Sau vỏ bọc mạnh mẽ, ai thấu hiểu nỗi cô đơn của người dẫn dắt?

Là một chủ doanh nghiệp hay nhà quản lý cấp cao, bạn không chỉ điều hành công việc, bạn còn gánh trên vai kỳ vọng. Trước nhân viên, bạn phải vững vàng. Trước đối tác, bạn phải tự tin. Trước thị trường, bạn phải quyết đoán. Bạn là người kiến tạo tầm nhìn, là “ngọn hải đăng” giữa những cơn sóng dữ của biến động và cạnh tranh.

Nhưng phía sau hình ảnh bản lĩnh ấy là những đêm dài không ngủ. Là những câu hỏi không thể nói ra: giữ hay thay một nhân sự lâu năm? Mở rộng hay thu hẹp để bảo toàn dòng tiền? Kiên định với giá trị cốt lõi hay thỏa hiệp để tồn tại? Người lãnh đạo có thể chia sẻ áp lực với đội ngũ, nhưng không phải mọi nỗi lo đều có thể bộc lộ. Bởi một phút chao đảo của bạn có thể trở thành một làn sóng bất an cho cả tập thể.

Sau lớp vỏ bọc mạnh mẽ: ai thấu hiểu nỗi cô đơn của người dẫn dắt?. Ảnh: Pexels.

Theo các khảo sát được đăng tải trên Harvard Business Review, căng thẳng và kiệt sức là tình trạng phổ biến ở cấp lãnh đạo. Điều đáng nói không chỉ nằm ở áp lực, mà ở sự cô lập. Nhiều người chọn cách chịu đựng một mình vì sợ làm suy giảm hình ảnh. Họ quen với việc trở thành điểm tựa cho người khác, nhưng hiếm khi cho phép mình có một điểm tựa.

Chính ở khoảng lặng ấy, câu hỏi về “lãnh đạo” trở nên sâu sắc hơn: Lãnh đạo có chỉ là khả năng ra quyết định nhanh và chính xác? Hay còn là khả năng đối diện với chính mình?

Trong cuốn sách Lãnh đạo khôn ngoan của Manfred F. R. Kets de Vries, lãnh đạo không được nhìn như một vai trò quyền lực, mà như một hành trình nội tâm. Tác giả cho rằng một người có thể rất thông minh nhưng chưa chắc đã khôn ngoan. Thông minh giúp ta xử lý dữ liệu; khôn ngoan giúp ta lựa chọn điều đúng đắn khi đứng trước cám dỗ quyền lực, trước nỗi sợ mất kiểm soát, trước cái tôi luôn muốn được chứng minh.

Sách Lãnh đạo khôn ngoan của tác giả Manfred F. R. Kets de Vries.

Điểm khác biệt của một nhà lãnh đạo trưởng thành không nằm ở việc họ không có “mặt tối”, mà ở chỗ họ đủ dũng cảm để nhìn thẳng vào nó: sự tham vọng, nỗi bất an, cảm giác thua kém, hay nhu cầu được công nhận... Khi hiểu rõ chính mình, họ không còn ra quyết định chỉ để bảo vệ hình ảnh mà để bảo vệ giá trị dài hạn của tổ chức.

Tác giả nhấn mạnh: “Những người khôn ngoan với mục tiêu hướng đến lợi ích chung, sẽ không ngần ngại lên tiếng đấu tranh cho sự trung thực, chân lý và lòng trắc ẩn, để chống lại những thế lực bất công, ích kỷ và tham lam. Nếu ai cũng đứng lên đấu tranh cho những điều tốt đẹp - nếu con người ở khắp nơi trên thế giới sẵn sàng chia sẻ các giá trị của mình - thế giới có thể thay đổi”.

Cuốn sách không đưa ra những công thức quản trị hào nhoáng. Thay vào đó, nó buộc người lãnh đạo suy ngẫm: Tôi đang dẫn dắt vì điều gì? Thành tích ngắn hạn hay di sản bền vững? Cái tôi cá nhân hay lợi ích chung?

Có lẽ, điều người lãnh đạo cần nhất không phải thêm một chiến lược, mà là thêm một tầng nhận thức. Khi nội tâm đủ vững, quyết định sẽ sáng suốt hơn. Khi hiểu mình đủ sâu, bạn không còn phải gồng lên để tỏ ra mạnh mẽ, bởi sự vững vàng lúc ấy đến từ bên trong.