Cô đơn ngay trong chính cuộc hôn nhân của mình

Con người có thể chịu đựng nhiều thiếu thốn, nhưng có một khoảng trống nếu kéo dài sẽ âm thầm phá hủy tinh thần: cảm giác không được yêu thương. Không phải ngẫu nhiên mà sự cô độc được các nhà tâm lý học xem như một trong những yếu tố gây tổn thương sâu sắc nhất đến sức khỏe tinh thần. Khi bị tách khỏi kết nối với con người, ta không chỉ đau buồn mà còn bắt đầu nghi ngờ giá trị tồn tại của chính mình. Đó cũng là lý do biệt giam từng được coi là hình phạt tàn nhẫn nhất.

Từ bản năng sinh tồn ấy, con người tìm đến nhau. Hôn nhân, ở tầng sâu nhất, không phải là một bản cam kết xã hội, càng không chỉ là sự sắp xếp để có thể chung sống cùng nhau. Nó là nỗ lực của hai con người nhằm thoát khỏi nỗi cô độc nguyên thủy: được nhìn thấy, được thấu hiểu và được ở lại với nhau trong những phần mong manh nhất của đời sống tinh thần.

Bi kịch của hôn nhân hiện đại không nằm ở sự đổ vỡ ồn ào, mà ở những khoảng cách âm thầm. Ảnh: Pinterest.

Những câu chuyện cổ xưa trong Kinh Thánh từng nói về việc người chồng và người vợ “trở nên một thể”. Cách diễn đạt ấy thường bị hiểu sai như một sự hòa tan của bản ngã. Nhưng trên thực tế, “một thể” không phải là mất đi cái tôi, mà là sự dấn thân sâu sắc vào thế giới nội tâm của người kia - nơi ta không chỉ chia sẻ niềm vui, mà còn chạm vào những nỗi sợ, tổn thương và yếu đuối vốn ít khi được nói thành lời.

Bi kịch của hôn nhân hiện đại không nằm ở việc con người không còn yêu nhau, mà ở chỗ họ yêu nhau trong sự lệch pha. Ta sống chung một mái nhà, chia sẻ trách nhiệm, cùng nuôi con, cùng gánh vác đời sống vật chất,… nhưng lại xa lạ trong cảm xúc. Nhiều người cảm thấy cô đơn nhất không phải khi ở một mình, mà khi ở cạnh người bạn đời vẫn ngày ngày chung sống. Đó cũng là một dạng cô độc – cô độc trong chính ngôi nhà của mình.

Chúng ta thường tự hỏi: “Tại sao mình đã cố gắng rất nhiều mà người kia vẫn cảm thấy là không được yêu?” Câu trả lời đôi khi không nằm ở mức độ yêu thương, mà ở cách yêu. Trong cuốn 5 ngôn ngữ yêu thương, Gary Chapman đã chỉ ra một sự thật đơn giản nhưng đầy quan trọng: tình yêu không tự động được cảm nhận chỉ vì nó tồn tại. Việc của bạn bạn học cách sử dụng ngôn ngữ yêu thương của người bạn đời, khi đó, bạn có thể tác động sâu sắc đến hành vi của họ.

Có người cảm nhận tình yêu qua lời nói khẳng định, nhưng lại sống cùng người bạn đời chỉ thể hiện tình cảm bằng trách nhiệm và im lặng. Có người khao khát thời gian hiện diện trọn vẹn, nhưng lại nhận về những món quà thay cho sự lắng nghe. Và rồi, cả hai đều tin rằng mình đang yêu, trong khi đồng thời đều cảm thấy thiếu thốn.

Sách 5 ngôn ngữ yêu thương. Ảnh: H.Quỳnh

Điều nguy hiểm là: khi tình yêu không được cảm nhận, con người bắt đầu diễn giải sự im lặng của đối phương như sự thờ ơ, sự khác biệt như sự vô tâm, và khoảng cách như phản bội. Hôn nhân từ nơi trú ẩn trước cô độc dần trở thành không gian làm sâu thêm cảm giác bị bỏ rơi.

Thông điệp quan trọng mà 5 ngôn ngữ yêu thương gợi mở không phải là một công thức để “giữ lửa”, mà là một lời nhắc về sự cảm thông và chia sẻ. Như thiền sư Thích Nhất Hạnh cũng từng nhắc nhở: “Hạnh phúc chân thực chỉ có được khi ta được hiểu, được thương, và ta có khả năng hiểu, và thương những kẻ khác.”

Sau cùng, điều khiến con người đau khổ không phải là thiếu hôn nhân, mà là thiếu sự kết nối thật sự. Và chỉ khi tình yêu được nói đúng ngôn ngữ, hôn nhân mới thực sự hoàn thành sứ mệnh nguyên thủy của nó: cứu con người khỏi nỗi cô độc mà không một thành tựu nào có thể bù đắp.