Chuyên gia nói gì về vụ TikToker ‘xâm chiếm’ phim Việt

Mới nhất, thông tin Misthy - vốn nổi lên là một streamer, TikToker với hàng triệu lượt theo dõi - rẽ hướng diễn xuất nhanh chóng được quan tâm. Cô đảm nhiệm vai chính trong Song hỷ lâm nguy, một bộ phim hài, tâm lý của đạo diễn Vũ Hà.

Ngoài Misthy, khán giả Việt thời gian qua còn chứng kiến Chị Phiến, một TikToker nổi tiếng trên mạng xã hội liên tục xuất hiện trong các dự án phim chiếu rạp. Anh có một vai nhỏ trong Thỏ ơi của Trấn Thành, đồng thời góp mặt trong phim Tết khác là Báu vật trời cho do Lê Thanh Sơn cầm trịch. Chưa dừng lại, Chị Phiến sắp tới còn sắm một vai trong Trùm Sò của đạo diễn Đức Thịnh, ra mắt dịp lễ 30/4.

Trước đó, nhiều TikToker nổi tiếng khác như Tín Nguyễn, Lê Bống, Lê Tuấn Khang... cũng thu hút bàn luận khi thông báo rẽ hướng diễn xuất. Không dừng ở những màn cameo mang tính mua vui, các nhà sáng tạo nội dung giờ đây xuất hiện trên phim với tần suất dày đặc hơn, đảm nhận cả những tuyến nhân vật có ảnh hưởng đến mạch truyện, thậm chí vai chính.

Song đi cùng với đó là tranh cãi trái chiều, khi không phải cái tên nào cũng đủ khả năng chuyển hóa sức hút trên nền tảng số thành sức hút trên màn ảnh rộng một cách thực thụ.

Những mảng màu đối lập

Chị Phiến có thể coi là trường hợp TikToker rẽ hướng diễn xuất khá đặc biệt. Chỉ trong thời gian ngắn, anh xuất hiện liên tục trong loạt tác phẩm chiếu rạp từ những đạo diễn có tiếng, ngoài diễn xuất còn tham gia lồng tiếng trong phim ngoại, như Cưới ma giải hạn hay Sư thầy gặp sư lầy...

Từ một tân binh, Chị Phiến nay trở thành gương mặt quen thuộc với khán giả phòng vé. Nam TikToker chủ yếu được giao những vai hài, ngón nghề sở trường khi anh vốn là nhà sáng tạo nội dung theo đuổi phong cách hài hước, thường bày trò tếu táo trên mạng xã hội.

Từ Thỏ ơi tới Báu vật trời cho, những vai của Chị Phiến hầu như hiện lên chóng vánh. Sự xuất hiện của anh chủ yếu giúp phim có thêm chất liệu truyền thông, khi những cảnh quay với lời thoại bốp chát, biểu cảm xéo xắt hoặc lời thoại trendy dễ giúp phim viral và tiếp cận khán giả trẻ - tệp khách hàng sẵn sàng vung tiền cho các dịch vụ giải trí.

Nhìn nhận thực tế, diễn xuất của Chị Phiến không có nhiều điểm đáng bàn, một phần vì vai không nhiều thời lượng. Mặt khác, anh bê nguyên si những gì thường thể hiện trên livestream lên phim, với những màn gắt gỏng, la hét đã trở thành thương hiệu, tất nhiên vẫn thành công chọc cười khán giả dễ tính. Song, một bộ phận người xem cho rằng sự xuất hiện này dư thừa, không thực sự đóng góp vào việc phát triển nội dung hay chiều sâu cho tác phẩm.

Số lượng TikToker xuất hiện trên phim Việt ngày càng nhiều.

