Toàn cảnh vụ đề xuất di dời Đại học Bách khoa khỏi 'đất vàng' TP.HCM

Cơ sở Đại học Bách khoa TP.HCM đặt tại phường Diên Hồng. Ảnh: Quỳnh Danh.

Đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia TP.HCM) là cái tên được thảo luận nhiều trong những ngày qua khi Công ty Cổ phần Phát triển Bất động sản Phát Đạt đề xuất UBND TP.HCM cho phép nghiên cứu dự án xây dựng cơ sở mới và di dời trường về khu Làng Đại học Thủ Đức.

Ngôi trường gần 70 năm tuổi này có một cơ sở hiện nằm trên khu "đất vàng" ở trung tâm TP.HCM, rộng hơn 14 ha nhưng chưa được cấp quyền sử dụng đất, gặp khó trong việc xây mới cơ sở vật chất. Trong khi đó, cơ sở ở làng đại học có diện tích 25,3 ha, song còn hạn chế về nguồn vốn đầu tư công.

Vì sao muốn di dời?

Trong văn bản gửi UBND TP.HCM, công ty Phát Đạt kiến nghị được khảo sát, lập hồ sơ thiết kế để nghiên cứu triển khai dự án xây dựng cơ sở đào tạo mới cho Đại học Bách khoa TP.HCM, đồng thời thực hiện việc di dời toàn bộ hoạt động đào tạo của trường từ cơ sở hiện hữu tại phường Diên Hồng đến khu đô thị Đại học Quốc gia TP.HCM.

Khi đưa ra đề xuất, công ty này cho rằng việc đầu tư phát triển và nâng cấp cơ sở đào tạo, nghiên cứu khoa học cho bậc đại học và sau đại học là nhu cầu cấp thiết của TP.HCM.

Đại học Bách khoa TP.HCM có một cơ sở nằm trên khu "đất vàng" tại trung tâm TP.HCM. Ảnh: Quỳnh Danh.

Doanh nghiệp cho rằng việc di dời trường về khu Làng Đại học Thủ Đức sẽ góp phần đáp ứng yêu cầu phát triển cơ sở vật chất giáo dục trong dài hạn. Mô hình này cũng phù hợp với định hướng phát triển khoa học - công nghệ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của TP.HCM trong giai đoạn tới.

Phân tích thêm lý do đưa ra đề xuất di dời, công ty Phát Đạt nêu rằng việc đưa các cơ sở đào tạo quy mô lớn đến khu vực Làng Đại học sẽ giúp phân bổ lại lưu lượng sinh viên, giảm áp lực di chuyển vào khu vực nội đô, qua đó góp phần giảm tải giao thông tại trung tâm thành phố.

Ngay sau khi công ty Phát Đạt đưa ra đề xuất, một số người đưa ra ý kiến phản đối. Trước phản ứng của dư luận, sau hai ngày, Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM lên tiếng khẳng định đến nay thành phố chưa có quyết định về phương án sử dụng khu đất 268 Lý Thường Kiệt, đồng thời cũng chưa có chủ trương giao khu đất này cho bất kỳ doanh nghiệp nào để thực hiện dự án bất động sản thương mại.

Phía cơ quan cho biết chủ trương di dời cơ sở Đại học Bách khoa từ khu vực nội đô về làng đại học không phải là vấn đề mới. Tuy nhiên, trong giai đoạn trước, việc triển khai chủ trương này gặp nhiều khó khăn do quỹ đất và hạ tầng chưa đáp ứng yêu cầu.

Hiện nay, khu làng đại học đã bố trí quỹ đất gần 40 ha dành cho Đại học Bách khoa. Cùng với đó, hạ tầng khu đô thị đại học đã được đầu tư tương đối đồng bộ. Đây được xem là điều kiện quan trọng để tiếp tục nghiên cứu phương án mở rộng và phát triển cơ sở đào tạo của nhà trường trong thời gian tới.

Đối với khu đất hiện hữu của Đại học Bách khoa tại 268 Lý Thường Kiệt, các cơ quan liên quan đang được giao nghiên cứu phương án sử dụng phù hợp với quy hoạch và nhu cầu phát triển của thành phố. Việc nghiên cứu khả năng khai thác quỹ đất này phải gắn với định hướng phát triển đô thị chung của TP.HCM.

