Theo danh sách những doanh nghiệp nộp ngân sách lớn nhất năm 2025 do CafeF công bố mới đây cho thấy ngành xổ số có tới 22 đại diện, nhiều nhất trong các ngành được thống kê. Trong đó, Vietlott đứng thứ 54 với số thực nộp ngân sách 2.265 tỷ đồng trong năm ngoái.
Đáng chú ý, vị trí của Vietlott trong bảng xếp hạng không phản ánh hoàn toàn quy mô bán vé của doanh nghiệp này. Năm 2025, Vietlott đạt doanh thu bán vé gần 9.687 tỷ đồng nếu tính trên cơ sở doanh thu có thuế. Trong khi đó, doanh thu có thuế của một số đơn vị xổ số truyền thống do địa phương quản lý như Xổ số Bạc Liêu sau khi đưa về cùng cách tính chỉ vào khoảng 7.100 tỷ.
Khoảng cách doanh thu hơn 2.500 tỷ đồng nghiêng về Vietlott, nhưng kết quả kinh doanh lại cho thấy điều ngược lại. Vietlott chỉ đạt khoảng 444 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, trong khi Xổ số Bạc Liêu đạt lợi nhuận 915 tỷ đồng, tức cao hơn gấp đôi.
Sự khác biệt này khiến một doanh nghiệp xổ số có doanh thu lớn hơn như Vietlott lại có mức đóng góp vào ngân sách thấp hơn các công ty xổ số truyền thống. Sau doanh thu bán vé là hàng loạt khoản phải phân bổ, trong đó, tỷ lệ trả thưởng và cấu trúc chi phí có ảnh hưởng trực tiếp đến phần lợi nhuận cuối cùng.
Vietlott dành gần 55% doanh thu bán vé để trả thưởng
Báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025 của Vietlott cho thấy chi phí trả thưởng và dự phòng trả thưởng của doanh nghiệp lên tới 5.306 tỷ đồng, tương đương gần 55% doanh thu bán vé có thuế.
Đơn vị này cũng từng đưa ra ví dụ cho bài toán cơ cấu chi trả thưởng. Theo đó, 100 đồng doanh thu bán vé luôn dành 55 đồng để trả thưởng, 20,9 đồng nộp thuế giá trị gia tăng và tiêu thụ đặc biệt, 8 đồng hoa hồng đại lý, phần còn lại sau khi trừ chi phí, nộp thuế thu nhập doanh nghiệp là 20%, trích lập các quỹ theo luật định, toàn bộ lợi nhuận còn lại của Vietlott nộp vào ngân sách địa phương.
Hiện tỷ lệ trả thưởng của Vietlott cũng cao hơn hầu hết công ty xổ số truyền thống. Điển hình, Xổ số Bạc Liêu trong năm 2025 chi 3.528 tỷ đồng trả thưởng, tương ứng khoảng 49,4% doanh thu có thuế. Xổ số Bình Thuận trả thưởng 3.494 tỷ đồng, chiếm 48,7% doanh thu.
 |
| 55% doanh thu bán vé của Vietlott được dành để trả thưởng cho người chơi. Ảnh: Vietlott. |
Các doanh nghiệp xổ số truyền thống khác cũng duy trì tỷ lệ trả thưởng quanh ngưỡng 50% doanh thu. Báo cáo tài chính của Xổ số Bạc Liêu cũng dẫn quy định tỷ lệ trả thưởng đối với xổ số truyền thống ở mức 50%, đồng thời sử dụng doanh thu có thuế làm cơ sở xác định dự phòng trả thưởng.
Theo quy định hiện hành, tỷ lệ trả thưởng đối với xổ số truyền thống tối đa bằng 50% tổng giá trị vé phát hành. Trong khi đó, với xổ số tự chọn số điện toán, doanh nghiệp được xây dựng tỷ lệ trả thưởng kế hoạch cho từng sản phẩm, với mức tối đa 60% trên cơ sở được Bộ Tài chính chấp thuận.
Cơ chế này khiến tỷ lệ tiền dành cho người chơi trở thành một trong những khác biệt đáng kể giữa 2 mô hình xổ số.
Với quy mô doanh thu hàng nghìn tỷ đồng, chênh lệch vài điểm % trong tỷ lệ trả thưởng cũng tạo ra khoản tiền rất lớn.
Khác biệt về cấu trúc chi phí
Bên cạnh tỷ lệ trả thưởng, mô hình tổ chức và vận hành cũng khiến cơ cấu chi phí của Vietlott khác với các doanh nghiệp xổ số truyền thống địa phương.
