Tranh luận 'nóng' về AI tại Hội sách Frankfurt

AI không chỉ được đề cập ngay trong buổi họp báo khai mạc Hội sách Frankfurt mà còn xuất hiện trong cả 2 phiên thảo luận quan trọng liên quan đến tương lai của thị trường việc làm trong ngành và sự phát triển nóng của sách nói hiện tại, diễn ra vào ngày 7/10.

Cảnh báo về AI

Tại buổi họp báo khai mạc Hội sách Frankfurt năm nay, nhà sử học Mỹ Jill Lepore đã lên tiếng cảnh báo rằng các công ty AI đang đe dọa văn hóa đọc, viết và những giá trị dân chủ mà sách mang lại.

Nhà sử học Mỹ Jill Lepore phát biểu tại Hội sách. Ảnh: Frankfurter Buchmesse.

"Toàn bộ tri thức nhân loại chứa đựng trong các cuốn sách khắp thế giới đã bị máy móc 'nuốt trọn' và thuộc quyền sở hữu của nhiều tập đoàn. Những công ty này cho rằng các cỗ máy thông minh nên thay con người thực hiện công việc đọc, viết và thậm chí cả tư duy", tờ Publishers Weekly dẫn bài phát biểu của Lepore.

Lepore lưu ý rằng, bất chấp những hứa hẹn to lớn mà AI mang lại cho việc khám phá tri thức mới, sự phát triển của nó lại đe dọa đến nghệ thuật và văn chương, quyền tự do tư tưởng và thậm chí là cả nhân loại, “nếu chúng ta tin vào lời cảnh báo từ các ông trùm công nghệ”.

Theo bà Lepore, một câu hỏi quan trọng hiện nay, có thể không chỉ dành cho ngành xuất bản mà còn cho toàn xã hội, là: "Liệu chúng ta có cho phép máy móc thay mình đọc, viết và tư duy?"

AI không thể thay thế con người

Phiên thảo luận của Nigel Newton (nhà sáng lập nhà xuất bản Bloomsbury), Sarah Arbuthnot (Chủ tịch công ty chuyên về giải pháp mạng cho ngành xuất bản Supadu) và Suzanne Collier (nhà sáng lập bookcareers.com kiêm tác giả cuốn How to Job Search in Book Publishing) về tương lai của thị trường việc làm trong ngành xuất bản, diễn ra ngày 7/10, đã góp phần mang đến góc nhìn cho câu hỏi lớn này.

Phiên thảo luận về tương lai thị trường việc làm trong ngành xuất bản trong bối cảnh AI. Ảnh: Publishers Weekly.

Theo Publishers Weekly, cả 3 diễn giả đều nhất trí rằng AI sẽ định hình lại thị trường việc làm trong ngành xuất bản, tuy nhiên, không thể thay thế hoàn toàn con người. Trả lời câu hỏi “Liệu AI có cướp mất công việc của bạn không?”, ông Nigel khẳng định: "Tất nhiên là nhảm nhí rồi!".

Dù vậy, AI có thể sẽ ảnh hưởng đến các công việc ở cấp độ cơ bản và bà Collier cho rằng trách nhiệm đang đặt trên vai các nhà tuyển dụng hiện tại. Họ cần có trách nhiệm đào tạo nhân sự để chuyển đổi kỹ năng.

Ông Newton đồng ý với nhận định này, cho rằng việc đào tạo lại nhân sự một phần là trách nhiệm của nhà xuất bản, cụ thể là hướng dẫn nhân viên cách ứng dụng AI vào các công việc chuyên biệt. Ví dụ, Bloomsbury đã xây dựng một số vị trí công việc liên quan đến AI và chưa có ai bị mất việc do sự xuất hiện của công nghệ này.

Đối với các cá nhân, lời khuyên của Newton là hãy "dấn thân vào thử thách" và tìm hiểu càng nhiều càng tốt về AI, bắt đầu từ việc sử dụng công nghệ này cho nhu cầu cá nhân. Bản thân ông cũng tham khảo ý kiến từ ChatGPT, Gemini hoặc Claude tới "20 lần mỗi ngày".

