Ăn hải sản vốn được xem là lựa chọn lành mạnh, nhưng nếu tiêu thụ không đúng cách, đây lại có thể trở thành mối nguy cho sức khỏe. Một trường hợp tại Đài Loan cho thấy việc ăn hải sản thường xuyên đã dẫn đến suy thận do tích tụ kim loại nặng trong cơ thể, theo China Times.
 |
| Kim loại nặng có thể tích tụ, không gây đau trong nhiều năm nhưng lại âm thầm làm tổn thương thận. Ảnh: Shutterstock. |
Ăn hải sản mỗi ngày, thận suy lúc nào không hay
Bác sĩ Hồng Vĩnh Tường, chuyên gia thận học tại khoa Thận, Bệnh viện Đa khoa Tam Quân (Đài Loan), chia sẻ trường hợp ông Lý, 64 tuổi, vốn có sức khỏe tốt, suốt 30 năm qua duy trì thói quen đi câu cá biển và gần như ngày nào cũng ăn hải sản do chính mình đánh bắt.
Trong sinh hoạt thường ngày, ông không có dấu hiệu bất thường: không phù, không tiểu bọt, chỉ bị tăng huyết áp nhẹ. Ông cũng hạn chế thịt đỏ, chủ yếu ăn cá và luôn tin rằng chế độ ăn của mình là lành mạnh.
Tuy nhiên, trong một lần khám sức khỏe định kỳ, kết quả khiến chính ông Lý và cả bác sĩ đều bất ngờ. Chức năng thận của ông đã suy giảm rõ rệt, với độ lọc cầu thận chỉ còn 46 mL/phút - tương đương bệnh thận mạn mức độ trung bình. Đáng chú ý hơn, xét nghiệm cho thấy nồng độ asen trong nước tiểu của ông cao gấp 6 lần bình thường, đồng thời còn phát hiện tình trạng nhiễm chì vượt ngưỡng.
Sau khi đánh giá toàn diện, các bác sĩ xác định ông Lý đã bị phơi nhiễm nhiều kim loại nặng trong thời gian dài, khiến ống thận chịu áp lực oxy hóa nghiêm trọng. Ngay sau đó, bệnh nhân được yêu cầu ngừng hoàn toàn việc ăn hải sản, chuyển sang sử dụng nước uống đã qua hệ thống lọc chất lượng cao, đồng thời dùng thuốc hỗ trợ thải độc kim loại ra khỏi cơ thể.
Sau nửa năm, nồng độ asen trong cơ thể ông trở về mức bình thường, và chức năng thận cũng cải thiện đáng kể, tăng từ 46 lên 80 mL/phút.
4 kim loại nặng gây hại thận nguy hiểm nhất
Kim loại nặng gây nguy hiểm vì có tính tích lũy sinh học, vào cơ thể nhanh nhưng thải ra rất chậm. Dưới đây là 4 kim loại nặng ảnh hưởng đến thận mạnh nhất:
- Chì: Có trong ống nước cũ, đồ dùng kém chất lượng, một số thuốc đông y không rõ nguồn gốc. Chì có thể gây viêm thận kẽ mạn tính, tăng huyết áp, gout.
- Cadmium (Cd): Được biết đến là "kẻ giết người kép đối với xương và thận", Cadmium tồn tại trong đất bị ô nhiễm, đặc biệt là lúa và các loại rau củ. Cadmium có độc tính mạnh nhất đối với thận, tích tụ tới 20-30 năm trong cơ thể, gây tổn thương ống thận nặng.
- Thủy ngân: Đặc biệt là methylmercury, tích tụ trong các loài cá săn mồi lớn. Tiếp xúc thủy ngân gây hoại tử ống thận cấp hoặc dẫn đến bệnh thận mạn.