Ngoài hơn 5.300 tỷ đồng trả thưởng và dự phòng trả thưởng, Vietlott còn ghi nhận 175 tỷ đồng bù đắp chi phí đầu tư, gần 101 tỷ phí lợi nhuận định mức và 705 tỷ chi phí kinh doanh xổ số tự chọn số điện toán nằm trong mục giá vốn. Tổng 3 khoản này lên tới khoảng 981 tỷ đồng.
Khoản chi phí này bao gồm tiền phải trả cho đối tác Berjaya. Hiện Berjaya không nắm giữ cổ phần tại doanh nghiệp mà hợp tác với Vietlott theo hợp đồng hợp tác kinh doanh (BCC) có thời hạn 18 năm.
Theo mô hình được công bố khi dự án bắt đầu triển khai, Berjaya đầu tư hệ thống công nghệ, thiết bị và tham gia vận hành kỹ thuật. Đổi lại, đối tác nhận các khoản phí theo hợp đồng. Đại diện Vietlott từng giải thích khoản phí này được tính trên cơ sở doanh thu theo thỏa thuận giữa 2 bên.
Vietlott cũng chi hơn 912 tỷ đồng cho hoa hồng đại lý và phí ủy quyền trả thưởng trong năm 2025.
Đây là lý do Vietlott dù có doanh thu bán vé cao hơn nhưng mức lợi nhuận thu về thấp hơn nhiều so với các công ty xổ số truyền thống. Chênh lệch về lợi nhuận sau cùng cũng tác động tới khả năng đóng góp vào ngân sách.
Vietlott làm ăn ra sao 10 năm qua?
Năm 2026, Vietlott đặt mục tiêu tổng doanh thu 10.852 tỷ đồng, tăng 12% so với năm 2025. Đây cũng là mức doanh thu cao nhất công ty từng đưa ra kể từ khi đi vào hoạt động.
Trong đó, kênh bán vé qua điện thoại được xác định là động lực tăng trưởng chủ yếu, với doanh thu dự kiến 6.030 tỷ đồng, chiếm hơn 55%. Trong khi đó, kênh phân phối qua thiết bị đầu cuối, gồm máy bán vé, kỳ vọng đóng góp khoảng 4.760 tỷ. Phần còn lại đến từ hoạt động tài chính.
Với kế hoạch doanh thu kể trên, Vietlott dự kiến nâng mức đóng góp ngân sách và thuế lên khoảng 2.579 tỷ đồng năm nay.
Tại thị trường Việt Nam, Vietlott bắt đầu kinh doanh từ ngày 18/7/2016 với sản phẩm xổ số tự chọn Mega 6/45. Đây cũng là lần đầu tiên thị trường trong nước xuất hiện loại hình xổ số có giải thưởng giá trị cao và tích lũy qua các kỳ quay khi không có người trúng Jackpot.
Doanh thu của công ty này sau đó tăng trưởng theo từng năm, từ 1.597 tỷ vào năm 2016 đã chạm mốc 9.686 tỷ đồng vào năm 2025. Tính đến cuối tháng 5 năm nay, Vietlott đã ghi nhận tổng doanh thu gần 58.000 tỷ đồng.
Sau 10 năm hoạt động, công ty xổ số này cũng ghi nhận hơn 190 triệu lượt trúng thưởng với tổng giá trị trả thưởng gần 31.000 tỷ đồng. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng đã đóng góp ngân sách các địa phương gần 16.000 tỷ đồng đến nay.
Tri Thức - Znews giới thiệu độc giả Tủ sách kiến thức kinh tế với đa dạng cuốn sách, câu chuyện trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế. Là nguồn tư liệu cho những người quan tâm và muốn nâng cao kiến thức trong lĩnh vực kinh tế. Những cuốn sách, câu chuyện trong Tủ sách không chỉ đơn thuần là những tác phẩm của tri thức mà còn chứa đựng bí quyết, kinh nghiệm quý báu từ các tác giả, nhà quản lý có uy tín và kinh nghiệm lâu năm trong ngành.
Đọc sách không chỉ giúp người đọc tiếp cận những kiến thức mới mà còn giúp mở rộng tầm nhìn và phát triển bản thân. Tủ sách kiến thức kinh tế mong muốn lan tỏa tri thức trong lĩnh vực kinh doanh, đồng thời phát triển văn hóa đọc cho người Việt.
