|
|
Không ít trẻ em phải điều trị tâm lý nhiều năm vì nghiện điện thoại, mất kết nối với gia đình và chìm trong thế giới ảo. Ảnh: Freepik. |
Sáng sớm, chị Thanh Như (42 tuổi, TP.HCM) đưa con trai 8 tuổi đến khoa Tâm lý, Bệnh viện Nhi đồng 2, sau nhiều tháng thấp thỏm vì những thay đổi bất thường ở con.
Con "bám dính" điện thoại, cha mẹ bất lực
Trước đó, cậu bé vốn học tập và sinh hoạt bình thường. Nhưng thời gian gần đây, trẻ bắt đầu thu mình, ít giao tiếp với bạn bè, thường xuyên mất tập trung khi học. Ở nhà, trẻ cũng dễ cáu gắt, phản ứng chống đối, thậm chí quát lại cha mẹ khiến cả gia đình lo lắng.
Chị Như thừa nhận nguyên nhân bắt đầu từ chính thói quen của gia đình. Vì công việc bận rộn, vợ chồng chị thường đưa điện thoại cho con để trẻ ngồi yên một chỗ.
"Mỗi khi cần làm việc, tôi lại đưa điện thoại cho con chơi. Đến lúc thấy con thay đổi quá nhiều, tôi mới nhận ra mọi chuyện nghiêm trọng hơn mình nghĩ", chị kể.
Mọi việc trở nên rõ ràng hơn khi giáo viên chủ nhiệm nhiều lần phản ánh việc cậu bé mất tập trung trong lớp. Quan sát ở nhà, chị Như nhận thấy con gần như dính chặt vào điện thoại, liên tục chơi game, mắt không rời màn hình, hai tay thao tác không ngừng.
Gia đình từng thử thay đổi mật khẩu điện thoại, giới hạn thời gian sử dụng nhưng cậu bé phản ứng dữ dội. Trẻ cáu gắt, cãi lại cha mẹ và chỉ sau vài ngày vẫn tìm cách tiếp tục chơi game.
Trong lúc nóng giận, chị Như từng đánh con nhưng tình hình không cải thiện. Lo con tìm đến các tiệm Internet, chị phải tự đưa đón con đi học mỗi ngày để kiểm soát.
Nhiều trẻ phản ứng dữ dội khi bị thu điện thoại
Theo thạc sĩ Mai Thị Nguyệt, khoa Tâm lý, Bệnh viện Nhi đồng 2, tình trạng trẻ lệ thuộc điện thoại, máy tính bảng đang ngày càng đáng lo ngại, đặc biệt trong dịp hè khi thời gian rảnh tăng lên.
 |
| Bé trai 8 tuổi liên tục cáu gắt, cãi lại cha mẹ sau thời gian dài chơi game trên điện thoại, khiến gia đình phải cầu cứu bác sĩ tâm lý. Ảnh: Freepik. |
Chuyên gia cho biết số trẻ đến khám tâm lý tại bệnh viện thường tăng khoảng 20-30% vào mùa hè. Phần lớn liên quan các rối loạn hành vi, chống đối, trong đó nguyên nhân phổ biến là nghiện game và tiếp xúc quá nhiều với thiết bị điện tử.
Không ít trường hợp trẻ chậm nói, tăng động cũng được ghi nhận có liên quan đến việc sử dụng màn hình quá sớm và kéo dài. Qua quá trình thăm khám, nhiều trẻ bộc lộ cảm giác cô đơn ngay trong chính gia đình mình. Các em cho rằng không được cha mẹ lắng nghe, thường xuyên bị so sánh với anh chị em hoặc thiếu sự quan tâm vì bố mẹ quá bận rộn.
Mỗi khi cần làm việc, tôi lại đưa điện thoại cho con chơi. Đến lúc thấy con thay đổi quá nhiều, tôi mới nhận ra mọi chuyện nghiêm trọng hơn mình nghĩ
Chị Thanh Như, phụ huynh tại TP.HCM
"Thậm chí, có trẻ thường xuyên phải nghe những lời mắng mỏ nặng nề. Trong bối cảnh đó, thế giới ảo dần trở thành nơi trú ẩn, nơi các em cảm thấy được công nhận mà không bị phán xét. Lâu dần, trẻ bị cuốn vào game hoặc các hội nhóm trên mạng và dẫn đến lệ thuộc", ThS Nguyệt nói.
