|
Những chiếc tay nắm cửa điện tử dần trở thành không chỉ phụ kiện trang trí mà như một phần không thể thiếu của những mẫu xe điện ngày nay, đặc biệt là các sản phẩm từ Trung Quốc. Theo thống kê từ truyền thông quốc gia tỷ dân, có khoảng 60% xe điện tại Trung được trang bị kiểu tay nắm cửa này.
Vì sao tay nắm cửa ẩn xuất hiện?
Mặc dù tay nắm cửa ẩn vang danh khi xuất hiện trên những mẫu xe điện Trung Quốc, thế nhưng, chính các hãng xe phương Tây mới là nơi tiên phong cho linh kiện gây tranh cãi này.
Năm 2012, Tesla lần đầu tiên giới thiệu thiết kế tay nắm cửa ẩn trên mẫu Model S. Xu hướng thiết kế này lan rộng đến mẫu SUV hạng sang Land Rover Velar, góp phần nào nên sự đặc biệt về công nghệ cũng như củng cố hình ảnh sang trọng cho mẫu xe.
Sau đó, những chiếc tay nắm cửa dạng ẩn dần được nhiều hãng xe Trung Quốc lựa chọn trên các sản phẩm thuần điện giai đoạn 2023-2025.
 |
| Tay nắm cửa mở bằng NFC trên Xiaomi SU7. Ảnh: Xuân Sang. |
Lý do khá đơn giản, bởi đây là cách dễ dàng để tạo sự khác biệt. Các thương hiệu Trung Quốc xe điện chọn tay nắm cửa dạng ẩn nhằm tạo cảm giác giác những sản phẩm giá rẻ của mình, trông cũng khá "tương đồng" với các mẫu xe sang phương Tây.
Những tay nắm cửa ẩn, như món phụ kiện bảo chứng cho sự phát triển về mặt công nghệ của sản phẩm thuần điện, một cách quảng cáo thầm lặng về khả năng bắt nhịp ngành công nghiệp phía bên kia đại dương của các start up tại đất nước tỷ dân.
Chúng còn được gọi với những "ưu điểm" sang trọng, không chỉ đẹp, mà còn "tăng tính khí động học", như một cách giải thích hàn lâm cho một món phụ kiện mang tính thẩm mỹ nhiều hơn là hiệu quả sử dụng hay vận hành.
Khó chung quy chuẩn an toàn
Những chiếc tay nắm cửa ẩn được các hãng Trung Quốc biến hóa với nhiều kiểu dáng, cách vận hành khác nhau. Có loại có thể dùng ngón tay để mở lẫy, có loại dùng nút bấm, có loại lại tự động nhô ra khi người cầm chìa khóa tiến lại gần cửa xe.
Với hàng chục kiểu thiết kế tay nắm cửa ẩn hiện nay, người dùng phải mất thêm thời gian để làm quen ở mỗi mẫu xe.
Đáng nói vì "thập cẩm", chúng cũng chẳng có một quy chuẩn an toàn chung nào.
Hầu hết tay nắm cửa ẩn sử dụng hệ thống điện tử để điều khiển khả năng thò thụt, trông có vẻ "ngập tràn công nghệ", nhưng thực tế lại dễ sản xuất và đơn giản trong việc lắp đặt hơn các mẫu tay nắm cửa vật lý vốn có quy chuẩn an toàn nhất định trong nhiều năm.
 |
| Chiếc Xiaomi bốc cháy dữ dội, khiến tài xế tử vong vì đơn vị cứu hộ không thể mở cửa xe từ bên ngoài. Ảnh: CarnewsChina. |
Vì vậy trong trường hợp nguy hiểm, ví dụ hỏa hoạn hay tai nạn, đội cứu hộ cũng mất thêm thời gian để tìm hiểu về cơ chế hoạt động tay nắm ẩn trên mỗi xe. Nhìn lại những tai nạn gần đây liên quan đến tay nắm cửa ẩn trên một số mẫu xe, ta dễ dàng nhận ra sự thiếu an toàn của món phụ kiện này.
Tháng 3/2025, chiếc Dongfeng e007 bốc cháy sau va chạm tại Trung Quốc. Ngay lập tức, hệ thống điện trên xe bị ngắt hoàn toàn, các tay nắm cửa cũng vì thế không thể tự bật ra.
Cũng trong năm 2025, tài xế chiếc Xiaomi SU7 Ultra tại Trung Quốc đã tử vong sau khi chiếc sedan điện đâm vào dải phân cách và bốc cháy. Video ghi lại ở hiện trường cho thấy nhiều người cố gắng mở cửa nhưng bất thành. Lực lượng cứu hộ cũng không thể tiếp cận người bị nạn do lửa lan nhanh và sức nóng quá lớn.
Các hãng 'quay xe'
Sau hàng loạt tai nạn, chính phủ Trung Quốc nhanh chóng vào cuộc. Theo quy định an toàn từ Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc (MIIT), tất cả các mẫu xe bán tại Trung Quốc sẽ bắt buộc phải có cơ chế mở cửa cơ học cả ở bên trong lẫn bên ngoài.
Quy định này sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2027. Đối với các mẫu xe đã được cơ quan quản lý phê duyệt và đang trong giai đoạn cuối chuẩn bị ra mắt, các hãng xe được gia hạn thời gian điều chỉnh thiết kế đến tháng 1/2029.
Tại đất nước tỷ dân, các thương hiệu ôtô điện cũng đưa ra phản ứng tích cực với quyết định này. Thậm chí, nhiều hãng xe đã nhanh chóng thay đổi thiết kế, tung sớm các phiên bản nâng cấp được trang bị tay nắm cửa vật lý nhằm đáp ứng nhu cầu tại quốc gia này.
    |
| Đã đến lúc các hãng cần có quy chuẩn chung về an toàn cho các mẫu tay nắm cửa trên xe điện. Ảnh: BYD, Volvo, Dongfeng. |
Nhìn qua Ford, chiếc Mustang Mach-e nay cũng được gắn thêm "vây cá" ở 2 cửa hàng ghế trước, bên cạnh tùy chọn mở cửa bằng mật mã hay nút bấm điện tử.
Và từ bây giờ, câu chuyện sẽ không còn là hãng xe chọn tay nắm cửa nào, mà là cách các ngành công nghiệp ôtô đưa ra quy chuẩn an toàn chung cho các tay nắm cửa. Bởi sau tất cả, sự hào nhoáng của những linh kiện "ngập tràn công nghệ" không bao giờ có thể thay thế được những tiêu chuẩn an toàn cơ bản nhất.
Việc các hãng xe đồng loạt "quay xe" hay sự can thiệp quyết liệt từ các cơ quan quản lý vào đầu năm 2026 là một lời nhắc nhở đắt giá, trong ngành công nghiệp ôtô, thẩm mỹ chỉ nên là gia vị, còn an toàn phải luôn là xương sống.
Sách hay đọc trên xe
Chuyên mục Xe gửi tới độc giả những tựa sách hay với nhiều chủ đề hấp dẫn. Trên những chặng hành trình với những chiếc xe, không hiếm khi chúng ta có những khoảnh khắc nghỉ ngơi, thư giãn, và những trang sách là người bạn đồng hành lý thú.
