Tổng thống Trump hé lộ kịch bản chiếm đảo Kharg

Lực lượng Mỹ trong đợt không kích vào Iran ngày 14/7. Ảnh: CENTCOM.

Ngày 15/7, quân đội Mỹ cho biết đã hoàn tất một đợt không kích kéo dài 90 phút nhằm vào Iran, đánh dấu thêm một đợt tấn công mới sau nhiều đêm không kích liên tiếp.

"Trong đợt tấn công kéo dài 90 phút, CENTCOM đã sử dụng vũ khí chính xác để tập kích hệ thống phòng thủ bờ biển cùng các kho chứa và bệ phóng tên lửa hành trình trên đảo Greater Tunb. Cuộc không kích tiếp tục làm suy giảm năng lực của Iran trong việc tấn công các tàu thương mại hoạt động tại eo biển Hormuz", Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) viết trên X.

Theo quân đội Mỹ, đợt tấn công bắt đầu lúc 6h sáng theo giờ miền Đông nước Mỹ và kết thúc vào lúc 7h30 phút.

Al Jazeera đưa tin đảo Greater Tunb là một trong những hòn đảo nhỏ nằm gần cửa ngõ phía tây của eo biển Hormuz. Theo các chuyên gia, đây là một trong số những hòn đảo có vai trò quan trọng trong việc kiểm soát và bảo đảm hoạt động lưu thông an toàn của tàu thương mại cũng như tàu quân sự qua eo biển Hormuz.

Các nhà nghiên cứu thuộc ĐH Tôn Trung Sơn (Trung Quốc), gọi Greater Tunb cùng 6 hòn đảo khác gồm Abu Musa, Lesser Tunb, Hengam, Qeshm, Larak và Hormuz là "vành đai phòng thủ" của Iran đối với eo biển Hormuz.

Theo các nhà nghiên cứu, giới chức Iran từng ví những hòn đảo này cùng những đảo khác ở Vịnh Ba Tư là "các tàu sân bay cố định và không thể đánh chìm" của Tehran.

Năm ngoái, truyền thông nhà nước Iran dẫn lời Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết lực lượng này đang tăng cường hiện diện trên các đảo Abu Musa, Greater Tunb và Lesser Tunb.

Ông Trump để ngỏ khả năng tiến hành chiến dịch trên bộ

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 14/7 cho biết ông không loại trừ khả năng tiến hành một chiến dịch tấn công trên bộ tại Iran. Ông nói thêm rằng các lực lượng đồng minh không được nêu tên có thể chiếm giữ những địa điểm chiến lược quan trọng như đảo Kharg mà không cần quân đội Mỹ trực tiếp tham chiến, theo RT.

"Đôi khi cần phải có một chiến dịch trên bộ, nhưng sẽ có những lực lượng khác tiến hành chiến dịch đó thay chúng ta... Chúng tôi đã tấn công đảo Kharg hai lần, thậm chí ba lần. Tôi đã nói: 'Đánh tất cả mọi thứ, trừ dầu mỏ!'", ông Trump nói trong cuộc phỏng vấn với Fox News.

Nằm cách bờ biển vùng Vịnh của Iran khoảng 25 km, đảo Kharg xử lý khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của nước này và là cửa ngõ chính mang lại nguồn thu từ dầu mỏ.

Trước khi hai bên đạt được lệnh ngừng bắn vào tháng 4, ông Trump từng đe dọa sẽ chiếm đảo Kharg để lấy dầu. Khi được hỏi liệu ông vẫn có ý định chiếm hòn đảo này hay không, ông Trump đáp: "Nếu chúng tôi làm suy yếu họ đủ mạnh và đủ sâu, tôi sẽ làm như vậy".

Tổng thống Mỹ cũng tuyên bố sẽ tăng cường chiến dịch không kích, khẳng định các cuộc tấn công của Mỹ sẽ tiếp diễn cho đến khi ông quyết định rằng "như vậy là đủ".

"Chúng sẽ tiếp tục cho đến khi tôi nói là đủ. Tuần tới sẽ là các nhà máy điện. Tuần tới sẽ là các cây cầu. Chúng tôi sẽ phá hủy toàn bộ nhà máy điện của họ. Chúng tôi sẽ loại bỏ mọi cây cầu, trừ khi họ ngồi vào bàn đàm phán", ông nói thêm.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 15/7 tuyên bố eo biển Hormuz sẽ tiếp tục bị đóng cho đến khi Mỹ chấm dứt không kích và dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng của Iran.

"Hoặc hoạt động xuất khẩu dầu mỏ và khí đốt của khu vực sẽ dành cho tất cả mọi người, hoặc sẽ không dành cho bất kỳ ai", đài Press TV dẫn tuyên bố của IRGC.

Thách thức nằm ở phía sau chiến dịch

Các quan chức cảnh báo Tổng thống Trump rằng một chiến dịch tấn công sâu vào đảo Kharg đòi hỏi quy mô bộ binh lớn và tiềm ẩn nguy cơ thương vong nặng nề cho quân đội Mỹ.

Theo Giáo sư Nader Hashemi từ Đại học Georgetown, việc duy trì sự hiện diện lâu dài lại là một thách thức lớn, đặc biệt là về chi phí và hậu cần.

Việc kiểm soát những hòn đảo lớn như Qeshm cũng sẽ gặp nhiều khó khăn do vị trí sát đất liền. Trong khi đó, các đảo nhỏ hơn như Hengam dù dễ tiếp cận nhưng lại tiềm ẩn rủi ro an ninh từ các hệ thống phòng vệ của Iran.

Chuyên gia Andreas Krieg ước tính, một chiến dịch như vậy đòi hỏi huy động từ 5.000 đến 10.000 nhân sự ban đầu, và con số này có thể gia tăng nhanh chóng nếu phạm vi mở rộng.

Hoạt động duy trì tiếp tế qua các vùng biển nhiều rủi ro sẽ đòi hỏi sự bảo vệ liên tục, dễ biến nỗ lực này thành một cam kết kéo dài và tốn kém.

Tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz, nhìn từ bán đảo Musandam, Oman, ngày 15/7. Ảnh: Reuters.

Việc này cũng khó đảm bảo được sự thông suốt cho eo biển Hormuz. Hơn nữa, mọi hành động quân sự nhắm vào đảo Kharg sẽ làm leo thang căng thẳng, đồng thời đe dọa nghiêm trọng đến thị trường năng lượng toàn cầu.

Chính vì nguy cơ tổn thất nhân sự và những áp lực chính trị không nhỏ trong nước và quốc tế, Giáo sư Hashemi tỏ ra khá hoài nghi về khả năng Washington thực sự tiến hành kịch bản này, nhằm tránh lặp lại một cuộc chiến hao tổn nguồn lực.