Năm 1927, J. Willard Marriott cùng vợ là Alice Marriott mở một cửa hàng bán root beer (một loại nước uống có ga truyền thống của Mỹ) với vỏn vẹn 9 chỗ ngồi tại Washington D.C.
Không ai có thể hình dung cơ sở kinh doanh nhỏ bé ấy sau này sẽ trở thành điểm khởi đầu của một đế chế khách sạn hoạt động trên phạm vi toàn cầu.
Từ cửa hàng nhỏ đến chiến lược mở rộng quy mô
Marriott International hiện là thương hiệu nổi tiếng trong ngành lưu trú quốc tế, sở hữu danh mục hàng chục thương hiệu khách sạn ở nhiều phân khúc.
Đằng sau hành trình ấy không chỉ là câu chuyện về sự nhạy bén với cơ hội thị trường, mà còn là những lựa chọn chiến lược, các quyết định đầu tư lớn và khả năng thay đổi mô hình kinh doanh qua từng giai đoạn.
Cuốn sách Bill Marriott - Những quyết định lịch sử làm nên đế chế khách sạn thành công nhất thế giới của tác giả Dale Van Atta tái hiện hành trình phát triển của doanh nghiệp gia đình Marriott, đặc biệt tập trung vào vai trò của J.W. "Bill" Marriott Jr. - người kế nghiệp và có công lớn trong việc đưa công ty vươn tầm quốc tế.
Một trong những điểm đáng chú ý trong câu chuyện của Marriott là khả năng chuyển đổi mô hình kinh doanh để nắm bắt cơ hội mới.
Sau cửa hàng nước uống đầu tiên, gia đình Marriott phát triển chuỗi nhà hàng Hot Shoppes, từng bước mở rộng hoạt động sang lĩnh vực phục vụ ăn uống và dịch vụ hàng không trước khi chính thức bước chân vào ngành khách sạn.
Bill Marriott gia nhập công ty gia đình năm 1956 sau khi tốt nghiệp Đại học Utah. Chỉ 8 tháng sau, ông được giao điều hành khách sạn đầu tiên của doanh nghiệp - Twin Bridges Motor Hotel tại Washington D.C. Đây là bước ngoặt quan trọng, đưa người con trai của nhà sáng lập trực tiếp tham gia vào lĩnh vực kinh doanh mới.
Năm 1972, Bill kế nhiệm cha giữ vị trí CEO. Dưới sự điều hành của ông, Marriott từng bước mở rộng quy mô, phát triển hoạt động kinh doanh khách sạn và xây dựng danh mục thương hiệu phục vụ nhiều nhóm khách hàng khác nhau.
Bill không đơn thuần tiếp tục mô hình kinh doanh do cha mình gây dựng. Ông thúc đẩy doanh nghiệp chấp nhận những khoản đầu tư và hướng đi mới, trong đó có việc mở rộng ra thị trường quốc tế, phát triển các phân khúc lưu trú khác nhau và tìm kiếm cơ hội từ những thương vụ mua bán, sáp nhập.
Quyết định táo bạo định hình đế chế Marriott
Cuốn sách cho chúng ta thấy yếu tố tạo nên dấu ấn của Bill Marriott là sự sẵn sàng đưa ra những quyết định có thể thay đổi quy mô và cấu trúc của cả doanh nghiệp.
Một trong những bước ngoặt lớn là quyết định tách Marriott Corporation thành hai doanh nghiệp độc lập vào năm 1993. Theo đó, Marriott International tập trung vào hoạt động quản lý và nhượng quyền khách sạn, trong khi Host Marriott đảm nhiệm mảng sở hữu bất động sản khách sạn và các tài sản liên quan.
 |
| Cuốn sách Bill Marriott - Những quyết định lịch sử làm nên đế chế khách sạn thành công nhất thế giới của tác giả Dale Van Atta. Ảnh: AlphaBooks. |
Đây là quyết định có ý nghĩa chiến lược, giúp tách biệt hoạt động kinh doanh dịch vụ khách sạn với hoạt động sở hữu bất động sản, cũng là hai lĩnh vực có đặc điểm tài chính và yêu cầu quản trị khác nhau.
Thay vì phải đồng thời gánh vác những khoản đầu tư lớn vào tài sản cố định, Marriott International có điều kiện tập trung hơn vào năng lực quản lý, vận hành và phát triển thương hiệu.
Mô hình này cũng mở ra hướng tăng trưởng thông qua hợp tác và nhượng quyền, thay vì chỉ mở rộng bằng việc trực tiếp sở hữu khách sạn.
Hai năm sau, Marriott tiếp tục có bước tiến quan trọng trong phân khúc lưu trú cao cấp khi mua 49% cổ phần của The Ritz-Carlton Hotel Company với giá khoảng 200 triệu USD. Đến năm 1998, tập đoàn tiếp tục mua thêm cổ phần, tiến gần tới quyền sở hữu gần như toàn bộ thương hiệu này.
Năm 1997, Marriott cũng mua lại Renaissance Hotel Group, qua đó mở rộng sự hiện diện tại nhiều thị trường quốc tế và bổ sung thêm thương hiệu vào danh mục kinh doanh.