Những kỹ năng liên quan đến AI rất cần thiết cho các vị trí công việc lai (kết hợp nhiều lĩnh vực) trong tương lai. Theo Arbuthnot, có thể sẽ xuất hiện các công việc như chuyên gia tiếp thị kết hợp quản lý siêu dữ liệu (metadata) hoặc chuyên gia biên tập kiêm quản lý siêu dữ liệu.

Trong số các nhà xuất bản mà Supadu hợp tác, các vai trò này hiện được thực hiện một cách rời rạc, thiếu sự đồng bộ. Các vị trí quản lý độc giả và người tiêu dùng cũng là những lĩnh vực đang phát triển. Arbuthnot nhận định: "Bạn có thể tận dụng công nghệ để phát huy khả năng sáng tạo của mình".

Câu hỏi về tích hợp AI vào sự phát triển của ngành

Trong khi cần có cách tiếp cận thận trọng, không để AI làm xói mòn khả năng tư duy của con người, thì việc sử dụng các tính năng thông minh của AI trong ngành sách, đặc biệt với những thể loại mới như sách nói, cũng đang thu hút nhiều tranh luận.

Theo The Bookseller, khi được hỏi liệu giọng đọc AI có thể đạt được "chiều sâu" như giọng người thật hay không, Helena Gustafsson, Giám đốc nội dung và xuất bản của Storytel, đã so sánh hai giọng đọc này như đồ ăn nhanh và ẩm thực cao cấp: “Với tư cách là nhà xuất bản, chúng tôi muốn đảm bảo rằng những giọng đọc độc đáo được lan tỏa. Tuy nhiên, tôi cũng cho rằng trong tương lai sẽ có những hướng đi khác nhau, giống như việc chúng ta có cả ẩm thực cao cấp lẫn McDonald’s vậy. Mỗi thứ đều phục vụ những thị hiếu khác nhau, đúng không?".

Gustafsson cũng nhắc đến tính năng Voice Switcher (Chuyển đổi giọng đọc) của Storytel và việc chú trọng vào quyền lựa chọn của khách hàng: "Chúng tôi bổ sung các giọng đọc tổng hợp như một giải pháp thay thế cho giọng đọc của con người để khách hàng có thêm lựa chọn".

Trong khi đó, Colin Hauer, CEO của nhà xuất bản Horbuch Hamburg Verlag, khẳng định dứt khoát rằng công ty ông không áp dụng công nghệ AI để đọc sách nói. Ông cho biết: "Chúng tôi sản xuất và phát hành khoảng 500 sách nói mỗi năm, tất cả đều sử dụng giọng đọc của con người”.

Thomas Anderson, Phó chủ tịch phụ trách nội dung tại nhà xuất bản Blinkist, tiết lộ họ triển khai tính năng giọng đọc AI cách đây 2 năm nhưng sau đó đã hoàn toàn từ bỏ do vấp phải sự phản đối gay gắt từ phía khách hàng.

Ông cho rằng nguyên nhân nằm ở chất lượng giọng đọc chưa "đủ tốt" và vấn đề lòng tin: "Việc chuyển sang sử dụng AI khiến một số người nghĩ rằng chúng tôi không còn quan tâm đến chất lượng nội dung hay mong muốn của họ nữa".

Ba mục tiêu của ngành xuất bản Việt Nam tại hội sách lớn nhất thế giới Tham gia Hội sách Frankfurt 2026, các đơn vị xuất bản Việt Nam đặt mục tiêu thúc đẩy giao thương bản quyền, nâng cao vị thế khu vực và học hỏi kinh nghiệm chuyển đổi số. 35:2095 hôm qua

4.000 đơn vị từ 130 quốc gia tham gia Hội sách Frankfurt 2025 Hội sách Frankfurt (Frankfurter Buchmesse) lần thứ 77 diễn ra từ 15 đến 19/10 tại Đức, tiếp tục là sân chơi xuất bản lớn nhất thế giới. 18:14 17/10/2025

Nhiều điểm mới tại Hội sách lớn nhất thế giới Hội sách lớn nhất thế giới Frankfurt (Frankfurter Buchmesse) lần thứ 77 đang được lên kế hoạch bài bản để đón khách tham quan vào tháng 10 tới, theo Publishing Perspectives. 10:00 25/9/2025