'Thế giới thu nhỏ' của những ngôn ngữ ở Budapest

Tọa lạc tại số 11 Molnár utca, trung tâm Budapest, National Library of Foreign Literature (Thư viện Ngoại văn Quốc gia) là một trong những thư viện chuyên ngành đặc biệt của Hungary, tập trung vào văn học, ngôn ngữ và các tài liệu bằng tiếng nước ngoài. Thư viện hiện nằm trong một công trình được xây dựng từ năm 1897, được xếp vào nhóm các tòa nhà có giá trị di sản tại Budapest.

Tầng một là những góc sách nhỏ không phân chia theo chủ đề mà được đóng góp bởi độc giả ghé thăm.

Nhằm mở rộng diện tích lưu trữ, thư viện đã cơi nới không gian giữa tầng một và tầng hai thành một mặt sàn mới. Khu vực này được dùng để trưng bày sách và băng đĩa về chủ đề âm nhạc, thứ "ngôn ngữ toàn cầu" không bị rào cản bởi ranh giới quốc gia.

Tại đây lưu trữ các bản ghi âm về nhạc dân gian Hungary, nhạc cổ điển, opera… Người đọc có các phương tiện hỗ trợ mục đích, nghe và tra cứu trực tuyến.

Các giá sách lớn với những bàn tròn cho việc thảo luận nhóm là được bố trí trải dài từ tầng hai (mặt sàn mới) lên đến tầng ba, nơi có phòng đọc lớn.

Một trong những điểm nhấn của các thiết kế là việc có các giếng trời lớn nhằm thu ánh sáng tự nhiên, giảm việc tiêu hao điện. Đó cũng là điều khiến phòng đọc lớn trở nên đặc biệt hơn.

Từ những tủ sách đến bài trí trên mỗi chiếc bàn, hay những phần chạm khắc, phù điêu trên các cột nhà, tất cả ăn nhập và toát lên vẻ cổ kính của Budapest. Theo chia sẻ từ đại diện thư viện, căn phòng đọc sách này từng là nơi diễn ra các buổi dạ hội, vì vậy không gian ở chính giữa rất rộng lớn và tràn ngập ánh sáng. Phía trên là các hành lang nhỏ nơi có một số tủ sách để tư liệu quý.

Thư viện là nơi lưu trữ nhiều ấn phẩm sử dụng ngôn ngữ Esperanto của Fajszi Károly với khoảng 12.000 cuốn. Bộ sưu tập cho thấy phạm vi sưu tầm của thư viện còn mở rộng tới những ngôn ngữ nhân tạo. Đây từng được coi là quốc tế ngữ được sử dụng chung bởi nhiều nước trước khi tiếng Anh phổ biến như hiện nay. Tuy nhiên, những ấn phẩm này đang gìn giữ một cách cẩn thận để không bị hư hại, chỉ trong một số dịp đặc biệt thư viện sẽ đưa ra trưng bày.

Tiền thân của thư viện được thành lập năm 1956 với tên gọi Thư viện Nhà nước Gorky (State Gorky Library), ban đầu là một thư viện văn hóa công cộng chuyên về tiếng Nga. Đến năm 1990, thư viện chính thức đổi tên thành Thư viện Quốc gia Văn học Nước ngoài.

Nhằm đáp ứng nhu cầu của độc giả, bộ sưu tập dần mở rộng thành kho tư liệu đa ngôn ngữ, bao gồm các tiếng phổ biến như Anh, Pháp, Đức, Ý, Nga, Tây Ban Nha cùng khoảng 100 ngôn ngữ khác. Trong đó có nhóm ngôn ngữ Finno-Ugric, nhóm ngôn ngữ thiểu số vùng Baltic.

Từ năm 1978, National Library of Foreign Literature được nâng cấp thành thư viện chuyên ngành có phạm vi hoạt động trên toàn đất nước Hungary, đồng thời được công nhận là cơ sở nghiên cứu khoa học. Ngày nay, thư viện vừa là nơi lưu giữ văn học thế giới bằng nguyên ngữ, vừa đóng vai trò trung tâm điều phối mạng lưới các thư viện dân tộc thiểu số tại Hungary.