Ca phẫu thuật tim nội soi 3D khó, bác sĩ TP.HCM lần đầu thực hiện

Ê-kíp phẫu thuật nội soi 3D cho ca bệnh tim. Ảnh: BVCC.

Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM vừa thực hiện thành công ca phẫu thuật tim nội soi 3D toàn bộ, được đánh giá là chưa từng có tại TP.HCM. Người bệnh là nữ, 64 tuổi, từng trải qua phẫu thuật và xạ trị vùng ngực do ung thư vú hơn 30 năm trước.

Người bệnh nhập viện trong tình trạng khó thở, đau ngực khi gắng sức. Kết quả siêu âm tim ghi nhận hở van động mạch chủ nặng do thoái hóa. Khảo sát mạch vành cho thấy hẹp tới 90% lỗ xuất phát động mạch vành phải.

Theo các khuyến cáo điều trị mới nhất của ESC/EACTS 2023 và AHA/ACC 2024, đây là trường hợp có chỉ định thay van động mạch chủ kết hợp bắc cầu mạch vành trong cùng một cuộc phẫu thuật.

Tuy nhiên, tiền sử xạ trị vùng ngực khiến ca mổ trở nên đặc biệt phức tạp. Việc mở xương ức theo phương pháp kinh điển tiềm ẩn nguy cơ dính mô nặng, khó kiểm soát phẫu trường và tăng biến chứng.

Trước thách thức này, ê-kíp phẫu thuật đã quyết định lựa chọn phương pháp nội soi 3D toàn bộ, hướng tiếp cận ít xâm lấn, đòi hỏi trình độ kỹ thuật và phối hợp chuyên sâu.

Theo TS.BS Phạm Trần Việt Chương, khoa Phẫu thuật Tim mạch, hệ thống nội soi 3D với camera độ phân giải cao cho phép phẫu thuật viên quan sát rõ cấu trúc gốc động mạch chủ, van tim và hệ thống động mạch vành nhờ khả năng phóng đại và tái hiện chiều sâu không gian.

"Ưu điểm của nội soi 3D là hỗ trợ rất lớn cho các thao tác cần độ chính xác cao như khâu van nhân tạo hay tạo miệng nối giữa tĩnh mạch hiển và động mạch vành trong không gian phẫu thuật hạn chế", bác sĩ Chương cho biết.

Trong cuộc mổ, ê-kíp đã phối hợp thực hiện đồng thời hai kỹ thuật phức tạp, thay van động mạch chủ sinh học và bắc cầu mạch vành. Tổng thời gian tuần hoàn ngoài cơ thể và thời gian ngưng tim được kiểm soát ở mức tương đương phẫu thuật tim mở.

Ê-kíp mổ phối hợp thực hiện hai nhiệm vụ là thay van động mạch chủ và bắc cầu mạch vành. Ảnh: BVCC.

Theo bác sĩ Chương, thời điểm thả kẹp động mạch chủ, khi tim người bệnh đập lại tự nhiên, van hoạt động ổn định và dòng chảy cầu nối thông suốt, là dấu mốc quan trọng cho thấy ca phẫu thuật đạt kết quả tốt.

Kết quả của ca mổ phù hợp với các báo cáo trong y văn quốc tế. Nghiên cứu của Gilmanov DS và cộng sự (Innovations, 2023) cho thấy phẫu thuật thay van động mạch chủ nội soi giúp người bệnh giảm đau sau mổ và rút ngắn thời gian hồi phục so với phẫu thuật mở.

Tổng quan của Pitsis AA và Visouli AN (Springer, 2023) cũng ghi nhận phẫu thuật nội soi 3D đang ngày càng được áp dụng rộng rãi trong phẫu thuật tim trên thế giới.

Sau khoảng 3 giờ kết thúc phẫu thuật, người bệnh được rút nội khí quản, ra khỏi khu hồi sức trong vòng 24 giờ và không cần truyền máu. Siêu âm tim sau mổ cho thấy phân suất tống máu đạt khoảng 60%, van tim hoạt động tốt, không ghi nhận rối loạn vận động vùng. Người bệnh ít đau, sớm vận động và xuất viện sau năm ngày điều trị.

Đánh giá về ca mổ mang tính tiên phong này, GS.TS Nguyễn Hoàng Định, Phó giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, cho biết phẫu thuật nội soi 3D là một trong những hướng tiếp cận quan trọng trong điều trị tim mạch hiện đại.

“Việc áp dụng kỹ thuật ít xâm lấn, khi được chỉ định đúng và triển khai với sự phối hợp đa chuyên khoa, có thể giúp giảm biến chứng và rút ngắn thời gian hồi phục cho người bệnh”, GS Định nhận định.

Theo định hướng, bệnh viện sẽ tiếp tục nghiên cứu, chuẩn hóa các quy trình phẫu thuật tim ít xâm lấn, trong đó có nội soi 3D và các kỹ thuật hỗ trợ khác. Từ đó, mở rộng thêm lựa chọn điều trị cho các nhóm bệnh nhân phức tạp trong thời gian tới.