|
|
Thí sinh trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2025. Ảnh: Duy Hiệu. |
Nhiều đại học dự kiến mở 4-6 ngành trong năm nay. Trong đó, xu hướng dễ thấy là các trường có truyền thống đào tạo kinh tế, xã hội lại mở ngành công nghệ, kỹ thuật; hay trường công nghệ lại mở ngành liên quan đến sức khỏe.
Hàng loạt ngành, chương trình mới
Đại học Thương mại cho biết sẽ mở 6 chuyên ngành mới. Trong đó có một số ngành về công nghệ như Khoa học máy tính (Ứng dụng Trí tuệ nhân tạo trong kinh doanh); Kinh tế số (Phân tích dữ liệu trong kinh tế và kinh doanh).
Trong khi đó, Đại học Ngoại thương cho biết từ năm 2026 sẽ tuyển sinh ngành Khoa học dữ liệu (chương trình Khoa học dữ liệu cho đổi mới sáng tạo trong kinh tế và kinh doanh), Trí tuệ nhân tạo (Trí tuệ nhân tạo cho đổi mới sáng tạo trong kinh tế và kinh doanh). Trước đó, vào năm 2024, trường này từng mở ngành Khoa học máy tính.
Còn tại Đại học Luật TP.HCM, trong số 4 ngành mới thì có tới 3 ngành liên quan công nghệ, bao gồm Công nghệ tài chính, Kinh tế số, Thương mại điện tử.
Tương tự, Đại học Sư phạm Hà Nội mở 7 ngành mới, với hai ngành công nghệ, kỹ thuật gồm Trí tuệ nhân tạo và Khoa học dữ liệu.
Trong khi đó, Đại học Mở Hà Nội bổ sung ngành Kỹ thuật máy tính. Đây là ngành học liên ngành, kết hợp giữa kiến thức điện - điện tử và khoa học máy tính, hướng tới đào tạo nguồn nhân lực có khả năng thiết kế, phát triển và vận hành các hệ thống thông minh - lĩnh vực then chốt trong cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.
Trí tuệ nhân tạo, Điều dưỡng và Công nghệ kỹ thuật điện tử - viễn thông là những ngành mà Đại học Hùng Vương TP.HCM dự kiến mở trong năm 2026.
Đại học Ngân hàng TP.HCM cũng phát triển các ngành định hướng số, như Kế toán (định hướng Digital Accounting), Quản trị kinh doanh (định hướng Digital Marketing) và Tài chính - Ngân hàng (định hướng Ngân hàng số và chuỗi khối). Nhà trường cho biết nhằm đáp ứng nhu cầu học tập linh hoạt, đa dạng và phù hợp với xu hướng phát triển nguồn nhân lực trong kỷ nguyên số
Đáng chú ý, ngoài ngành An ninh mạng, Đại học Công nghệ TP.HCM (HUTECH) dự kiến mở ngành Y khoa và Y học cổ truyền.
 |
| Chuyên gia cho rằng việc đại học phát triển theo hướng đa ngành, đa lĩnh vực là quy luật tất yếu. Ảnh minh họa: Đinh Hà. |
Xu hướng tất yếu nhưng phải cẩn trọng
Luật Giáo dục đại học năm 2025 cho phép các trường được tự chủ mở ngành. Trong đó cũng quy định rõ về điều kiện, tiêu chuẩn. Các chương trình phải nằm trong danh mục ngành đào tạo được Bộ GD&ĐT ban hành.
Việc mở ngành phải căn cứ vào nhu cầu nguồn nhân lực của thị trường; nội lực của nhà trường (hệ thống giáo viên, cơ sở vật chất, chương trình đào tạo); sự chấp nhận của xã hội...
Trao đổi với Tri thức - Znews, ThS Phạm Thái Sơn, Giám đốc Trung tâm Tuyển sinh và Truyền thông, Đại học Công thương TP.HCM, nhận định nếu đáp ứng được các yêu cầu của Bộ GD&ĐT, các trường đại học có thế mạnh về công nghệ mở ngành y, hay trường có thế mạnh kinh tế, xã hội mở ngành công nghệ, kỹ thuật là điều đương nhiên.
Hơn nữa, việc đại học phát triển theo hướng đa ngành, đa lĩnh vực là quy luật tất yếu. Điều này giúp tạo sự cạnh tranh, thúc đẩy các trường nâng cao chất lượng để thu hút người học. Mặt khác, về phía người học, các em có nhiều sự lựa chọn ngành nghề hơn.
Bên cạnh đó, ông Phạm Thái Sơn nhìn nhận các trường đại học mở ngành mới dựa trên thế mạnh sẵn có. Ví dụ, các ngành công nghệ ở trường kinh tế có sự giao thoa, liên ngành giữa các lĩnh vực khoa học máy tính, công nghệ, khoa học dữ liệu, kinh tế và kinh doanh.
Song, dù là xu thế tất yếu, ông Sơn nhìn nhận các trường cần tính toán phương án "dài hơi", tức phải kiểm soát chất lượng khi mở ngành mới. Theo đó, các trường cần có sự chuẩn bị chu đáo về đội ngũ giảng viên, cơ sở vật chất và nhất là chương trình đào tạo, đảm bảo đầu ra.
Đồng quan điểm, một chuyên gia giáo dục khác cho rằng các trường không thể mở ngành theo phong trào, tuyển sinh ồ ạt nhưng chương trình đào tạo lại không chuẩn bị kỹ.
Cần thiết phải có sự tính toán, khảo sát, điều tra nhất định để đảm bảo chất lượng đầu ra. Về phía cơ quan quản lý Nhà nước, Bộ GD&ĐT cần rõ ràng, nghiêm khắc và kiểm soát chặt chẽ việc này.
Về phía thí sinh, ông Sơn khuyên các em khi lựa chọn ngành nghề cần căn cứ trên sở thích, đam mê của bản thân và đánh giá nhu cầu của xã hội. Hiện nay, nhu cầu việc làm rất đa dạng, do đó, các em hoàn toàn có thể chọn những ngành học mang tính liên ngành như nêu trên.
Thị trường lao động thay đổi chóng mặt, để tồn tại, con người cần học tập suốt đời. Trong bối cảnh đó, tạp chí Tri Thức - Znews giới thiệu tới độc giả cuốn Học tập suốt đời của tác giả Michelle R.Weise.
Tác phẩm cung cấp cho độc giả những đánh giá về thị trường lao động tương lai, những giải pháp cho nhu cầu vừa học vừa làm đang ngày một tăng, cùng với đó là đưa ra những cách kết nối để quá trình chuyển đổi “học-làm” diễn ra thuận lợi hơn. Từ đó, tác giả nêu lên vai trò của việc học tập suốt đời.
