|
|
Cận cảnh tòa chung cư 26 tầng dành cho việc chăn nuôi heo lớn nhất Trung Quốc, toạ lạc tại tỉnh Hồ Bắc. Ảnh: The Guardian. |
Theo phóng sự của Le Monde, mô hình chăn nuôi heo trong các tòa nhà cao tầng của Trung Quốc được vận hành theo hướng công nghiệp hóa có thể cho ra năng suất từ hàng chục nghìn đến hàng trăm nghìn con. Mô hình được quản lý theo dây chuyền khép kín với thang máy, hệ thống thông gió và kiểm soát an toàn sinh học chặt chẽ.
Tại thành phố Ngạc Châu (tỉnh Hồ Bắc), Le Monde mô tả một cơ sở cao 26 tầng đã vận hành từ năm 2022, với quy mô nuôi khoảng 260.000 con heo và được dự kiến mở rộng thêm trong tương lai.
Theo một số ước tính, Trung Quốc có thể đã có khoảng 200 cơ sở chăn nuôi kiểu này chỉ sau vài năm bùng nổ đầu tư.
Giải pháp nuôi heo hiệu quả tức thì
Sự trỗi dậy của “chung cư nuôi heo” là hệ quả từ ảnh hưởng nặng nề của dịch tả heo châu Phi vài năm trước. Giai đoạn 2018-2021, dịch bệnh làm đàn heo suy giảm mạnh khiến giá thịt liên tục biến động, buộc Bắc Kinh ưu tiên việc ổn định nguồn cung.
Từ đó, chính phủ Trung Quốc đề ra nhiều chính sách thúc đẩy hiện đại hóa chăn nuôi theo hướng quy mô lớn được đẩy nhanh, đi kèm hỗ trợ vốn và hạ tầng.
 |
| Cấu trúc ngành nuôi heo chuyển hướng với tốc độ chóng mặt nhờ các chính sách kịp thời của chính phủ Trung Quốc. Ảnh: SCMP. |
Các doanh nghiệp lớn liền chớp lấy thời cơ khi các hộ chăn nuôi heo nhỏ lẻ dần rút lui khỏi cuộc chơi để mở rộng thị phần và tăng tốc xây trang trại quy mô công nghiệp. Những “đại gia” như Muyuan hay New Hope được nhắc tới như các cái tên tiêu biểu trong làn sóng này.
Điểm làm nên sức hút của mô hình "chung cư nuôi heo" nằm ở mức độ công nghiệp hóa. Nhiều cơ sở lắp hệ thống cảm biến theo dõi hành vi, tình trạng stress, tăng trưởng để điều chỉnh khẩu phần dinh dưỡng. Quy trình an toàn sinh học cũng được siết chặt, với các lớp khử khuẩn và kiểm soát ra vào với tiêu chuẩn nghiêm ngặt như một nhà máy thực thụ.
Hệ luỵ nan giải lên nền kinh tế
Tuy nhiên, sau giai đoạn đầu cho thấy hiệu quả tích cực, tình trạng sản lượng năng suất liên tục tăng nhanh khiến nhu cầu thị trường bắt đầu chuyển từ thiếu hụt sang dư thừa.
Reuters dẫn đánh giá của giới nghiên cứu và quản lý rằng năng lực sản xuất heo đã làm sản lượng thu hoạch phình to trong khi nhu cầu tiêu thụ khó duy trì như trước đây. Do đó, bài toán tiếp theo mà Trung Quốc cần giải quyết lại là tránh để tình trạng nổ "bong bóng" khiến ngành chăn nuôi heo lâm vào khủng hoảng.
Giá thị trường của heo hơi là chỉ báo rõ nhất cho vấn đề này. Trong giai đoạn dư cung mà sức mua yếu, giá heo hơi có lúc giảm mạnh, có thời điểm chỉ còn khoảng 1/3 so với giai đoạn kỷ lục được xác lập do cú sốc dịch bệnh tả.
