Nhân vật có ảnh hưởng ý định tấn công Iran của ông Trump

Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh:  Reuters.

Guardian dẫn các nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết quyết định của Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ phụ thuộc vào đánh giá của đặc phái viên - Steve Witkoff và Jared Kushner - về việc Iran có đang trì hoãn thỏa thuận từ bỏ năng lực sản xuất vũ khí hạt nhân hay không.

Tổng thống Trump hiện chưa đưa ra quyết định cuối cùng về bất cứ cuộc tấn công nào, trong bối cảnh chính quyền Mỹ chuẩn bị đón đề xuất mới nhất từ Iran trước vòng đàm phán được giới chức mô tả là “cơ hội cuối cùng”. Đàm phán diễn ra vào hôm nay 26/2 tại Geneva.

Chờ đánh giá của các đặc phái viên

Các cuộc đàm phán này do ông Witkoff và Kushner dẫn dắt. Đánh giá của họ về khả năng đạt được thỏa thuận sẽ ảnh hưởng tới tính toán của ông Trump.

Nếu không đạt được thỏa thuận, ông Trump đã nói với các cố vấn rằng ông đang cân nhắc tiến hành cuộc không kích hạn chế nhằm gây sức ép lên Iran.

Trong trường hợp biện pháp này không hiệu quả, ông cảnh báo sẽ không loại trừ khả năng mở rộng thành chiến dịch quân sự quy mô lớn hơn, nhằm buộc chế độ phải thay đổi.

Steve Witkoff và Jared Kushner tham dự cuộc gặp với Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Điện Kremlin ở Moscow vào năm 2025. Ảnh: Sputnik.

Một quan chức Mỹ chia sẻ hôm 23/2 rằng ông Witkoff nằm trong nhóm cố vấn cho ông Trump về cách tiếp cận với Iran và đã tham gia mọi cuộc họp liên quan đến vấn đề này.

Tổng thống Trump được cho đã nhiều lần được báo cáo về các phương án quân sự. Lần gần đây nhất là vào hôm 18/2 tại Phòng Tình huống của Nhà Trắng. Ngoài ra ông cũng tham khảo ý kiến của nhiều quan chức tại Cánh Tây Nhà Trắng về cách xử lý vấn đề Iran.

Các cố vấn chủ chốt khác bao gồm Phó Tổng thống JD Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio, Giám đốc CIA John Ratcliffe, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Caine, Chánh văn phòng Nhà Trắng Susie Wiles và Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard.

Ông Vance đã trình bày cả hai mặt lập luận về việc không kích. Tuy nhiên, ông cũng đặt câu hỏi với tướng Caine về những rủi ro có thể xảy ra, nhất là khi ông tỏ ra kém tự tin hơn về khả năng thành công của cuộc tấn công Iran so với chiến dịch bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro trước đó.

Theo một số nguồn tin, mối lo của tướng Caine xoay quanh lượng dự trữ hạn chế của các hệ thống phòng thủ chống tên lửa.

Sau khi ném bom các cơ sở làm giàu uranium của Iran năm 2025, Mỹ đã phóng 30 tên lửa Patriot để đánh chặn các đòn đáp trả từ Iran. Đây mức sử dụng Patriot trong một lần lớn nhất lịch sử Mỹ, theo Guardian.

Tuy nhiên, lần này Iran tuyên bố sẽ đáp trả ở mức mạnh nhất có thể nếu Mỹ tấn công. Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei từng cảnh báo về khả năng đánh chìm một tàu chiến Mỹ.

Mỹ vẫn đang cân nhắc

Trong khi đó, Tổng thống Trump ngày càng tỏ ra thất vọng trước điều mà các trợ lý mô tả là “giới hạn đòn bẩy quân sự” đối với Iran, theo nhiều nguồn tin am hiểu vấn đề nói với CBS News.

Không giống những chiến dịch có mục tiêu cụ thể trước đây, ông Trump được thông báo rằng bất cứ cuộc tấn công nào vào các mục tiêu của Tehran gần như chắc chắn sẽ không phải là đòn đánh đơn lẻ mang tính quyết định.

Thay vào đó, các cuộc không kích hạn chế có thể mở đường cho một cuộc đối đầu rộng lớn hơn, tiềm ẩn nguy cơ kéo Mỹ vào cuộc xung đột kéo dài ở Trung Đông.

