Thế giới 'cháy hàng' lá chắn phòng UAV

Chuông điện thoại ở Echodyne reo liên tục. Hầu như người gọi chỉ quan tâm đúng một vấn đề: Echodyne có thể sản xuất đủ số lượng radar phát hiện “máy bay không người lái màu đen” bay chậm và thấp của Iran không.

Eben Frankenberg - CEO của Echodyne - cho biết các quốc gia vùng Vịnh đang dẫn đầu nhu cầu về hệ thống phòng thủ máy bay không người lái của Iran. Nhu cầu cao tới mức Echodyne đang xây dựng một nhà máy ở Mỹ ra lò 30.000 hệ thống mỗi năm.

Ông Frankenberg nói công ty không có hàng tồn kho bởi trước đó đã có lượng lớn đơn đặt hàng. “Chúng tôi đang gấp rút mở rộng quy mô nhưng số lượng đơn vượt xa tốc độ”, ông nói thêm.

Vùng Vịnh khẩn trương bù đắp kho vũ khí

Nhu cầu về radar giá rẻ hiện nay rất cao. Không chỉ Iran, Mỹ, Israel và các quốc gia vùng Vịnh cũng đang cạn kiệt kho dự trữ vũ khí.

Mặc dù các quốc gia vùng Vịnh đã chuẩn bị khá kỹ trước đòn trả đũa của Iran, nhiều tuần oanh tạc không ngừng nghỉ làm suy yếu nguồn dự trữ phòng không. Hiện tại, họ chạy đua bổ sung kho phòng thủ tên lửa và các hệ thống quan trọng khác.

Hệ thống radar do công ty Echodyne có khả năng theo dõi các mục tiêu nhỏ, tầm ngắn, bay ở độ cao 10.000 m và di chuyển chậm trên chiến trường. Các radar này có giá từ 40.000-160.000 USD/chiếc, phát hiện hàng trăm máy bay không người lái đang tiếp cận đồng thời từ mọi hướng. Hệ thống được vận chuyển bằng máy bay đến khu vực xung đột hoặc địa điểm cơ sở hạ tầng quốc gia trọng yếu.

Hệ thống báo động từ máy bay không người lái nhỏ xíu vừa lòng bàn tay, máy bay bốn cánh quạt mang theo tải trọng, cho đến máy bay không người lái cánh cố định. Những loại không có liên kết liên lạc và không gửi dữ liệu về cho bộ điều khiển cũng sẽ bị radar phát hiện.

Hệ thống theo dõi radar nhỏ gọn của Echodyne trên thực địa. Ảnh: Echodyne.

Công nghệ của Echodyne thường được tích hợp vào những hệ thống lớn hơn do các công ty Mỹ, châu Âu và Anh chế tạo. Có đồn đoán các căn cứ Mỹ ở Anh, cũng như các quốc gia ở sườn phía đông NATO và Ukraine, đã ứng dụng hệ thống này.

Ông Frankenberg cho biết một số nước vùng Vịnh đã dùng radar của Echodyne, nhưng từ hôm 28/2, số đơn hàng tăng vọt. Theo vị CEO, máy bay không người lái sẽ “thay đổi bản chất chiến tranh mãi mãi”, vì vậy “các lực lượng quân sự trên toàn thế giới đang tìm cách chuẩn bị cho điều này”.

“Có những dấu hiệu cho thấy cuộc chiến đưa khả năng phòng thủ tên lửa và máy bay không người lái lên hàng đầu trong danh sách mua sắm của vùng Vịnh”, Albert Vidal từ Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế cho biết.

Ông Vidal cho biết các quốc gia vùng Vịnh sẽ cần bổ sung hàng trăm tên lửa đánh chặn và đẩy nhanh tiến độ giao hàng của các hợp đồng đã ký kết. “Họ cũng sẽ mua thêm các hệ thống phóng tên lửa, với các nhà cung cấp tiềm năng là Mỹ, Israel, Hàn Quốc và các nước châu Âu”, ông nói thêm.

Ông Vidal cho biết để bù đắp khoản này, các quốc gia vùng Vịnh có thể cần đưa ra những lựa chọn khó khăn, tăng ngân sách quốc phòng trong thời kỳ kinh tế đình trệ hoặc giảm chi tiêu cho các hệ thống đóng vai trò nhỏ hoặc không đóng vai trò nào trong phòng thủ máy bay không người lái và tên lửa, như xe chiến đấu bọc thép hoặc pháo binh dã chiến.

