Toàn cảnh sông Nhuệ trước khi đầu tư 75.000 tỷ đồng cải tạo

Sông Nhuệ là nhánh nhỏ của sông Hồng, bắt nguồn từ cống Liên Mạc (phường Đông Ngạc, Hà Nội), chảy đến phường Phủ Lý (tỉnh Ninh Bình). Sông Nhuệ là một trong những tuyến sông quan trọng của khu vực phía tây nam Thủ đô, có nhiệm vụ chính là tiêu thoát nước cho nội đô Hà Nội và cấp nước phục vụ sản xuất nông nghiệp.

Sông Nhuệ chảy qua địa bàn Hà Nội dài khoảng 61,5 km, đi qua 19 xã, phường. Đồ hoạ: Đinh Hà.

Đầu nguồn sông Nhuệ là cống Liên Mạc (phường Đông Ngạc), được thiết kế lấy nước sông Hồng ở cao trình 3,77 m. Tuy nhiên, những năm gần đây, mực nước sông Hồng đoạn này thường thấp hơn khả năng lấy nước của cống, khiến có thời điểm nước từ sông Nhuệ phải xả ngược trở lại sông Hồng.

Bao quanh lưu vực sông Nhuệ - sông Đáy có nhiều nguồn thải, gồm các cơ sở sản xuất, kinh doanh, khu công nghiệp, cụm công nghiệp, cơ sở y tế (bệnh viện) và làng nghề. Hình ảnh tại đoạn sông chảy qua khu vực giữa đường Phúc Diễn (phường Xuân Phương) và đường Nguyễn Văn Giáp (phường Từ Liêm).

Một cửa xả trên đường Phúc Diễn xả nước thải nổi bọt trắng xoá. Đây là khu vực tập trung đông nhà xưởng, kho bãi cho thuê. Nguồn nước sông Nhuệ bị ô nhiễm do tiếp nhận nước thải sinh hoạt cùng nước thải từ các cơ sở sản xuất, làng nghề truyền thống trong khu vực.

Hàng trăm bao tải chứa rác thải sinh hoạt và cơ sở sản xuất chất đầy dọc bờ sông Nhuệ đoạn qua xã Thường Tín.

Tình trạng bồi lắng đã tạo nên những bãi đất ven sông. Người dân lân cận tận dụng phần đất bãi này để trồng rau và chăn nuôi gia cầm. Biết tin thành phố có kế hoạch cải tạo sông Nhuệ, bà Hới (72 tuổi, xã Thường Tín) bày tỏ sự đồng tình. "Gần đây, tôi thấy nước sông Nhuệ có phần bớt ô nhiễm hơn do được cải tạo và dẫn nước làm sạch từ sông Tô Lịch. Nhiều năm nay, nước sông Nhuệ nặng mùi, màu nước đen nên không ai dám dùng nguồn này để tưới tiêu và sinh hoạt. Chỉ mong sao thành phố cải tạo sông Nhuệ thật sạch để dòng nước lại xuất hiện cá tự nhiên", bà Hới nói.

Lượng rác thải lớn trôi theo dòng nước, phủ mặt nước tại nhiều trạm bơm dọc bờ sông đoạn qua xã Dân Hoà.

Cống thủy lợi thuộc xã Thường Tín có nhiều rác thải. Lượng rác ứ đọng kéo dài hàng chục mét cả trên bờ lẫn dưới lòng kênh.

Chiều 15/7, tại Kỳ họp thứ năm, HĐND TP Hà Nội đã thông qua nghị quyết phê duyệt chủ trương Dự án đầu tư xây dựng, tu bổ xung yếu hệ thống đê điều, nạo vét và xử lý ô nhiễm môi trường sông Nhuệ theo phương thức PPP, hợp đồng BT (xây dựng - chuyển giao). Dự án có sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 75.115 tỷ đồng, do Tập đoàn Geleximco - Công ty CP làm nhà đầu tư, dự kiến triển khai trong giai đoạn 2026 - 2029.

Dự án gồm các hạng mục giải phóng mặt bằng, nạo vét lòng sông, kè bờ, xây dựng tuyến đường và hạ tầng kỹ thuật hai bên sông, hệ thống thu gom nước thải cùng các nhà máy xử lý nước thải theo quy hoạch.

Dự án có quy mô 855 ha, trải dọc sông Nhuệ từ cống Liên Mạc đến hết địa phận Hà Nội, thuộc 19 xã, phường: Thượng Cát, Đông Ngạc, Phú Diễn, Xuân Phương, Từ Liêm, Tây Mỗ, Đại Mỗ, Hà Đông, Kiến Hưng, Đại Thanh, Bình Minh, Ngọc Hồi, Tam Hưng, Thường Tín, Thượng Phúc, Dân Hòa, Phượng Dực, Chuyên Mỹ, Ứng Hòa.