Thực phẩm giúp trẻ thông minh hơn

Cá hồi là loại thực phẩm tốt cho trí não của trẻ. Ảnh: Interesticle.

Theo bác sĩ chuyên khoa I Đinh Xuân Bình, khoa Dinh dưỡng Tiết chế, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố (TP.HCM), việc bổ sung đúng cách các axit béo omega-3, đặc biệt là DHA và EPA, đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển não bộ và thị lực của trẻ.

Dinh dưỡng hàng ngày bao gồm nhiều nhóm chất thiết yếu như đạm, đường, chất béo, vitamin, khoáng chất và chất xơ. Trong đó, chất béo không chỉ cung cấp năng lượng mà còn tham gia cấu trúc tế bào và các hoạt động sinh học quan trọng. Chất béo được chia thành hai nhóm chính là bão hòa và không bão hòa. Riêng nhóm chất béo không bão hòa gồm omega-3, omega-6 và omega-9, nhưng chỉ omega-3 và omega-6 là axit béo thiết yếu, cơ thể không thể tự tổng hợp.

DHA (Docosahexaenoic Acid) và EPA (Eicosapentaenoic Acid) thuộc nhóm omega-3, cùng với ALA là ba axit béo quan trọng nhất cần được bổ sung từ thực phẩm. Theo BS Bình, đây là những thành phần có vai trò đặc biệt trong việc hình thành và phát triển hệ thần kinh trung ương cũng như võng mạc của mắt, nhất là trong giai đoạn cuối thai kỳ và những năm đầu đời của trẻ.

“DHA và EPA tham gia trực tiếp vào cấu trúc não bộ và thị giác. Nếu thiếu hụt trong giai đoạn quan trọng, trẻ có thể bị ảnh hưởng đến khả năng nhận thức và phát triển trí tuệ”, bác sĩ Bình cho biết.

Theo bác sĩ Bình, DHA và EPA có nhiều trong thực phẩm tự nhiên, đặc biệt là cá và hải sản. Các loại cá như cá hồi, cá thu, cá mòi, cá trích, cá nục hay các loại hải sản như tôm, mực, sò đều là nguồn cung cấp omega-3 dồi dào. Việc đưa các thực phẩm này vào bữa ăn hàng ngày là cách bổ sung hiệu quả và an toàn.

Đối với phụ nữ mang thai, nhu cầu DHA và EPA càng trở nên quan trọng vì các dưỡng chất này có thể truyền qua nhau thai để hỗ trợ hình thành não bộ và thị giác của thai nhi. Theo khuyến nghị, phụ nữ mang thai nên tiêu thụ khoảng 300 g hải sản mỗi tuần, tương đương 300-800 mg DHA mỗi ngày. Sau sinh, DHA vẫn hiện diện trong sữa mẹ, do đó chế độ ăn của người mẹ cần tiếp tục được đảm bảo đầy đủ dưỡng chất.

Với trẻ nhỏ, đặc biệt trong giai đoạn ăn dặm, bác sĩ Bình khuyến cáo phụ huynh nên xây dựng chế độ ăn đa dạng, cân đối để đảm bảo cung cấp đầy đủ dưỡng chất thiết yếu, bao gồm omega-3. Đây vẫn là phương pháp bổ sung tự nhiên, phù hợp và bền vững nhất.

Hiện nay, trên thị trường có nhiều sản phẩm bổ sung DHA, EPA như viên dầu cá hay các loại thực phẩm chức năng. Tuy nhiên, bác sĩ Bình lưu ý không nên lạm dụng các sản phẩm này.

“Thực phẩm tự nhiên vẫn là nguồn bổ sung ưu tiên. Viên uống chỉ nên dùng trong những trường hợp cần thiết như trẻ biếng ăn, phụ nữ mang thai không đảm bảo chế độ ăn hoặc người cao tuổi suy nhược", bác sĩ Bình nói.

Ngoài ra, việc sử dụng các sản phẩm bổ sung cần chú ý đến nguồn gốc, chất lượng và cách bảo quản. Một số trường hợp có thể gặp tác dụng phụ như rối loạn tiêu hóa hoặc dị ứng nếu sử dụng không phù hợp.

Bên cạnh đó, nhiều loại sữa và chế phẩm từ sữa hiện nay cũng được bổ sung DHA. Tuy nhiên, theo bác sĩ Bình, sau 2 tuổi, điều quan trọng nhất vẫn là chế độ ăn tổng thể.

“Một loại sữa tốt là loại phù hợp với trẻ, dễ uống, phù hợp điều kiện kinh tế gia đình và đảm bảo dinh dưỡng”, bác sĩ Bình nhấn mạnh.

Để trẻ phát triển trí tuệ toàn diện, bác sĩ Bình cho rằng không có giải pháp thay thế cho một chế độ ăn cân đối, đa dạng. Trong đó, việc bổ sung DHA và EPA từ thực phẩm tự nhiên, đặc biệt là cá và hải sản, đóng vai trò nền tảng giúp trẻ phát triển não bộ và thị lực một cách tối ưu.