Cả ngành công nghiệp nín thở chờ đợi

Allan Marshall - Chỉ huy lực lượng không quân và vũ trụ của Không quân Hoàng gia Anh - cho biết các hệ thống phòng máy bay không người lái hiện là "ưu tiên không thể bỏ qua". Ông Marshall nói các lực lượng quân sự phải được thiết kế để đối phó với chiến trường phức tạp ở Trung Đông, nơi kết hợp tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và hệ thống tấn công một chiều “không theo trình tự, đồng thời, trên nhiều trục, ở các độ cao và cấu hình khác nhau”.

Anh đã tìm kiếm các loại vũ khí mới để đối phó với những mối đe dọa trong tương lai. Trong tháng 4, một công ty khởi nghiệp của Anh, Cambridge Aerospace, được trao hợp đồng trị giá hàng triệu USD để cung cấp tên lửa đánh chặn và bệ phóng mới cho lực lượng vũ trang Anh .

Tên lửa đánh chặn Skyhammer của hãng chống máy bay không người lái tấn công kiểu Shahed và những lô hàng đầu tiên được giao vào tháng tới. Đến cuối năm, Cambridge Aerospace sẽ sản xuất hàng nghìn tên lửa đánh chặn mỗi tháng.

Hiện tại, công suất ở mức hàng trăm chiếc. Bộ Quốc phòng cho biết hợp đồng này sẽ mang lại lợi ích cho các đồng minh vùng Vịnh, mặc dù quy mô chính xác của hợp đồng và số lượng đã mua chưa được tiết lộ.

Tuy nhiên, trong bối cảnh kế hoạch đầu tư quốc phòng vẫn bỏ ngỏ, các quyết định quan trọng cho những thương vụ mua sắm tương lai có lẽ đang nằm trên giấy. Đến thời điểm công bố kế hoạch, Anh có lẽ đã bị đẩy xuống cuối hàng dài dằng dặc quốc gia mòn mỏi chờ đợi vũ khí.

Tên lửa đánh chặn Skyhammer. Ảnh: Aerospace Innovations.

Bộ Quốc phòng Estonia phàn nàn cuộc chiến ở Iran làm đình trệ quá trình vận chuyển vũ khí cho nước này, trong đó có hệ thống phóng tên lửa Himars. Sau cuộc điện đàm với người đồng cấp Mỹ Pete Hegseth, Bộ trưởng Quốc phòng Estonia Hanno Pevkur nói sự chậm trễ "chắc chắn kéo dài hơn vài tuần, nhiều khả năng là vài tháng", chừng nào xung đột còn tiếp diễn.

Ông Pevkur cho biết nếu tình hình kéo dài, Estonia “chắc chắn xem xét lại các quyết định” và “đã và đang tìm kiếm các phương án thay thế khả thi trên toàn thế giới”.

Theo luật pháp Mỹ, các công ty Mỹ bắt buộc phải ưu tiên đơn hàng của chính phủ khi có yêu cầu. Do đó, nếu Mỹ đột ngột cần một loại đạn dược cụ thể, họ có quyền "chen ngang" và đẩy các quốc gia khác xuống cuối danh sách. Với các nước châu Âu, việc xây dựng năng lực sản xuất nội địa đang trở thành yếu tố sống còn trong thời chiến.

Trong khi đó, Bộ Quốc phòng các nước châu Âu lại không có quyền lực tương tự Lầu Năm Góc. Khi phát sinh nhu cầu tác chiến khẩn cấp, Bộ chỉ có thể tìm cách đẩy nhanh tiến độ bàn giao hoặc, trong trường hợp đặc biệt, thương thảo để chuyển hướng đơn hàng từ các khách hàng khác.

Tuy nhiên, mọi hành động phải được chấp thuận từ nhà cung cấp và đàm phán từng trường hợp cụ thể. Quy trình này có thể thay đổi trong bối cảnh các nước ráo riết tìm kiếm những biện pháp lập pháp mới củng cố năng lực quốc phòng và huy động công nghiệp quân sự.