Cách đây một thập niên, ở giai đoạn Vpop vẫn ưa chuộng thể loại ballad, Hương Tràm từng là một trong những cái tên nổi bật nhất. Với loạt hit đình đám như Ngốc, Cho em gần anh thêm chút nữa, Em gái mưa, cô nhanh chóng bước vào nhóm ca sĩ hạng A dù tuổi đời còn khá trẻ, sở hữu lượng khán giả đông đảo. Song khi đang ở đỉnh cao sự nghiệp, nữ ca sĩ lại đột ngột thông báo tạm dừng hoạt động trong nước, để lại nhiều tiếc nuối.
5 năm Hương Tràm rời xa Vpop cũng là quãng thời gian thị trường có nhiều biến chuyển. Trong đó, ballad và loại hình MV drama - những yếu tố từng giúp nữ ca sĩ tạo nên loạt sản phẩm trăm triệu lượt xem, đã không còn thịnh hành. Cũng vì vậy, ở thời điểm trở lại, Hương Tràm gặp không ít khó khăn trong việc lấy lại vị thế từng có.
Hương tràm bị bủa vây bởi hoài nghi, tranh cãi
Ngay từ khi trở lại hoạt động tại Việt Nam, Hương Tràm đã nhận về không ít sự chú ý lẫn hoài nghi từ khán giả. Bởi lẽ, bên cạnh giọng hát vốn đã được công nhận, nữ ca sĩ cần chứng minh khả năng tìm ra một hướng đi mới, đủ sức thích nghi với những thay đổi của thị trường nhạc Việt.
Tuy nhiên, hành trình này của Hương Tràm không mấy thuận lợi, nếu không muốn nói là liên tục vấp phải những phản ứng trái chiều.
Gần nhất, với MV Gái Nghệ, Hương Tràm cho thấy mong muốn làm mới âm nhạc bằng cách kết hợp nhiều thể loại, từ ví, giặm cho tới pop, electro và rock. Nữ ca sĩ cũng thay đổi phong cách, đầu tư vào bối cảnh, trang phục lẫn cách dàn dựng, hướng đến một sản phẩm có cá tính, thay vì tiếp tục phụ thuộc vào công thức ballad từng làm nên tên tuổi.
  |
Hương Tràm bị bủa vây bởi hoài nghi khi liên tiếp những sản phẩm chưa tạo được sức hút như kỳ vọng. Ảnh: @huongtram. |
Song việc ôm vào quá nhiều ý tưởng lại khiến dự án chưa đạt hiệu quả như mong muốn. Concept bị chê, MV cũng bị nhận xét có phần hình ảnh khá rối, chuyển cảnh liên tục, trong khi các lớp trang phục và bối cảnh chưa tạo được mối liên kết rõ ràng. Việc đặt áo bóng đá, thời trang đương đại cùng những yếu tố văn hóa truyền thống trong cùng một tổng thể cũng gây tranh luận, bị đánh giá chưa thực sự liền mạch.
Phần âm nhạc của Gái Nghệ cũng chưa để lại nhiều ấn tượng như kỳ vọng. Hương Tràm vẫn hát tốt, xử lý chắc chắn và phát huy lợi thế ở những đoạn cần nội lực. Dù vậy, cách pha trộn chất liệu dân gian với nhạc điện tử hay rock vốn không còn quá mới tại Vpop. Ca khúc giàu năng lượng nhưng thiếu một đoạn giai điệu đủ nổi bật để tạo dấu ấn và thu hút sự chú ý.
Trước đó, album Phao cứu sinh cũng khiến Hương Tràm bị bủa vây bởi những hoài nghi. Dự án cho thấy nữ ca sĩ đã dành nhiều tâm sức, từ việc xây dựng câu chuyện xuyên suốt đến thử nghiệm cinematic pop, R&B và những màu sắc hiện đại hơn. Tuy nhiên, phần lớn ca khúc chưa có giai điệu đủ bắt tai, trong khi cách xây dựng chủ đề và cảm xúc vẫn tương đối quen thuộc. Album không tạo được sức lan tỏa mạnh, thiếu một bản hit đủ sức dẫn dắt toàn bộ dự án.
Tranh cãi càng tăng cao khi Phao cứu sinh giành giải Album của năm tại Cống hiến 2026. Chiến thắng bị đặt dấu hỏi khi sức ảnh hưởng của dự án trên thị trường được cho là lép vế so với một số đối thủ cùng hạng mục. Chênh lệch về điểm bình chọn cũng kéo theo việc chất lượng và độ lan tỏa thực tế của album bị soi xét nhiều hơn.
Tính toán của Hương Tràm mang lại hiệu quả nhưng cũng đáng tiếc
Thực chất, nỗ lực của Hương Tràm trong những năm qua là điều khó phủ nhận, từ việc liên tục thay đổi màu sắc âm nhạc đến ra mắt album mới. Song dường như, nữ ca sĩ vẫn cần một “cú hích” truyền thông để những cố gắng ấy được ghi nhận. Và với Phao cứu sinh Concert mới đây, cô phần nào đã có được điều đó.
