Các bác sĩ khoa Mắt, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết liên tiếp tiếp nhận nhiều ca chấn thương mắt nghiêm trọng do pháo nổ. Đáng lo ngại, phần lớn nạn nhân là trẻ em và thanh thiếu niên. Không ít trường hợp đứng trước nguy cơ mất thị lực vĩnh viễn do tổn thương phức tạp như rách giác mạc, thủng nhãn cầu, vỡ nhãn cầu, xuất huyết nội nhãn, dị vật kim loại cắm sâu trong mắt, bỏng nhiệt và bỏng hóa chất vùng mặt.
Đáng chú ý, bệnh nhi 10 tuổi (Hà Nội) do tò mò đã nhặt pháo còn sót lại ngoài sân, giấu bố mẹ mang đi đốt. Pháo phát nổ khiến em bị xuất huyết nội nhãn, thị lực ảnh hưởng trầm trọng.
Một trong những ca nghiêm trọng là nữ bệnh nhân 48 tuổi (Hà Tĩnh). Trong lúc đi chúc Tết, người phụ nữ bất ngờ bị pháo bắn trúng mặt. Hậu quả, bà mất toàn bộ nhãn cầu, tổn thương nặng mi mắt trên và dưới, nhiều dị vật trong hốc mắt và xoang kèm chấn thương sọ não, vỡ thành xương. Thị lực không thể cứu vãn.
 |
| Mắt bị tổn thương do pháo nổ. Ảnh: BVCC. |
Một trường hợp khác là nam bệnh nhân 45 tuổi (Hải Phòng) tự đốt pháo và bị tổn thương cả hai mắt. Dị vật xuyên sâu vào giác mạc, củng mạc, kèm chấn thương sọ não và xuất huyết dưới màng cứng khiến thị lực suy giảm nghiêm trọng, đau nhức dữ dội. Bệnh nhân được cấp cứu xử trí chấn thương sọ não và phẫu thuật lấy dị vật.
Sau hai ngày điều trị tích cực, tình trạng các bệnh nhân dần ổn định. Tuy nhiên, nguy cơ để lại di chứng thị lực vẫn hiện hữu.
Các chuyên gia cho biết khi phát nổ, pháo tạo ra áp lực cực lớn, mảnh vỡ kim loại bay với tốc độ cao cùng tia lửa và nhiệt độ lớn. Chỉ trong tích tắc, nhãn cầu có thể bị xuyên thủng. Với cấu trúc mỏng manh, mắt gần như không có khả năng tự bảo vệ trước các tác động dạng này.
Trẻ em là nhóm có nguy cơ cao do tính tò mò, thích xem hoặc tự đốt pháo nhưng thiếu kỹ năng nhận diện và xử lý nguy hiểm. Nhiều em không biết lựa chọn vị trí an toàn khi xem đốt pháo. Chỉ một chút lơ là của người lớn cộng với sự hiếu kỳ của trẻ nhỏ có thể dẫn đến tai nạn đáng tiếc.
Không chỉ trẻ em, nhiều người lớn cũng tỏ ra chủ quan khi chơi pháo, cho rằng pháo nhỏ hoặc pháo tự chế không nguy hiểm. Một số hành vi nguy hiểm thường gặp như để trẻ tự châm pháo, nhặt pháo chưa nổ hết để kiểm tra, đốt pháo trong không gian hẹp hoặc gần nhà dân.
Các bác sĩ khuyến cáo khi xảy ra tai nạn do pháo, nạn nhân tuyệt đối không dụi mắt, không tự ý lấy dị vật ra và không nhỏ thuốc tùy tiện. Người bệnh cần che nhẹ mắt bằng gạc sạch và đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa mắt gần nhất.
"Thời gian vàng trong xử trí chấn thương nhãn cầu chỉ tính bằng giờ. Can thiệp càng sớm, cơ hội bảo tồn thị lực càng cao", các bác sĩ nhấn mạnh.
Súng, vi trùng và thép
Trong lịch sử loài người, đậu mùa, cúm, lao, sốt rét, dịch hạch, sở và dịch tả đều là những bệnh truyền nhiễm tiến hóa từ căn bệnh ở loài vật. Đến nay, ta lần ngược về lịch sử để xem sản xuất lương thực đã nảy sinh như thế nào ở một ít trung tâm và từ đó đã bành trướng nhanh chậm khác nhau đến thế nào sang các khu vực khác. Những khác biệt địa lý đó chính là lời đáp hệ trọng và tối hậu cho câu hỏi của Yali về việc tại sao dân tộc này lại khác dân tộc khác đến vậy về sức mạnh và sự dồi dào sung túc.
Cuốn sách Súng, vi trùng và thép là lược sử về các xã hội của loài người trong khoảng 13.000 năm trở lại đây. Tác giả tập trung tìm lời giải cho câu hỏi: “Tại sao lịch sử đã diễn ra trên mỗi châu lục một khác?”.