Chiến lược tăng trưởng của Marriott không chỉ dựa vào việc xây dựng thêm khách sạn mới, mà còn thông qua tiếp nhận các thương hiệu đã có vị thế trên thị trường. Doanh nghiệp đã kết hợp nhiều thương hiệu với định vị và nhóm khách hàng riêng biệt, qua đó mở rộng khả năng tiếp cận thị trường.
Bên cạnh những quyết định đầu tư và mở rộng, cuốn sách dành nhiều sự chú ý đến triết lý quản trị con người của Bill Marriott.
Trong ngành khách sạn, chất lượng dịch vụ không chỉ được quyết định bởi vị trí, kiến trúc hay tiện nghi của cơ sở lưu trú. Trải nghiệm khách hàng còn phụ thuộc trực tiếp vào thái độ, năng lực và cách ứng xử của đội ngũ nhân viên. Vì vậy, quản trị nhân sự trở thành một trong những yếu tố quan trọng tạo nên lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp.
Một trong những nguyên tắc được nhấn mạnh là quan tâm đến những người làm việc gần gũi nhất với mình, bởi họ sẽ tiếp tục đối xử với những người xung quanh theo cách tương tự. Bên cạnh đó là tinh thần lắng nghe nhiều hơn, ghi nhận thành công của nhân viên, tuyển dụng dựa trên phẩm chất và không ngừng học hỏi từ những người giỏi hơn.
Đáng chú ý, Bill Marriott đề cao việc quan sát và trực tiếp hiện diện trước những người mà nhà lãnh đạo muốn tạo ảnh hưởng. Theo cách tiếp cận này, văn hóa doanh nghiệp không chỉ được xây dựng bằng những khẩu hiệu hay quy định trên giấy, mà phải thể hiện qua hành động hàng ngày của người đứng đầu.
Bài toán kế nghiệp và cái bóng của người sáng lập
Một khía cạnh khác khiến cuốn sách có sức hấp dẫn là câu chuyện về mối quan hệ giữa Bill Marriott và người cha J. Willard Marriott.
Sinh ra trong gia đình kinh doanh, Bill có lợi thế được tiếp xúc sớm với hoạt động điều hành doanh nghiệp. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa con đường kế nghiệp của ông dễ dàng. Trái lại, việc làm việc dưới sự giám sát của người cha nghiêm khắc khiến Bill thường xuyên phải đối mặt với những lời phê bình và áp lực chứng minh năng lực.
 |
| Bill Marriott liên tục phải chứng minh năng lực, đưa ra những quyết định riêng và từng bước tạo dựng dấu ấn lãnh đạo của mình. Ảnh: The Business Journals. |
Cuốn sách kể lại một tình huống đáng chú ý vào năm 1959, khi J. Willard Marriott đến kiểm tra khách sạn Key Bridge do Bill phụ trách xây dựng và chuẩn bị khai trương. Sau nhiều tháng làm việc với cường độ cao, Bill kỳ vọng nhận được sự ghi nhận từ cha. Tuy nhiên, điều đầu tiên người cha chú ý lại là những tấm rèm cửa chưa được xử lý đúng yêu cầu.
Câu chuyện tưởng chừng nhỏ nhặt này phần nào cho thấy sự khác biệt trong cách nhìn nhận công việc giữa hai thế hệ. Với người sáng lập, sự tỉ mỉ và tiêu chuẩn chất lượng là điều không thể thỏa hiệp. Trong khi đó, người kế nhiệm cũng cần được trao quyền và có không gian để thể hiện năng lực điều hành.
Đặt trong bối cảnh quản trị doanh nghiệp gia đình, đây là vấn đề không hiếm gặp. Người sáng lập thường có xu hướng bảo vệ những giá trị đã giúp doanh nghiệp thành công, trong khi thế hệ kế tiếp cần tìm kiếm phương thức mới để duy trì tăng trưởng. Nếu không giải quyết được mâu thuẫn giữa kế thừa và đổi mới, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn trong quá trình chuyển giao quyền lực.
Bill Marriott cũng cho thấy việc kế nghiệp không đơn thuần là tiếp nhận chức vụ hay tài sản từ thế hệ trước. Người kế nhiệm còn phải chứng minh năng lực, đưa ra những quyết định riêng và từng bước tạo dựng dấu ấn lãnh đạo của mình.
Tri Thức - Znews giới thiệu độc giả Tủ sách kiến thức kinh tế với đa dạng cuốn sách, câu chuyện trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế. Là nguồn tư liệu cho những người quan tâm và muốn nâng cao kiến thức trong lĩnh vực kinh tế. Những cuốn sách, câu chuyện trong Tủ sách không chỉ đơn thuần là những tác phẩm của tri thức mà còn chứa đựng bí quyết, kinh nghiệm quý báu từ các tác giả, nhà quản lý có uy tín và kinh nghiệm lâu năm trong ngành.
Đọc sách không chỉ giúp người đọc tiếp cận những kiến thức mới mà còn giúp mở rộng tầm nhìn và phát triển bản thân. Tủ sách kiến thức kinh tế mong muốn lan tỏa tri thức trong lĩnh vực kinh doanh, đồng thời phát triển văn hóa đọc cho người Việt.