Trường hợp TikToker rẽ hướng diễn xuất đáng ghi nhận phải kể tới Tín Nguyễn, khi được Lý Hải phát hiện và khai thác trong 2 phần phim Lật mặt. Đặc biệt với Lật mặt 7: Một điều ước, cô thực sự được công nhận là diễn viên có tài năng, thậm chí dù là lần chào sân điện ảnh nhưng đã kịp để lại ấn tượng có thể nói bậc nhất trong dàn cast. Vai diễn của Tín Nguyễn có sức nặng chứ không đơn thuần để mua vui, được xây dựng cẩn thận với câu chuyện và đường dây tâm lý chi tiết.

Cách thể hiện giản dị, mộc mạc mà giàu tình cảm của TikToker hơn 5,5 triệu lượt follow thành công chạm đến người xem. Nhân vật Tư Thắm, một người đàn bà miền biển với tính cách bộc trực từng khiến nhiều khán giả rơi nước mắt với cảnh chờ chồng trở về. Lật mặt 7 cũng rất thành công ở phòng vé, trở thành phần phim ăn khách nhất của Lý Hải. Điểm sáng rực rỡ về doanh thu phim xây dựng tên tuổi Tín Nguyễn, biến cô từ một hiện tượng mạng trở thành một diễn viên tiềm năng của điện ảnh nội địa.

Trong khi trường hợp của Misthy mới đây lại hoàn toàn trái ngược. Ở lần đầu thử sức đóng phim với Song hỷ lâm nguy, người đẹp được giao cho vai chính với thời lượng lên hình nổi trội. Hành trình của MisThy cho thấy những nghiêm túc và nỗ lực nhất định. Thế nhưng màn thể hiện của một diễn viên tay ngang vẫn chưa thuyết phục người xem. Misthy bị nhận xét đài từ thiếu cảm xúc, cách diễn tâm lý cũng non nớt, bản năng.

Điều gây sốc là tưởng như Misthy sẽ trở thành con bài tẩy giúp Song hỷ lâm nguy đắt khách, tình cảnh thực tế là phim bán vé ảm đạm, khép lại tuần mở màn với thành tích chưa đầy 8 tỷ đồng. Ở tuần chiếu thứ 2, tác phẩm của đạo diễn Vũ Hà tiếp tục rớt hạng, nhiều khả năng đối diện thua lỗ.

Trường hợp Song hỷ lâm nguy chứng minh không phải bộ phim nào quy tụ người nổi tiếng trên mạng xã hội cũng dễ dàng bán vé, đạt doanh thu cao như mong đợi.

“Thị trường buộc nhà làm phim thực dụng”

Trò chuyện với Tri Thức - Znews, Thạc sĩ Trần Minh Ngân - giảng viên khoa Nghệ thuật, Sân khấu & Điện ảnh của Đại học Văn Lang, đồng thời cũng là đạo diễn, nhà làm phim với nhiều năm quan sát thị trường cho rằng cần nhìn nhận hiện tượng TikToker "xâm chiếm" màn ảnh Việt bằng một thái độ tỉnh: không thần thánh hóa, cũng không nên vội miệt thị, bài trừ.

Vẫn có những trường hợp TikToker lấn sân diễn xuất được khen ngợi.

"Đây không hẳn là hiện tượng xấu. Vấn đề ở chỗ được mời vì hợp vai, hay chỉ vì họ mang theo ‘gói truyền thông’ đi kèm. Ở mặt tích cực, không thể phủ nhận nhà sản xuất có lý khi tìm đến họ. Trong bối cảnh cạnh tranh phòng vé ngày càng khốc liệt, chi phí quảng bá tăng cao, việc sở hữu gương mặt có sẵn cộng đồng fan lớn giúp phim có lợi thế nhận diện ngay từ giai đoạn công bố.

Những trường hợp như Tín Nguyễn xuất hiện liên tiếp trong Lật mặt 8 rồi Thám tử Kiên cho thấy các nhà làm phim hiện nay đang chủ động mở cửa cho những gương mặt đi lên từ nền tảng số, chứ không chỉ xem họ là cameo cho vui. Nhưng mặt trái cũng rất rõ. Mạng xã hội rèn cho người ta tốc độ, phản xạ bắt trend, còn điện ảnh đòi hỏi chiều sâu và tố chất nghệ thuật. Nếu không được đào tạo nghiêm túc, người sáng tạo nội dung rất dễ mang lối biểu đạt của video ngắn vào phim truyện. Khi điều ấy xảy ra, cái mất không chỉ là chất lượng vai diễn, mà còn là niềm tin của khán giả vào tác phẩm”, chuyên gia nhận định.