Dù vậy, trong bài đăng trên mạng xã hội, ông Trump bác bỏ các thông tin cho rằng Tướng Dan Caine “phản đối việc chúng ta tiến hành chiến tranh với Iran”. Theo ông Trump, ông Caine “không muốn thấy chiến tranh, nhưng nếu có quyết định hành động quân sự chống Iran, ông ấy tin rằng đó sẽ là chiến thắng dễ dàng”.

Ông Trump nói thêm rằng ông Caine “chưa từng nói không nên hành động với Iran, hay phản đối những cuộc không kích hạn chế giả tạo mà tôi đọc được. Ông ấy chỉ biết một điều: Chiến thắng. Và nếu được lệnh, ông ấy sẽ dẫn đầu”.

Theo CBS, cốt lõi của sự sốt ruột từ phía tổng thống Mỹ là mong muốn thực hiện hành động mạnh mẽ nhằm “đặt lại bàn cờ ngoại giao”.

Ông đã yêu cầu các cố vấn đưa ra những phương án có thể giáng đòn trừng phạt đủ nặng - theo quan điểm của ông - để buộc giới lãnh đạo Iran quay lại bàn đàm phán với điều kiện có lợi hơn cho Washington. Tuy nhiên, các nhà hoạch định quân sự cảnh báo rằng không thể bảo đảm đạt được kết quả như vậy.

Theo nguồn tin, trong nội bộ chính quyền Mỹ vẫn tồn tại sự không chắc chắn về việc liệu các cuộc không kích có đủ để buộc Iran nhượng bộ trong đàm phán.

Ngoài ra, bất cứ cuộc tấn công nào vào Iran gần như chắc chắn sẽ châm ngòi phản ứng - dù thông qua cuộc tấn công bằng tên lửa, vấn đề hàng hải tại Eo biển Hormuz, hay các lực lượng ủy nhiệm hoạt động ở Iraq, Syria và những nơi khác.

Lãnh đạo Tối cao Iran Ali Khamenei gặp gỡ các chỉ huy cấp cao của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo. Ảnh: Reuters.

Vì vậy, giới chức Mỹ cũng xem xét những “lối thoát” tiềm năng nhằm tránh xung đột quân sự. Một trong các ý tưởng được thảo luận là cho phép Iran duy trì năng lực làm giàu uranium ở mức hạn chế, chỉ phục vụ nghiên cứu y tế, điều trị hoặc mục đích năng lượng dân sự khác.

Những cuộc họp đang diễn ra tại Nhà Trắng về vấn đề Iran phản ánh sự căng thẳng rộng hơn giữa mục tiêu chính trị và thực tế quân sự.

Tuy nhiên, trước thềm phiên đàm phán có thể là cuối cùng, đã xuất hiện dấu hiệu cho thấy lập trường hai bên đang cứng rắn hơn.

Ông Witkoff phát biểu trên Fox News hôm 22/2 rằng chỉ thị của ông Trump là bảo đảm Iran không còn khả năng làm giàu uranium. Ngay sau đó, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi nói trên chương trình Face the Nation của CBS rằng Tehran chưa sẵn sàng từ bỏ việc làm giàu uranium.

Trong bối cảnh chuẩn bị cho khả năng ông Trump phê chuẩn hành động quân sự, Mỹ đã tập trung lực lượng không quân lớn nhất tại Trung Đông kể từ cuộc chiến Iraq năm 2003. Tàu sân bay USS Gerald Ford - tàu sân bay hiện đại nhất của Hải quân Mỹ - dự kiến tới khu vực trong vài ngày tới.

Con tàu, đang di chuyển về phía nam Italy hôm 22/2 trên đường hướng tới Israel, sẽ trở thành tàu sân bay thứ hai của Mỹ tại khu vực. Sự hiện diện của nó sẽ bổ sung vào hàng chục tiêm kích F-35 và F-22 tiên tiến, cùng máy bay ném bom và máy bay tiếp nhiên liệu đã được triển khai.

Việc tăng cường lực lượng này sẽ cho phép ông Trump có thể lựa chọn tiến hành chiến dịch không kích kéo dài nhằm vào Iran, thay vì cuộc tấn công giới hạn như mùa hè năm 2025 - khi máy bay ném bom B-2 bay từ Mỹ tới tấn công một số cơ sở làm giàu uranium tại Fordow, Isfahan và Natanz.