Femi Otedola là doanh nhân, nhà đầu tư người Nigeria, gây dựng tài sản trong lĩnh vực dầu khí trước khi mở rộng sang điện lực và tài chính. Ông sáng lập Zenon Petroleum and Gas, sau đó mua cổ phần chi phối tại African Petroleum và chuyển doanh nghiệp này thành Forte Oil.
Từ năm 2024, Otedola giữ chức Chủ tịch tập đoàn tài chính First HoldCo, công ty mẹ của First Bank of Nigeria.
Trong sự nghiệp kinh doanh, Otedola từng trải qua giai đoạn mở rộng nhanh nhờ nhu cầu nhiên liệu tại Nigeria. Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 đã đẩy ông vào tình thế khó khăn.
Câu chuyện được ông kể lại trong Making It Big: Lessons from a Life in Business, cuốn hồi ký phát hành năm 2025, ghi lại cả quá trình gây dựng gia sản lẫn những quyết định khiến ông mất phần lớn khối tài sản đã tích lũy.
Năm 2008, khi giá dầu thô tăng lên khoảng 147 USD/thùng, Otedola tin rằng thị trường sẽ tiếp tục đi lên. Ông đặt mua một lô dầu diesel trị giá 500 triệu USD để nhập khẩu vào Nigeria.
Nhưng khi lô hàng còn đang trên biển, giá dầu đảo chiều, giảm xuống khoảng 34 USD/thùng chỉ trong vài tháng. Lô hàng mua ở mức giá cao mất giá mạnh, gây tổn thất lớn cho hoạt động kinh doanh của ông.
Cú giảm giá nhiên liệu còn đi kèm biến động tỷ giá. Theo lời kể trong sách, các khoản vay được bảo đảm bằng USD trở nên đắt đỏ hơn khi đồng naira mất giá. Trong khi đó, thị trường chứng khoán đi xuống khiến giá trị danh mục cổ phiếu mà ông nắm giữ sụt giảm.
Otedola cho biết tổng thiệt hại gồm hơn 480 triệu USD do giá dầu giảm, 258 triệu USD do đồng naira mất giá, 320 triệu USD tiền lãi vay tích lũy và 160 triệu USD do cổ phiếu giảm giá.
Tổng khoản nợ của Otedola cuối cùng lên tới khoảng 220 tỷ naira theo tỷ giá bình quân năm 2012.
Ông phải đàm phán với Công ty Quản lý tài sản Nigeria (AMCON), tổ chức được thành lập nhằm xử lý các khoản nợ xấu của hệ thống ngân hàng. Để giải quyết nghĩa vụ tài chính, doanh nhân này chấp nhận chuyển giao nhiều tài sản, gồm bất động sản, trạm xăng, kho chứa, cổ phiếu và máy bay riêng.
Theo các thông tin được công bố vào năm 2012, AMCON đã phê duyệt thỏa thuận thanh toán khoản nợ khoảng 141 tỷ naira, tương đương 907 triệu USD lúc bấy giờ, của Otedola thông qua tài sản và một khoản tiền mặt không được tiết lộ.
Trong hồi ký, Otedola mô tả đây là giai đoạn ông phải từ bỏ phần lớn những gì đã gây dựng để có thể tiếp tục kinh doanh.
Khi còn ở thời kỳ tăng trưởng, ông được các ngân hàng tích cực tiếp cận để cho vay và nhận tiền gửi, nhưng khi công việc kinh doanh lao dốc, quan hệ với chủ nợ thay đổi. Ông kể rằng những người từng tìm cách thu hút mình trở thành khách hàng giờ lại cử người đến đòi nợ.
Cùng năm 2012, sau khi xử lý các khoản nợ, Otedola bắt đầu gây dựng lại hoạt động kinh doanh. Sau khủng hoảng, ông tiếp tục gắn bó với ngành dầu khí thông qua Forte Oil. Năm 2019, ông bán phần lớn cổ phần tại doanh nghiệp này để chuyển trọng tâm đầu tư sang lĩnh vực điện lực, thông qua Geregu Power. Sau đó, ông tiếp tục mở rộng danh mục đầu tư sang lĩnh vực tài chính.
Making It Big kết hợp hồi ký với những suy ngẫm về kinh doanh, quản trị và hoạt động thiện nguyện. Thay vì chỉ kể về quá trình trở thành tỷ phú, Otedola dành một phần đáng kể cuốn sách để nhìn lại giai đoạn mất mát tài sản và cách ông xử lý khủng hoảng.
Không phải ai cũng có cơ hội gặp gỡ, trò chuyện với những doanh nhân, tỷ phú, những nhà quản lý doanh nghiệp nổi tiếng. Vì vậy, sách trở thành phương thức hiệu quả để người đọc tiếp cận, tìm hiểu về câu chuyện kinh doanh, cuộc đời, kinh nghiệm của các doanh nhân, tỷ phú này.
Tri Thức - Znews giới thiệu độc giả Tủ sách doanh nhân - là những cuốn sách, câu chuyện về cuộc đời và kinh nghiệm của các tỷ phú, nhà quản lý nổi tiếng. Tủ sách không chỉ bao gồm các cuốn sách, câu chuyện từ tác giả độc lập mà còn bao gồm những cuốn sách do chính các tỷ phú viết về cuộc đời mình.
