|
|
Chiến dịch CSAR - một trong những nhiệm vụ phức tạp nhất - được kích hoạt khi phi công Mỹ gặp nạn tại Iran. Ảnh minh họa: Reuters. |
Các báo cáo ban đầu cho thấy phi công của một tiêm kích F-15 Mỹ bị bắn rơi trên lãnh thổ Iran đã được giải cứu. Nếu được xác nhận, đây sẽ là diễn biến mới nhất trong lịch sử dài hàng thập kỷ của các chiến dịch tìm kiếm - cứu nạn trong chiến đấu (CSAR) của Mỹ.
Theo CBS, chiến dịch tìm kiếm vẫn đang được triển khai sâu bên trong lãnh thổ Iran nhằm xác định tung tích một thành viên phi hành đoàn thứ hai.
CSAR được xem là một trong những loại hình tác chiến phức tạp và nhạy cảm về thời gian bậc nhất mà quân đội Mỹ và các đồng minh phải chuẩn bị. Tại Mỹ, các đơn vị tinh nhuệ thuộc không quân được huấn luyện chuyên biệt cho nhiệm vụ này, và thường được triển khai từ sớm gần các khu vực xung đột - nơi nguy cơ máy bay bị bắn hạ luôn hiện hữu, BBC cho biết.
CSAR là gì?
Hiểu một cách đơn giản, CSAR là các chiến dịch quân sự nhằm tìm kiếm, hỗ trợ và giải cứu nhân sự gặp nạn, bao gồm phi công bị bắn rơi hoặc binh sĩ bị cô lập.
Khác với các hoạt động tìm kiếm - cứu nạn thông thường trong thiên tai hay nhiệm vụ nhân đạo, CSAR diễn ra trong môi trường thù địch hoặc đang giao tranh. Trong một số trường hợp, như chiến dịch được cho là diễn ra tại Iran, lực lượng cứu hộ phải tiến sâu vào lãnh thổ đối phương.
Đây là các nhiệm vụ “chạy đua với thời gian”, bởi đối phương cũng sẽ nhanh chóng triển khai lực lượng tới cùng khu vực nhằm truy tìm những quân nhân Mỹ mà đội CSAR đang cố giải cứu.
Trong bối cảnh hiện đại, CSAR thường được thực hiện bằng trực thăng, có máy bay tiếp dầu hỗ trợ và các phi cơ quân sự khác đảm nhiệm vai trò yểm trợ hỏa lực, tuần tra khu vực.
Đáng chú ý, các đoạn video đã được xác thực xuất hiện tại Iran hôm 3/4 dường như cho thấy trực thăng quân sự Mỹ cùng ít nhất một máy bay tiếp dầu đang hoạt động trên bầu trời tỉnh Khuzestan.
Lịch sử các chiến dịch CSAR
Các nhiệm vụ giải cứu trên không trong thời chiến có lịch sử lâu đời, từ thời Thế chiến I khi các phi công thực hiện những cú hạ cánh khẩn cấp tại Pháp để cứu đồng đội bị bắn rơi.
Nguồn gốc của lực lượng cứu hộ đường không Mỹ bắt đầu từ năm 1943, khi hai bác sĩ quân y nhảy dù xuống khu vực khi đó là Burma (nay là Myanmar) để cứu chữa binh sĩ bị thương.
Một năm sau, cuộc giải cứu bằng trực thăng đầu tiên trên thế giới diễn ra khi một trung úy Mỹ đưa được bốn binh sĩ ra khỏi phía sau chiến tuyến Nhật Bản, đồng thời đánh dấu lần đầu trực thăng được sử dụng trong tác chiến.
Dù mỗi quân chủng đều có năng lực CSAR nhất định, Không quân Mỹ là lực lượng chủ lực trong nhiệm vụ tìm kiếm và giải cứu quân nhân.
Nòng cốt của hoạt động này là các pararescuemen - lực lượng đặc nhiệm cứu hộ thuộc cộng đồng tác chiến đặc biệt. Khẩu hiệu của họ là: “These Things We Do, That Others May Live” (Chúng tôi làm điều này để người khác được sống), và công việc của họ được coi là một phần của lời cam kết rộng lớn hơn đối với các quân nhân Mỹ rằng họ sẽ không bị bỏ lại phía sau.
Các binh sĩ này được huấn luyện đồng thời như chiến binh và nhân viên y tế, trải qua một trong những chương trình tuyển chọn - đào tạo khắc nghiệt nhất quân đội Mỹ.
Quy trình kéo dài khoảng hai năm, bao gồm huấn luyện nhảy dù, lặn, phá dỡ dưới nước, sinh tồn, chống bắt giữ - đào thoát, cùng khóa đào tạo nhân viên y tế dân sự hoàn chỉnh.
Ngoài ra, họ còn được đào tạo chuyên sâu về y học chiến trường, các chiến dịch giải cứu phức tạp và sử dụng vũ khí.
 |
| Không quân Mỹ duy trì lực lượng pararescue tinh nhuệ, sẵn sàng triển khai sâu trong lãnh thổ thù địch để tìm kiếm và đưa phi hành đoàn gặp nạn trở về an toàn. Ảnh: Không quân Mỹ. |
Theo trang tin quân sự Sofrep, khoảng 80% ứng viên không thể hoàn thành khóa huấn luyện, thậm chí tỷ lệ này có thể còn cao hơn.
Trên thực địa, các đội CSAR được chỉ huy bởi các sĩ quan Cứu hộ Chiến đấu chuyên biệt - những người trực tiếp lập kế hoạch, điều phối và chỉ huy toàn bộ chiến dịch giải cứu.
Các chiến dịch giải cứu gần đây của Mỹ
Lực lượng pararescue đã được triển khai rộng rãi trong các cuộc chiến tại Iraq và Afghanistan, thực hiện hàng nghìn nhiệm vụ giải cứu binh sĩ Mỹ và đồng minh bị thương hoặc cần rút khỏi chiến trường.
Năm 2005, họ tham gia giải cứu một đặc nhiệm SEAL của Hải quân Mỹ bị thương và ẩn náu trong một ngôi làng tại Afghanistan sau khi tổ đội bị phục kích — sự kiện sau đó được dựng thành bộ phim Lone Survivor.
Trong những thập kỷ gần đây, các nhiệm vụ giải cứu phi công Mỹ bị bắn rơi tương đối hiếm. Năm 1999, phi công chiếc F-117 bị bắn hạ tại Serbia đã được lực lượng pararescue tìm thấy và giải cứu.
Trước đó, năm 1995 tại Bosnia, phi công Scott O’Grady được giải cứu trong một chiến dịch CSAR phối hợp giữa Không quân và Thủy quân lục chiến Mỹ sau khi bị bắn rơi và lẩn tránh truy bắt suốt sáu ngày - một trong những chiến dịch gây chú ý lớn thời điểm đó.
Lý giải vận mệnh của các nền kinh tế
Mục Thế giới giới thiệu cuốn “Quốc gia thăng trầm: Lý giải vận mệnh của các nền kinh tế” được NXB Thế giới cho ra mắt vào năm 2018. Tác phẩm làm rõ sự phát triển và đi xuống của nền kinh tế thế giới từ cuối thập niên 1990 đến đầu những năm 2000. Cuốn sách vạch ra 10 quy luật để nhận diện về chu kỳ kinh tế dẫn đến vận mệnh tăng trưởng hay suy thoái của một quốc gia.
> Độc giả có thể xem thêm tại đây.
