Trên sân Akron, một tình huống hy hữu xảy ra ở phút 26 trận đấu giữa Hàn Quốc và CH Czech thuộc bảng A VCK World Cup 2026. Trong pha tranh chấp với cầu thủ đối phương, Pavel Sulc bị kéo áo từ phía sau.
Chiếc áo số 15 của anh lập tức rách toạc một mảng lớn, buộc cầu thủ CH Czech phải thay trang phục ngay sau đó.
Sự cố nhanh chóng thu hút sự chú ý của người hâm mộ. Hình ảnh chiếc áo rách xuất hiện dày đặc trên mạng xã hội, kéo theo nhiều bình luận châm biếm nhắm vào thương hiệu thể thao của Đức.
Hy sinh độ bền, đổi lại hiệu năng
Thực tế, đây không phải lần đầu Puma gặp tình huống tương tự ở các giải đấu lớn. Tại Euro 2016, nhiều cầu thủ Thụy Sĩ từng phải liên tục thay áo vì trang phục thi đấu bị rách sau các pha va chạm. Ngay cả Manchester City cũng không ít lần rơi vào cảnh tương tự kể từ khi hợp tác với hãng thể thao này.
Trong môi trường bóng đá đỉnh cao, một cầu thủ di chuyển trung bình 10-12 km mỗi trận. Khi cơ thể mệt mỏi ở những phút cuối, một chiếc áo ngậm đầy mồ hôi và nặng trịch sẽ trở thành gánh nặng vật lý lẫn tâm lý.
 |
| Áo của Pavel Sulc bị rách trong trận đầu ở World Cup 2026. Ảnh: X/OneFootball. |
Đó cũng là điều khiến Puma phải đặt ra mục tiêu loại bỏ mọi trọng lượng thừa để tạo ra cảm giác mỏng nhẹ nhất cho các cầu thủ. Hệ quả của cách thiết kế này là sự ra đời của công nghệ ULTRAWEAVE, thế hệ áo đấu được mệnh danh là nhẹ nhất lịch sử, với trọng lượng chỉ 72 gram.
Tuy nhiên, để đạt được con số không tưởng này, Puma buộc phải ép độ dày của sợi vải xuống mức tối thiểu. Cụ thể, để làm áo mỏng và nhẹ hơn, Puma đã chủ đích chuyển sang cấu trúc vải dệt thoi, loại vải co giãn 4 chiều siêu việt. Cấu trúc này giúp chiếc áo mỏng như một lớp giấy da.
Ngoài ra, thay vì ráp mười mấy mảnh vải lại với nhau như truyền thống, áo Ultraweave của Puma giảm xuống chỉ còn 4 mảnh chính. Họ loại bỏ tối đa các đường may, vốn làm tăng trọng lượng và gây cọ xát da, thay vào đó là ép nhiệt. Sự tối giản này khiến cấu trúc tổng thể của áo chịu lực kéo kém hơn rất nhiều.
Có thể lấy ví dụ từ thảm họa rách áo của đội tuyển Thụy Sĩ năm 2016. Lúc đó, Puma đang áp dụng một công nghệ áo đấu có tên là ACTV Thermo-R.
 |
| Tại Euro 2016, nhiều cầu thủ Thụy Sĩ từng phải liên tục thay áo vì trang phục thi đấu bị rách sau các pha va chạm. Ảnh: Reuters. |
Công nghệ này ép sát chiếc áo vào cơ thể cầu thủ như một lớp da thứ hai, bên trong áo có các dải băng dán vi nang siêu nhỏ để massage cơ bắp, giúp cầu thủ phục hồi ngay trong lúc chạy. Để làm được điều này, Puma pha trộn sợi elastane tạo độ co giãn cực đại với sợi polyester.
Đổi lại, vì cố gắng làm cho lớp vải vừa siêu mỏng để thoát nhiệt, vừa ôm sát để tác động lên cơ bắp, cấu trúc của sự pha trộn này bị đẩy đến giới hạn chịu đựng.
