|
|
Hình ảnh gây tranh cãi trên mạng xã hội. Ảnh chụp màn hình. |
Một bức ảnh người mẹ cho hai con bú song song bất ngờ thổi bùng cuộc tranh luận trên mạng xã hội. Điều gây chú ý không phải việc nuôi con bằng sữa mẹ, mà bởi đứa trẻ lớn trong bức ảnh đã 5 tuổi.
Chuyên gia nói gì về việc cho con bú đến 5 tuổi?
PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng, Giám đốc Trung tâm Tư vấn, Phục hồi dinh dưỡng và Kiểm soát béo phì, Viện Dinh dưỡng Quốc gia, cho biết các khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cùng nhiều hiệp hội nhi khoa trên thế giới đều thống nhất rằng trẻ nên được bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu đời và tiếp tục bú mẹ đến 24 tháng tuổi hoặc lâu hơn nếu cả mẹ và con đều mong muốn.
Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa sữa mẹ sẽ là nguồn dinh dưỡng duy nhất của trẻ trong suốt những năm đầu đời.
Theo chuyên gia, 6 tháng đầu là giai đoạn đặc biệt khi sữa mẹ có thể đáp ứng gần như đầy đủ nhu cầu dinh dưỡng của trẻ. Sau mốc này, nhu cầu về năng lượng, protein và các vi chất dinh dưỡng tăng lên nhanh chóng, trong khi lượng dưỡng chất từ sữa mẹ không còn đủ để đáp ứng toàn bộ.
Chính vì vậy, trẻ cần được ăn dặm đúng thời điểm và bổ sung đa dạng thực phẩm phù hợp với từng giai đoạn phát triển.
"Nếu chỉ dựa hoàn toàn vào sữa mẹ sau 6 tháng tuổi, trẻ có nguy cơ thiếu năng lượng và các vi chất dinh dưỡng cần thiết cho tăng trưởng", PGS Hưng cho biết.
Nói cách khác, khi trẻ lớn dần, vai trò của sữa mẹ cũng thay đổi. Từ nguồn dinh dưỡng chủ đạo, sữa mẹ trở thành một phần trong khẩu phần ăn tổng thể của trẻ.
Theo PGS Hưng, việc cho con bú kéo dài bao lâu không có một đáp án cố định áp dụng cho tất cả gia đình. Trên thực tế, các tổ chức y tế lớn trên thế giới không đưa ra giới hạn cứng về độ tuổi cai sữa. Thời gian bú mẹ phụ thuộc vào nhu cầu của trẻ, điều kiện sức khỏe của người mẹ, hoàn cảnh gia đình cũng như các yếu tố văn hóa và xã hội.
"Trường hợp cho con bú kéo dài thường mang tính cá thể hóa, không nên áp chung cho mọi trường hợp", ông nói.
Vị chuyên gia cho rằng việc nuôi con cần được đặt trong bối cảnh phát triển tự nhiên của cả mẹ và trẻ. Khi trẻ lớn lên, các hoạt động học tập, vui chơi, giao tiếp xã hội ngày càng mở rộng. Trong khi đó, người mẹ cũng phải trở lại công việc, đối mặt với áp lực cuộc sống và những thay đổi sinh lý khiến lượng sữa giảm dần theo thời gian.
 |
| PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng, Giám đốc Trung tâm Tư vấn, Phục hồi dinh dưỡng và Kiểm soát béo phì, Viện Dinh dưỡng Quốc gia. Ảnh: PA. |
"Người mẹ không thể mãi ở bên con chỉ để cho bú. Trẻ cũng cần đến trường, vui chơi, giao tiếp với bạn bè. Vì vậy, việc bú mẹ cần được nhìn nhận trong tổng thể quá trình phát triển tự nhiên của cả hai mẹ con", PGS Hưng chia sẻ.
Đừng biến sữa mẹ thành thước đo tình mẫu tử
Trong quá trình công tác, PGS Hưng từng gặp những trường hợp rất đặc biệt khi trẻ bị dị ứng với phần lớn thực phẩm tự nhiên. Khi đó, sữa mẹ trở thành nguồn dinh dưỡng quan trọng trong thời gian dài hơn bình thường.
Có trường hợp người mẹ phải nghỉ việc, thậm chí xin làm tại chính trường mầm non của con để có thể duy trì việc cho bú do tình trạng bệnh lý đặc biệt của trẻ.
Tuy nhiên, chuyên gia nhấn mạnh đây là những trường hợp cá biệt, không đại diện cho đa số trẻ em.
Đối với phần lớn trẻ khỏe mạnh, quá trình trưởng thành đồng nghĩa với việc mở rộng thực đơn, tập làm quen với nhiều nhóm thực phẩm khác nhau và thích nghi với môi trường xã hội bên ngoài gia đình.
Theo PGS Hưng, nuôi con bằng sữa mẹ vẫn là phương pháp được khuyến khích bởi những lợi ích đã được chứng minh đối với sức khỏe của trẻ, người mẹ, gia đình và cả cộng đồng.
 |
| WHO khuyến khích trẻ bú mẹ đến 2 tuổi hoặc lâu hơn nếu mẹ và con cùng mong muốn. Ảnh: Unsplash. |
Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa mọi bà mẹ đều có thể cho con bú hoàn toàn hoặc kéo dài giống nhau.
Trên thực tế, nhiều phụ nữ gặp khó khăn trong việc tiết sữa do đặc điểm tuyến vú, bệnh lý hoặc các yếu tố tâm lý. Một số trẻ cũng không thích bú mẹ hoặc gặp trở ngại trong quá trình bú.
Vì vậy, theo chuyên gia, việc đánh giá tình mẫu tử hay năng lực làm mẹ thông qua thời gian cho con bú là không phù hợp. "Thay vì biến sữa mẹ thành một thước đo của tình mẫu tử hay năng lực làm mẹ, xã hội cần tạo điều kiện để phụ nữ được nghỉ ngơi, được hỗ trợ về tâm lý, dinh dưỡng và môi trường làm việc sau sinh", ông nói.
Ông cũng cho rằng không nên thần thánh hóa sữa mẹ đến mức tạo áp lực cho những phụ nữ không thể hoặc không đủ điều kiện cho con bú như mong muốn. Điều cần thiết hơn là tìm hiểu nguyên nhân và có giải pháp phù hợp cho từng trường hợp cụ thể.
Trong nhiều năm hành nghề y và từng giữ chức trưởng khoa dinh dưỡng của một bệnh viện lớn, tác giả Hạ Manh đã điều trị hơn 10.000 ca bệnh liên quan đến chế độ ăn uống không lành mạnh. Cuốn sách "Ăn chuẩn ít bệnh" (tập 1) được viết ra từ những kinh nghiệm chuyên môn của vị bác sĩ này, nó sẽ mang đến cho người bệnh những kiến thức hữu ích về dinh dưỡng, để xây dựng chế độ ăn hợp lý.
