Khi những người lính cuối cùng đang hưởng thụ ở các nhà thổ Babylon bị vây bắt, Vua Alexander lên đường cùng với đội quân lớn mạnh hơn trước đến kinh đô mùa đông của Đế quốc Ba Tư tại Susa. Darius vẫn còn tự do trong những dãy núi phủ đầy tuyết ở Media, nhưng việc cấp bách nhất đối với Vua Alexander bây giờ là bảo vệ ngân khố ở hai kinh đô Susa và Persepolis càng nhanh càng tốt.

Susa nằm ở khoảng cách gần hơn, hơn một trăm dặm trên con đường hoàng gia dẫn về thành Sardis ở Lydia. Susa nổi tiếng với cái nóng khủng khiếp vào mùa hè đến nỗi những con thằn lằn khi cố chạy qua đường cũng có thể bị nướng chín trước khi đến được bên kia. Nhưng những tháng ngày mùa đông lại khiến nó trở thành nơi dễ chịu nhất.

Phù điêu Gilgamesh, hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Louvre. Nguồn ảnh: Jastrow.

Để đến được đó, quân Macedonia phải đi về phía Bắc tới các đầm lầy trải dài như vô tận, nơi cửa các con sông Tigris và Euphrates gặp Vịnh Ba Tư, vùng đất vào thời cổ đại có tên là Sumer. Khi xưa, tổ phụ Abraham1 đã nghe phán rằng hãy rời chính đất Sumer này mà đi đến đất Canaan. Người Sumer đã xây dựng các thành phố từ ba nghìn năm trước thời Vua Alexander, họ là một trong những nền văn minh lâu đời nhất trên thế giới. Chắc hẳn nhà vua đã nghe những người Chaldea cùng hành quân kể những câu chuyện vinh quang của người Sumer cổ đại.

Thành phố Uruk bên sông Euphrates đã từng được trị vì dưới quyền của một vị vua vĩ đại tên là Gilgamesh. Đến thời Vua Alexander câu chuyện cụ thể về nhân vật này có thể đã bị thất truyền nhưng nếu nhà Vua có cơ hội nghe nó, chắc hẳn ngài sẽ rất ngạc nhiên trước những sự tương đồng của nó với nền văn học Hy Lạp sơ khai.

Giống như Achilles trong trường ca của Homer, Gilgamesh là vị vua trẻ, một nhân vật nửa người nửa thần thánh, là một vị anh hùng vĩ đại sát vai cùng người bạn thân thiết Enkidu chiến đấu với quái vật và các vị thần khác để tìm kiếm vinh quang. Giống như Patroclus - một người bạn khác của của Achilles - Enkidu cũng đột ngột hy sinh khiến Achilles rơi vào hố sâu tuyệt vọng.

Nhưng trong khi Achilles trút toàn bộ nỗi thất vọng của mình lên đầu chiến binh Hector của thành Troy thì Gilgamesh bắt đầu tìm kiếm cuộc sống vĩnh cửu. Anh tìm kiếm và cuối cùng tìm gặp được Utnapishtim - một người đàn ông sống sót sau trận Đại Hồng thủy do các vị thần giáng xuống để hủy diệt loài người và đã được ban phần thưởng là sự bất tử. Tuy rằng Gilgamesh đã thất bại trong những thử thách nhằm đạt được sự sống đời đời nhưng những bài học anh rút ra được chính là nguồn an ủi cho người đọc trong hàng thiên niên kỷ.