏ ông ấy, ít nhất là chưa phải lúc này”.

Mục tiêu của đợt tấn công

Trong phát biểu sau các cuộc tấn công, ông Trump cam kết sẽ “xóa sổ” hải quân và các địa điểm phóng tên lửa của Iran, đồng thời kêu gọi người dân Iran tiếp quản chính phủ.

“Khi chúng tôi hoàn thành, hãy tiếp quản chính phủ của các bạn. Nó sẽ thuộc về các bạn”, ông nói. “Đây có lẽ sẽ là cơ hội duy nhất của các bạn trong nhiều thế hệ”.

Trước đó, Washington thường nhấn mạnh mục tiêu “ngăn chặn mối đe dọa” từ chương trình hạt nhân và các hoạt động khu vực của Iran. Tuy nhiên, lời kêu gọi công khai người dân Iran tiếp quản chính phủ đánh dấu sự thay đổi đáng kể về ngôn từ và mục tiêu chính trị.

Phóng viên Ali Hashem của Al Jazeera, người có nhiều năm theo dõi Iran, cho rằng các cuộc tấn công của Mỹ và Israel “chủ yếu nhằm vào việc loại bỏ giới tinh hoa chính trị”.

“Còn mức độ thành công hay thất bại đến đâu thì vẫn còn quá sớm để đánh giá”, Ali Hashem nói thêm.