Vị chuyên gia cho biết dấu hiệu nghiện điện thoại ở trẻ thường khá rõ ràng. Trẻ liên tục nghĩ về game, không rời điện thoại, bồn chồn khi không được chơi, dễ cáu giận, bỏ bê học hành và dần xa rời các hoạt động ngoài đời thực.
Đồng quan điểm, PGS.TS Bùi Quang Huy, Chủ nhiệm khoa Tâm thần, Bệnh viện Quân y 103 (Hà Nội), nhận định tình trạng nghiện điện thoại ở trẻ em và thanh thiếu niên Việt Nam đang ngày càng đáng báo động.
Theo ông, khoảng 10% trẻ em và người trẻ trong độ tuổi 15-25, ở cả nam lẫn nữ, đã đủ tiêu chuẩn để chẩn đoán nghiện điện thoại.
"Gần như ngày nào, chúng tôi cũng tiếp nhận một vài trường hợp được gia đình đưa đến điều trị vì sử dụng điện thoại quá mức", PGS Huy cho biết.
Điều trị có thể kéo dài nhiều năm
Theo các chuyên gia tâm lý, thay vì chỉ cấm đoán hoặc trừng phạt, phụ huynh cần bình tĩnh tìm hiểu nguyên nhân và đồng hành cùng con.
ThS Mai Thị Nguyệt cho rằng cha mẹ cần bước vào thế giới của trẻ, lắng nghe và tôn trọng cảm xúc của con để tạo nền tảng định hướng hành vi. Chỉ khi trẻ tự nhận thức được tác hại của việc lệ thuộc thiết bị điện tử, quá trình thay đổi mới có thể bền vững.
 |
| Theo các chuyên gia tâm lý, thay vì chỉ cấm đoán hoặc trừng phạt, phụ huynh cần bình tĩnh tìm hiểu nguyên nhân và đồng hành cùng con. Ảnh: Freepik. |
Bên cạnh đó, gia đình cần thiết lập thời gian sử dụng thiết bị phù hợp theo độ tuổi, kiểm soát nội dung trẻ tiếp cận và tăng cường các hoạt động tương tác ngoài đời thực để giúp trẻ cân bằng cuộc sống.
Về điều trị, ngoài các liệu pháp tâm lý và tư vấn, Bệnh viện Quân y 103 hiện còn áp dụng phương pháp kích thích điện trực tiếp qua sọ. Phương pháp này sử dụng dòng điện một chiều cường độ thấp tác động lên não bộ bệnh nhân, kết hợp với các biện pháp điều trị khác nhằm nâng cao hiệu quả điều trị.
Tuy nhiên, PGS Huy nhấn mạnh nghiện điện thoại không thể giải quyết trong thời gian ngắn. "Đây là quá trình điều trị rất dài, đòi hỏi sự kiên trì lớn từ gia đình. Có trường hợp cần tới 6 năm điều trị củng cố mới có thể kiểm soát và điều trị dứt điểm", ông nói.
Theo chuyên gia, hành trình này dễ khiến phụ huynh mệt mỏi, hao mòn sự kiên nhẫn nếu không đồng hành sát sao cùng con trong thời gian dài.
Trong nhiều năm hành nghề y và từng giữ chức trưởng khoa dinh dưỡng của một bệnh viện lớn, tác giả Hạ Manh đã điều trị hơn 10.000 ca bệnh liên quan đến chế độ ăn uống không lành mạnh. Cuốn sách "Ăn chuẩn ít bệnh" (tập 1) được viết ra từ những kinh nghiệm chuyên môn của vị bác sĩ này, nó sẽ mang đến cho người bệnh những kiến thức hữu ích về dinh dưỡng, để xây dựng chế độ ăn hợp lý.