Mức giá trung bình loanh quanh 13 nhân dân tệ/kg (1,9 USD/kg) ở một số thời điểm cũng khiến biên lợi nhuận toàn ngành bị bào mòn và nhiều doanh nghiệp chịu áp lực thua lỗ.
 |
| Thị trường Trung Quốc bắt đầu dư thừa thịt heo quá mức khiến doanh nghiệp và cơ quan quản lý chật vật điều chỉnh theo nhu cầu giảm sút. Ảnh: New York Times. |
Để “hãm phanh” của đà lao dốc kể trên, các cơ quan quản lý bắt đầu chuyển trọng tâm từ khuyến khích mở rộng sang kiểm soát sản lượng. Trung Quốc đã hạ chỉ tiêu heo nái còn xuống 39 triệu con và tăng cường giám sát năng lực sản xuất.
Bên cạnh đó, các cuộc họp điều phối giữa địa phương và doanh nghiệp cũng được tổ chức để khuyến khích bình ổn sản lượng và giá cả. Cùng với đó là định hướng siết tín dụng cho các dự án mở rộng công suất và xem xét lại các cơ chế hỗ trợ có thể vô tình nâng cao sản lượng.
Đáng chú ý, hành vi chăn nuôi heo “vỗ béo hai lần” bị siết chặt đáng kể. Theo Reuters, một số hộ nhỏ mua heo đã đến tuổi xuất chuồng từ doanh nghiệp lớn, rồi nuôi thêm vài tháng để tăng trọng, với kỳ vọng bán được giá hơn. Nhà chức trách lo hoạt động này làm mất ổn định cán cân cung-cầu khiến giá cả lên xuống thất thường và gây lãng phí thức ăn chăn nuôi.
Xu hướng này làm lộ ra nghịch lý của mô hình “chung cư nuôi heo”. Các khoản đầu tư lớn về cơ sở hạ tầng chăn nuôi giúp kiểm soát dịch bệnh và tiêu chuẩn hóa quy trình sản xuất, nhưng khi giá cả bắt đầu hạ nhiệt, các chi phí cố định và duy trì liền trở thành gánh nặng. Những dự án cao tầng rất khó cân đối thu - chi khi giá heo liên tục giảm trong thời gian dài.
Một vấn đề lớn của mô hình này là ảnh hưởng tiêu cực đến các hộ dân xung quanh. Một số cư dân phản ánh mùi, tiếng ồn và lo ngại môi trường, dù cơ sở được quảng bá sở hữu hệ thống xử lý chất thải và lọc không khí.
Bên cạnh đó, một công trình chiếm diện tích tương đối lớn và gây nhiều ảnh hưởng đến môi trường xung quanh nhưng lại không tạo ra nhiều việc làm do mức độ tự động hóa cao cũng làm nhiều người "chướng mắt".
Rủi ro dịch bệnh cũng là vấn đề không thể bỏ qua trong các dự án chăn nuôi tập trung số lượng lớn. Theo các cảnh báo được The Guardian dẫn lại, nếu mầm bệnh lọt vào một cơ sở có quy mô cực lớn, hậu quả có thể nghiêm trọng hơn vì mật độ vật nuôi cao và quy trình được vận hành liên tục một cách khép bệnh.
Câu chuyện “chung cư nuôi heo” vì thế không chỉ là một phép thử công nghệ, mà còn là bài kiểm tra điều tiết thị trường. Trung Quốc cần chứng minh năng lực giải quyết vấn đề của mình trong các ca tăng trưởng nóng để đảm bảo ổn định thị trường nội địa.
Nền kinh tế với độ mở lớn như Việt Nam không thể tránh khỏi những tác động từ xu hướng kinh tế thế giới. Trong thế giới kinh doanh phức tạp và thay đổi liên tục như hiện nay, việc cập nhật kiến thức và hiểu biết về các xu hướng kinh doanh trên thế giới rất quan trọng. Để độc giả có thể tiếp cận những thông tin kinh tế quốc tế mới nhất, Tri Thức - Znews giới thiệu Tủ sách kinh tế thế giới với những cuốn sách và câu chuyện kinh doanh đáng chú ý. Từ việc nghiên cứu các công ty hàng đầu đến việc khám phá những xu hướng kinh tế mới, Tủ sách sẽ là nơi cập nhật các thông tin mới nhất về hoạt động kinh tế toàn cầu.
