|
|
Ánh sáng ấm, mờ thường được sắp đặt trong nhà hàng phân khúc cao cấp, fine dining. Ảnh: Miguel Rivera/Pexels. |
Thực đơn được đặt xuống bàn nhưng thay vì đọc ngay, một thực khách phải nheo mắt, nghiêng về phía ngọn nến giữa bàn. Xung quanh, không gian nhà hàng vẫn chìm trong ánh đèn vàng mờ, chỉ có một vài điểm sáng tập trung vào bàn ăn và quầy bar.
Đây không phải tình huống hiếm gặp tại những nhà hàng theo đuổi phong cách sang trọng, riêng tư. Không ít nơi chủ động giữ ánh sáng ở mức thấp, dù điều đó đôi khi khiến khách khó đọc thực đơn, quan sát món ăn hay chụp ảnh.
Tạp chí ẩm thực Mỹ Bon Appétit từng ghi nhận tình trạng thực khách phải dùng đèn điện thoại để đọc thực đơn tại các nhà hàng thiếu sáng. Tuy nhiên, với những người thiết kế và vận hành nhà hàng, ánh sáng mờ không hẳn là một sự cố. Đây có thể là lựa chọn có chủ đích nhằm tạo ra bầu không khí khác biệt cho bữa ăn.
Ảnh hưởng đến vị giác, trải nghiệm
Ánh sáng có thể định hình cảm xúc của thực khách ngay khi bước vào nhà hàng.
Ánh sáng trắng, mạnh giúp không gian dễ quan sát, trong khi ánh vàng ấm, dịu và tập trung vào một số vị trí tạo cảm giác gần gũi, đồng thời làm nổi bật bàn ăn. Theo The Philadelphia Inquirer, nhiều nhà hàng cao cấp đang tận dụng cách chiếu sáng này để tạo chiều sâu và xây dựng bản sắc riêng.
Với những nhà hàng hướng đến các buổi hẹn hò, bữa tối kỷ niệm hay trải nghiệm ẩm thực kéo dài, cảm giác thân mật có thể quan trọng không kém món ăn. Không gian tối vừa đủ giúp bàn ăn nổi bật trong khi những khu vực xung quanh lùi lại phía sau, tạo cảm giác thực khách đang ở trong một thế giới tách biệt.
 |
| Bàn tiệc được phục vụ dưới ánh nến. Ảnh: Cottonbro/Pexels. |
Một nghiên cứu công bố năm 2022 trên tạp chí Journal of Retailing and Consumer Services cho thấy ánh sáng trong nhà hàng có thể ảnh hưởng đến cách thực khách cảm nhận hương vị món ăn. Qua 3 thí nghiệm, nhóm tác giả nhận thấy trong điều kiện ánh sáng mờ, người tham gia có xu hướng đánh giá một số món ăn tích cực hơn, đặc biệt là những món có vị ngọt nổi bật.
Theo các nhà nghiên cứu, khi không gian xung quanh ít ánh sáng, thực khách có thể chú ý nhiều hơn đến các giác quan khác, trong đó có vị giác. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa món ăn nào cũng trở nên ngon hơn khi được thưởng thức trong bóng tối. Hiệu ứng còn phụ thuộc vào đặc điểm của từng món ăn.
Dù vậy, chưa có đủ cơ sở để khẳng định các nhà hàng cố tình giảm ánh sáng nhằm khiến khách gọi nhiều món hơn hay đưa ra những lựa chọn thiếu cân nhắc.
Không phải càng tối, càng sang
Trong thiết kế nhà hàng, ánh sáng mờ chỉ phát huy tác dụng khi được kiểm soát hợp lý. Nếu không đủ sáng để đọc thực đơn, quan sát món ăn hay nhìn thấy người đối diện, trải nghiệm dễ chuyển từ riêng tư sang bất tiện.
Bon Appétit ghi nhận nhiều nhà thiết kế ưu tiên không gian có thể điều chỉnh độ sáng theo thời điểm. Đèn bàn, nến và đèn hắt có thể giữ được bầu không khí ấm cúng, trong khi ánh sáng tại những vị trí cần thiết vẫn đủ để khách quan sát thức ăn và nhân viên thao tác.
 |
| Thiết kế một nhà hàng với ánh sáng dịu. Ảnh: Mustafa Fatemi/ Pexels. |
Trong cùng một nhà hàng, mỗi khu vực có thể cần cách chiếu sáng khác nhau. Quầy bar, lối đi có thể dùng ánh sáng dịu để tạo không khí, trong khi bàn ăn cần đủ sáng để thực khách quan sát món ăn. Với những nhà hàng chú trọng kỹ thuật chế biến và cách trình bày, ánh sáng tại khu vực phục vụ càng cần được tính toán kỹ.
Vì vậy, nhiều nơi kết hợp đèn trần, đèn tường, đèn chức năng và nến để tạo các vùng sáng phù hợp. Mục tiêu không phải làm cả căn phòng tối đi, mà là cân bằng giữa không khí và sự tiện nghi. Bởi một không gian tối chưa chắc đã tinh tế nếu thực khách không thể thoải mái dùng bữa.
Mục Du lịch - Ẩm thực giới thiệu hai cuốn sách Lê la quà vặt và Ăn quà xuyên Việt. Xuất bản năm 2017, đây có lẽ là những cuốn sách tranh ẩm thực đầu tiên của một tác giả Việt được xuất bản. Bằng những hình vẽ dễ thương và sinh động, vui tươi và hài hước, những trang vẽ của Đặng Hồng Quân khiến người xem như có thể mường tượng ra khung cảnh náo nhiệt của các hàng quà, thậm chí có đôi khi lộn xộn, nhôm nhoam như ngoài đời thực ta có thể vẫn bắt gặp.
> Đọc tiếp: 'Từ điển' món ngon nước Việt bằng tranh