- Asen: Được tìm thấy trong nước ngầm ô nhiễm và sinh vật đáy, asen được xếp là chất gây ung thư nhóm 1. Ngoài độc tính đối với thận, nó còn có độc tính mạnh đối với mạch máu, ảnh hưởng đến nguồn cung cấp máu cho thận.
 |
| Hàm lượng kim loại nặng như cadmium và arsenic trong trứng cua thường cao gấp hàng chục lần so với trong thịt cua. Ảnh: Shutterstock. |
5 thực phẩm có nguy cơ chứa kim loại nặng cao
Theo bác sĩ Hồng Vĩnh Tường, dựa trên khuyến cáo an toàn thực phẩm của Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Đài Loan (TFDA) ban hành năm 2024-2025, dưới đây là nhóm thực phẩm cần đặc biệt lưu ý:
Cá biển lớn sống ở vùng biển sâu - tập trung methylmercury và arsenic
Các loài cá săn mồi sống lâu năm như cá kiếm, cá ngừ, cá mập và cá dầu nằm ở đỉnh chuỗi thức ăn. Do hiện tượng tích lũy sinh học, nồng độ methylmercury trong cơ thể chúng có thể cao gấp hàng chục nghìn lần so với trong nước biển. Methylmercury có độc tính cao đối với thận và tấn công trực tiếp vào cầu thận.
Khuyến nghị: Thay thế bằng các loại cá nhỏ như cá thu hoặc cá thu gai, tránh ăn da và nội tạng.
Nội tạng động vật - điểm đến cuối cùng của quá trình chuyển hóa độc tố
Quan niệm "ăn thận có thể bồi bổ thận" là nhận thức sai lầm lớn. Thận và gan là những cơ quan trong cơ thể động vật có chức năng chuyển hóa độc tố. Khi cadmium từ môi trường xâm nhập vào cơ thể lợn và gia súc, nó sẽ bị giữ lại trong các cơ quan này. Cadmium có thời gian bán hủy lên đến 30 năm trong cơ thể người, và việc hấp thụ lâu dài có thể gây rối loạn chức năng ống thận gần.
Động vật có vỏ và trứng cua/tôm hùm - môi trường sinh sản cho các loài ăn lọc
Sò điệp, hàu và trứng cua là những sinh vật hấp thụ chất dinh dưỡng bằng cách lọc nước biển, đồng thời tích tụ cadmium và arsenic từ nước biển trong tuyến của chúng. Các nghiên cứu chỉ ra hàm lượng kim loại nặng trong trứng cua (tuyến sinh dục và tuyến gan tụy) thường cao gấp hàng chục lần so với thịt cua.
Gạo, ngũ cốc không rõ nguồn gốc - ô nhiễm cadmium thầm lặng
Gạo có khả năng hấp thụ cadmium cực mạnh. Nếu gạo được trồng trên đất bị ô nhiễm bởi nước thải công nghiệp, nó sẽ tạo ra "gạo nhiễm cadmium". Việc tiêu thụ lâu dài gạo có hàm lượng cadmium vượt quá mức cho phép có thể dẫn đến chứng protein niệu nặng và loãng xương. Khuyến nghị: Mua gạo có thương hiệu, có nguồn gốc sản xuất và bán hàng rõ ràng, và thường xuyên luân phiên sử dụng gạo từ các nguồn gốc khác nhau.
Thực phẩm chế biến sẵn có màu sắc sặc sỡ - "bẫy" chứa chì
Một số chất tạo màu công nghiệp được thêm vào bất hợp pháp hoặc trái cây sấy khô và kẹo giá rẻ có thể chứa hàm lượng chì cao trong chất tạo màu. Chì có thể gây xơ hóa mô kẽ thận mạn tính, đặc biệt gây hại cho thận của trẻ em đang phát triển.
Thế nào là chế độ ăn kiêng tốt nhất? Làm thế nào để ngừng lo lắng về cân nặng và tập trung vào việc sống lành mạnh? Để giải quyết mối quan tâm về vấn đề này, mục Sức khỏe của Znews giới thiệu bạn cuốn sách Chỉ dẫn để sống khỏe toàn diện của tác giả Shaun Francis. Sách sẽ giúp người đọc tập trung việc ăn uống lành mạnh, rèn luyện thể chất và giữ tinh thần minh mẫn trong thời buổi bận rộn.