Cũng theo ông Ngân, nhiều nhà làm phim hiểu rõ phải đánh đổi chất lượng diễn xuất khi mời TikToker đóng phim, nhưng vẫn quyết định như vậy "vì thị trường hiện tại buộc họ phải thực dụng". Phim ảnh ngày nay không chỉ cạnh tranh bằng nội dung, mà còn bằng suất chiếu, độ phủ mạng xã hội, tốc độ lan truyền, khả năng tạo thảo luận và đẩy quyết định mua vé trong tuần đầu tiên.

Nhưng ở mặt khác, TikToker chưa bao giờ là bảo chứng doanh thu phòng vé. Đó cũng là nguyên nhân một số dự án, điển hình là Song hỷ lâm nguy, mời cả TikToker, streamer sở hữu hàng triệu lượt theo dõi vẫn đối diện thất bại. Nguyên nhân là bởi tệp follower không đồng nghĩa với tệp khán giả trả tiền mua vé. Sự xuất hiện của người nổi tiếng có thể trở thành miếng mồi câu kéo khán giả trong những ngày đầu, nhưng đời sống của một bộ phim điện ảnh kéo dài nhiều ngày, thậm chí nhiều tuần.

Thứ thực sự giữ phim ở rạp là phản ứng tích cực của người xem và hiệu ứng truyền miệng. Vậy nên, nhà làm phim phải đảm bảo cả chất lượng kịch bản, diễn xuất và chiến lược truyền thông phù hợp, thông minh mới đảm bảo được thành công của dự án.

Một số nhà làm phim phải chấp nhận đánh đổi chất lượng diễn xuất để lấy độ phủ truyền thông.

Theo chuyên gia, làn sóng TikToker xâm chiếm màn ảnh làm lộ ra 3 khoảng trống tồn đọng trong trong ngành.

​​Thứ nhất, điện ảnh Việt đang khát gương mặt mới nhưng lại thiếu một hệ thống phát hiện và nuôi dưỡng tài năng đủ hiệu quả. Khi thị trường liên tục tuyển vai từ mạng xã hội, chứng tỏ nguồn diễn viên trẻ cho màn ảnh đang chưa đáp ứng đủ cả về số lượng lẫn độ đa dạng. Đây không hẳn là lỗi của người nổi tiếng, mà là dấu hiệu cho thấy đường băng đưa người trẻ vào điện ảnh của chúng ta còn yếu.

Thứ hai, giữa quá trình đào tạo và thị trường đang có sự lệch pha. Thị trường đòi hỏi diễn viên không chỉ biết diễn, mà còn phải có hình ảnh, khả năng tự quảng bá. Khoảng trống ấy tạo điều kiện cho những người đến từ mạng xã hội chen ngang, vì họ có sẵn thứ mà thị trường đang thèm khát: sự chú ý của công chúng.

Cuối cùng, một bộ phận nhà sản xuất đang quá lệ thuộc vào chỉ số truyền thông. Khi khâu casting bắt đầu bị chi phối bởi chỉ số buzz, phim dễ trở thành sản phẩm “đóng gói để bán” hơn là tác phẩm có giá trị nghệ thuật. Về phía khán giả, uy tín của nhà làm phim có thể lung lay nếu lạm dụng mời TikToker để bán vé.

“Bởi khi ấy, họ đang gửi cho khán giả một thông điệp nguy hiểm: Phim không cần chọn người giỏi nhất cho vai, chỉ cần người gây chú ý nhất cho poster. Một khi khán giả nhận ra điều đó, họ sẽ quay lưng rất nhanh”, chuyên gia cho hay.