Thương hiệu của Đức sau đó thừa nhận một lô vải đã bị lỗi trong khâu kiểm soát nhiệt độ sản xuất, khiến vật liệu trở nên giòn. Khi bị đối phương kéo đột ngột với lực mạnh, trái với chiều co giãn tự nhiên, chiếc áo lập tức rách toạc.
Xu hướng tất yếu
Trong thời gian gần đây, Puma cũng không phải thương hiệu duy nhất gặp phải vấn đề về áo đấu. Đầu mùa 2023/2024, áo đấu của Aston Villa từng gặp sự cố nghiêm trọng khi dù được hãng Castore thiết kế rất mỏng, nhưng công nghệ thoát khí kém khiến áo ngậm nước. Điều này dẫn đến việc áo đấu đôi khi dính chặt vào cầu thủ, gây nặng nề và dễ bị đối thủ kéo giãn hoặc rách trong các pha tranh chấp.
Trước đó, Castore cũng bị Newcastle cắt hợp đồng sớm vì chất liệu áo quá mỏng manh, dễ rách và logo ép nhiệt dễ dàng bị bong tróc.
Năm 2017, khi Nike tiếp quản áo đấu giải bóng rổ NBA và chuyển sang chất liệu siêu nhẹ, áo của hàng loạt siêu sao như LeBron James đã liên tục bị rách toạc ngay trên sóng truyền hình.
Thương hiệu nổi tiếng của Mỹ sau đó phải tiến hành điều tra toàn diện, và thừa nhận quy trình in nhiệt và tăng cường độ bền đường may của áo thi đấu là nguyên nhân chính.
Tuy nhiên, điều này cũng không thể ngăn cản xu hướng tất yếu của việc làm cho những chiếc áo đấu trở nên mỏng nhẹ hơn.
Vào những năm 1990, áo đấu được thiết kế rất rộng, do xu hướng thời trang thời đó là “một loại trang phục phải phù hợp với mọi vóc dáng”.
 |
| Việc loại bỏ tối đa các đường may, vốn làm tăng trọng lượng và gây cọ xát da khiến cấu trúc tổng thể của áo chịu lực kéo kém hơn rất nhiều. Ảnh: Evening Standard. |
Tuy nhiên, đến thế kỷ 21, các hãng bắt đầu nhận ra rằng những bộ đồng phục bóng đá rộng thùng thình, có thể hạn chế hiệu suất của cầu thủ.
Một nghiên cứu sau đó chỉ ra nếu cầu thủ mặc áo đấu bó sát hơn, họ có thể giảm sức cản của gió, thể hiện sức mạnh thực sự và thậm chí còn khoe được vóc dáng. Kết quả là, áo đấu bóng đá ngày càng được thiết kế ôm sát hơn.
So với 50 năm trước, Footy thống kê lượng vật liệu sử dụng để sản xuất một chiếc áo bóng đá đã ít hơn đáng kể.
Tuy nhiên, vật liệu được sử dụng trong áo đấu ngày nay được chế tạo tỉ mỉ đến từng chi tiết khi mỗi loại vải của chiếc áo đều có mục đích riêng.
Với sự phát triển của khoa học vật liệu, áo đấu thậm chí còn có thể có những chức năng khác ngoài việc mặc, chẳng hạn như thu thập dữ liệu thể chất của vận động viên.
Cụ thể, trong quá trình tập luyện, áo đấu, vòng đeo tay và giày thông minh mà các cầu thủ đeo có thể thu thập dữ liệu liên quan khi họ sút bóng mà không cản trở chuyển động.
Số liệu thu được từ phân tích tốc độ, khoảng cách di chuyển, nhịp tim và các dữ liệu liên quan khác của cầu thủ, sau đó sẽ được đóng gói thành các bài huấn luyện khoa học và cung cấp thông tin tham khảo cho HLV để điều chỉnh chiến thuật.
Những nhà khoa học tiên phong
"Những nhà khoa học tiên phong" là một cuốn sách thú vị về lịch sử của những phát minh nổi tiếng. Để có được những đóng góp vĩ đại cho nhân loại, các nhà khoa học nổi tiếng đã làm việc với lòng say mê và tinh thần học hỏi không ngừng.