“Đến thời điểm hiện nay, thành phố chưa có quyết định cụ thể về phương án sử dụng khu đất, chưa có chủ trương giao khu đất này cho bất kỳ doanh nghiệp nào để thực hiện dự án bất động sản thương mại”, TP.HCM nhấn mạnh.

Khuôn viên Đại học Bách khoa TP.HCM xuất hiện trong phim Mùa hè đẹp nhất của đạo diễn Vũ Khắc Tuận. Ảnh: FBNT.

Nhà trường nhất trí với chủ trương

Đến tối 10/3, Đại học Bách khoa TP.HCM đã có thông tin chính thức về đề xuất di dời cơ sở đào tạo. Nhà trường cho biết cơ bản nhất trí với chủ trương nghiên cứu đầu tư mở rộng và phát triển của Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM. Bản thân nhà trường cũng nhìn nhận được một số vấn đề, hạn chế liên quan hệ thống cơ sở vật chất hiện tại.

Thứ nhất, cơ sở 1 tại 268 Lý Thường Kiệt (phường Diên Hồng) có diện tích khoảng 14,08 ha nhưng chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Phần lớn công trình tại đây được xây dựng từ nhiều thập kỷ trước nên không còn đáp ứng đầy đủ yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Ngoài ra, trong khuôn viên trường hiện tồn tại hai khu dân cư với tổng diện tích gần một ha chưa được giải quyết dứt điểm, gây khó khăn trong việc hoàn tất thủ tục pháp lý về đất đai. Vì vậy, các hoạt động quy hoạch và đầu tư xây dựng tại cơ sở này chủ yếu dừng ở mức cải tạo, sửa chữa và chỉnh trang, chưa thể triển khai các dự án xây dựng mới hoặc mở rộng quy mô.

Thứ hai, cơ sở 2 của trường tại phường Đông Hòa có diện tích khoảng 25,3 ha nhưng tỷ lệ diện tích xây dựng hiện mới đạt khoảng 30%. Điều này cho thấy dư địa phát triển vẫn còn, song việc đầu tư hạ tầng vẫn gặp khó khăn do hạn chế về nguồn vốn đầu tư công.

Tính đến năm 2026, quy mô đào tạo của Đại học Bách khoa TP.HCM là khoảng 28.000 học viên, sinh viên và dự kiến tăng lên 35.000-40.000 người trong 5-10 năm tới theo chiến lược phát triển. Vì vậy, nhu cầu đầu tư nâng cấp hạ tầng đào tạo, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo là rất cấp thiết.

Vị trí trường tại 268 Lý Thường Kiệt. Ảnh: Quỳnh Danh.

Bên cạnh đó, các cơ sở giáo dục đại học còn phải đáp ứng những quy định của Bộ GD&ĐT về điều kiện bảo đảm chất lượng đào tạo, trong đó bao gồm các tiêu chuẩn về diện tích đất, hệ thống giảng đường, phòng thí nghiệm, thư viện và không gian học tập, nghiên cứu tương ứng với quy mô người học.

Nhà trường khẳng định yêu cầu này càng trở nên quan trọng trong bối cảnh hệ thống giáo dục đại học Việt Nam đang thúc đẩy mạnh mẽ các chủ trương đổi mới theo các nghị quyết của Trung ương về giáo dục, đào tạo và phát triển khoa học - công nghệ.

Việc đầu tư hoàn chỉnh, hiện đại hệ thống cơ sở vật chất cũng được kỳ vọng giúp trường nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Dù vậy, nhà trường vẫn bày tỏ mong muốn các cơ quan có thẩm quyền sẽ nghiên cứu kỹ lưỡng, đánh giá toàn diện để đưa ra phương án phù hợp, vừa bảo đảm sự phát triển bền vững lâu dài của trường, vừa gìn giữ các giá trị lịch sử và truyền thống học thuật đã được hình thành trong gần 70 năm phát triển, đồng thời phù hợp với định hướng phát triển chung của TP.HCM.

Vị trí Đại học Bách Khoa (Đại học Quốc gia TP.HCM) tại vị trí 268 Lý Thường Kiệt. Ảnh: Google Map.

Đại học Bách khoa lên tiếng về việc di dời khỏi trung tâm TP.HCM Tối 10/3, Trường Đại học Bách khoa TP.HCM chính thức lên tiếng về đề xuất di dời trường ra khỏi khu vực nội đô do công ty Phát Đạt gửi UBND TP.HCM trước đó. 15 giờ trước