|
|
Dãy phố tỷ phú tại thành phố New York (Mỹ). Ảnh: Reuters. |
Theo báo cáo Wealth Report thường niên của UBS công bố cuối tháng 6, tổng tài sản cá nhân toàn cầu đã tăng vọt 10,8% trong năm qua, bỏ xa mức tăng trưởng 4,6% của năm 2024 và 4,2% của năm 2023 nhờ sự bứt phá mạnh mẽ của các thị trường tiên phong mà các tỷ phú đầu tư.
Đà tăng trưởng này đã bổ sung gần 1 triệu triệu phú USD (sở hữu tài sản từ 1 triệu USD trở lên) mới trên toàn thế giới. Mỹ tiếp tục duy trì vị thế áp đảo khi chiếm gần một nửa số lượng tăng thêm này với hơn 440.000 triệu phú USD mới. Tại châu Âu, tài sản tính theo đồng USD cũng tăng trưởng nhanh chóng do sự mất giá của đồng bạc xanh so với đồng euro.
Tuy nhiên, ngân hàng Thụy Sĩ cũng đưa ra cảnh báo về tình trạng bất bình đẳng ngày càng trầm trọng kể từ năm 2020, khi giá trị tài sản trung vị (median wealth) sụt giảm ở hầu hết quốc gia, phơi bày khoảng cách ngày càng lớn giữa nhóm giàu nhất và phần còn lại của dân số. Báo cáo dựa trên việc phân tích 56 thị trường lớn, đại diện cho hơn 92% tổng tài sản của toàn thế giới.
Hơn 2.900 người sở hữu khối tài sản gần 16.000 tỷ USD
Song song với sự bùng nổ của tầng lớp triệu phú USD, nhóm siêu giàu thế giới cũng ghi nhận những chuyển dịch lịch sử. Số lượng tỷ phú USD toàn cầu đã tăng 8,8%, đạt mức 2.919 người với tổng tài sản tích lũy chạm mốc kỷ lục 15.800 tỷ USD, tăng 13% trong vòng 12 tháng.
Báo cáo của UBS chỉ ra rằng sự gia tăng này được thúc đẩy bởi hai động lực lớn: làn sóng đổi mới sáng tạo của các doanh nhân tư nhân và sự tăng tốc của đại dịch chuyển tài sản đa thế hệ.
Trong năm qua, thế giới có 196 tỷ phú tự thân mới xuất hiện, tích lũy thêm 386,5 tỷ USD. Khác với đợt bùng nổ do thanh khoản thị trường năm 2021 sau đại dịch Covid-19, làn sóng siêu giàu năm 2025 phân hóa đa dạng trên nhiều lĩnh vực truyền thống lẫn công nghệ cao, từ phần mềm marketing, di truyền học cho đến chuỗi nhà hàng thức ăn nhanh và năng lượng khí hóa lỏng (LNG).
Sự trỗi dậy của công nghệ và làn sóng AI (với các cổ phiếu trụ cột như Meta, Oracle, Nvidia) đã đẩy tài sản ngành công nghệ toàn cầu tăng 23,8%, đạt 3.000 tỷ USD, trực tiếp đe dọa vị trí độc tôn của ngành tiêu dùng và bán lẻ (vốn đang đi ngang ở mức 3.100 tỷ USD do sự chững lại của hàng xa xỉ châu Âu trước các thương hiệu nội địa Trung Quốc, dù gia tộc Walton của tập đoàn Walmart vẫn hưởng lợi lớn từ đà tăng giá cổ phiếu).
Ngành công nghiệp ghi nhận tốc độ tăng trưởng nhanh nhất với mức tăng 27,1%, đạt 1.700 tỷ USD, trong đó Elon Musk chiếm đến 40,7% giá trị tăng thêm nhờ đợt định giá lại cổ phiếu thứ cấp của SpaceX.
Cuộc chuyển giao gần 7.000 tỷ USD tài sản trong 15 năm tới
Một xu hướng nổi bật khác là tốc độ tăng trưởng tài sản của các nữ tỷ phú đang nhanh gấp đôi nam giới. Mặc dù số lượng phụ nữ vẫn còn khiêm tốn (374 nữ so với 2.545 nam), tài sản trung bình của các nữ tỷ phú đã tăng tới 8,4% lên mức 5,2 tỷ USD, vượt trội so với mức tăng 3,2% (đạt 5,4 tỷ USD) của nam giới. Đây là năm thứ 4 liên tiếp xu hướng này được duy trì kể từ năm 2022.
Năm 2025, có 91 cá nhân lọt vào danh sách tỷ phú thông qua thừa kế với tổng tài sản nhận được lên tới 297,8 tỷ USD, tăng hơn 30% so với năm trước đó. Điển hình là tại Tây Âu, 48 cá nhân đã thừa kế 149,5 tỷ USD, phần lớn nhờ vào sự chuyển giao tài sản cho 15 thành viên thuộc hai gia tộc dược phẩm lớn tại Đức.
UBS dự báo trong vòng 15 năm tới (đến năm 2040), giới tỷ phú thế giới sẽ chuyển giao khoảng 6.900 tỷ USD, trong đó ít nhất 5.900 tỷ USD sẽ được truyền lại trực tiếp hoặc gián tiếp cho thế hệ con cháu. Dòng vốn thừa kế này sẽ tập trung đậm đặc tại một số thị trường huyết mạch, dẫn đầu là Mỹ với khoảng 2.800 tỷ USD. Tại châu Âu, con số này là 1.300 tỷ USD, trong khi tại Ấn Độ và Trung Quốc lần lượt đạt 382,4 tỷ USD và 315,7 tỷ USD.
Trước khối tài sản thừa kế khổng lồ, tư duy của giới siêu giàu cũng có sự thay đổi mang tính thế hệ. Có tới 82% tỷ phú tham gia khảo sát bày tỏ mong muốn con cái họ phát triển các kỹ năng và giá trị sống để thành công độc lập, thay vì chỉ dựa dẫm vào tài sản gia tộc. Giới siêu giàu nhận định thế hệ trẻ sẽ phải đối mặt với các thách thức toàn cầu phức tạp, trong đó 75% phản hồi coi công nghệ và AI là bài toán nan giải nhất, tiếp theo là biến đổi khí hậu (55%) và nghèo đói bất bình đẳng (45%).
Bên cạnh đó, tuổi thọ gia tăng (với 44% tỷ phú kỳ vọng sống lâu hơn đáng kể nhờ tiến bộ y tế) đang khiến các bài toán hoạch định tài sản kéo dài hàng thập kỷ trở nên phức tạp hơn, thúc đẩy vai trò ngày càng lớn của các văn phòng gia đình (family offices) để quản lý rủi ro và đa dạng hóa danh mục đầu tư.
Nền kinh tế với độ mở lớn như Việt Nam không thể tránh khỏi những tác động từ xu hướng kinh tế thế giới. Trong thế giới kinh doanh phức tạp và thay đổi liên tục như hiện nay, việc cập nhật kiến thức và hiểu biết về các xu hướng kinh doanh trên thế giới rất quan trọng. Để độc giả có thể tiếp cận những thông tin kinh tế quốc tế mới nhất, Tri Thức - Znews giới thiệu Tủ sách kinh tế thế giới với những cuốn sách và câu chuyện kinh doanh đáng chú ý. Từ việc nghiên cứu các công ty hàng đầu đến việc khám phá những xu hướng kinh tế mới, Tủ sách sẽ là nơi cập nhật các thông tin mới nhất về hoạt động kinh tế toàn cầu.