Trước đêm diễn, dự án từng bị dự đoán rơi vào thế khó, khi nhiều sản phẩm gần đây của Hương Tràm chưa tạo được sức hút như kỳ vọng, trong khi concert lại diễn ra cùng thời điểm với HIEUTHUHAI - một trong những cái tên được quan tâm bậc nhất thị trường hiện nay. May mắn, sự xuất hiện bất ngờ của Thu Minh đã giúp chương trình tạo ra khoảnh khắc đủ sức thu hút sự chú ý.
 |
| Màn hội ngộ Thu Minh trở thành khoảnh khắc được quan tâm nhất tại Phao cứu sinh Concert. Ảnh: @huongtram. |
Được giữ kín đến chương cuối, Thu Minh xuất hiện trên sân khấu và hòa giọng cùng Hương Tràm sau gần 14 năm không đứng chung. Cuộc hội ngộ lập tức được quan tâm, đặc biệt khi mối quan hệ giữa họ từng nhiều lần vướng đồn đoán rạn nứt.
Trên sân khấu, Hương Tràm bày tỏ niềm hạnh phúc khi người thầy cũ bỏ qua những lỗi lầm trong quá khứ. Trong khi đó, nữ ca sĩ 48 tuổi ngẫu hứng hát chay một đoạn Bay để chúc mừng Hương Tràm. Nhiều khán giả cũng dành lời khen cho sự bao dung cùng tình cảm của Thu Minh tuổi dành cho học trò.
Ngay sau đêm diễn, các video ghi lại màn tái hợp xuất hiện dày đặc trên mạng xã hội. Khoảnh khắc Thu Minh bước ra, hòa giọng rồi ôm Hương Tràm được nhiều trang giải trí đăng tải, kéo theo lượng bình luận lớn về câu chuyện giữa hai nghệ sĩ. Trong số những nội dung được chia sẻ từ concert, phần trình diễn này cũng nhận về sự quan tâm nổi bật hơn cả.
Với riêng Hương Tràm, đó cũng là một trong số ít khoảnh khắc giúp cô nhận được nhiều sự chú ý kể từ khi về Việt Nam. Trước đó, nữ ca sĩ liên tục ra mắt sản phẩm, thử nghiệm màu sắc mới, song phần lớn tương đối mờ nhạt, gần như không tạo được hiệu ứng trên một thị trường Vpop ngày càng cạnh tranh. Ngay cả khi album Phao cứu sinh giành giải Cống hiến, thành tích này cũng bị lấn át bởi những tranh luận quanh kết quả.
Rõ ràng, việc giữ kín sự xuất hiện của Thu Minh đến phút cuối là một tính toán đã phát huy hiệu quả.
 |
| Dấu ấn âm nhạc chưa thực sự nổi bật, để lại phần nào tiếc nuối. Ảnh: @huongtram. |
Dù vậy, ở góc độ nào đó, việc màn hội ngộ trở thành dấu ấn nổi bật nhất sau đêm diễn cũng để lại phần nào tiếc nuối. Bởi lẽ, Phao cứu sinh Concert vốn là chương trình có quy mô lớn nhất trong hơn 13 năm ca hát của Hương Tràm, với sân khấu được đầu tư, dàn nhạc hơn 30 người cùng số lượng vũ công đông đảo, cho thấy tham vọng lớn của nữ ca sĩ trong lần trở lại này.
Với quy mô ấy, Phao cứu sinh Concert vẫn cần tạo ra nhiều điểm nhấn hơn từ chính phần âm nhạc và những thay đổi mà Hương Tràm muốn giới thiệu, thay vì để tâm điểm chủ yếu xoay quanh câu chuyện tái hợp với người thầy cũ, từng vướng ồn ào đổ vỡ nhiều năm.
Cuốn sách Lược sử âm nhạc của nhà nghiên cứu âm nhạc bậc thầy thế giới Robert Philip, dẫn dắt độc giả trên hành trình khám phá cực kỳ lôi cuốn mọi hình thái âm nhạc. 40 chương sách đưa người đọc đi từ dạng thức sơ khai của âm nhạc đến khi con người sử dụng âm nhạc, qua giai đoạn sự lên ngôi của các nhạc cụ, dàn nhạc, đến khi âm nhạc tạo ra những cơn bão trong tâm trí con người thời cách mạng, cuối cùng là âm nhạc trong nhịp sống hiện đại và âm nhạc hướng về tương lai.
Cuốn sách làm nổi bật rằng, âm nhạc không chỉ là một hình thức nghệ thuật mà còn là một hiện tượng xã hội phức tạp. Nó phản ánh cấu trúc xã hội, các mối quan hệ quyền lực và những thay đổi trong xã hội. Âm nhạc phát triển theo nhiều chiều hướng khác nhau trong các nền văn hóa.
