Phút 68 trên sân Toronto, Ronaldo thực hiện thành công quả 11 m, giúp Bồ Đào Nha gỡ hòa 1-1 trước Croatia ở vòng 32 đội World Cup 2026 vào rạng sáng 3/7. Pha lập công này là lần đầu tiên CR7 "nổ súng" ở một trận đấu thuộc vòng loại trực tiếp của sân chơi danh giá nhất hành tinh.
Đáng chú ý, trước khi thực hiện cú sút áp lực này, thống kê trong 5 cú sút phạt đền gần nhất cho thấy Ronaldo có đến 4 lần chọn sút sát cột dọc bên trái và một lần sút về bên phải.
Tuy nhiên, siêu sao người Bồ Đào Nha lần này lại khiến thủ môn Dominik Livakovic bất ngờ với một cú sút thẳng vào giữa khung thành.
Mạo hiểm nhưng hợp lý
Thực tế, lựa chọn góc sút của tiền vệ CR7 không hẳn là vô lý. Có thể thấy Livakovic đã chọn đổ người về hướng góc sút ưu thích của Ronaldo, minh chứng cho thấy phía BHL Croatia đã nghiên cứu rất kỹ về thói quen sút phạt đền của đối thủ.
 |
| Ronaldo gây bất ngờ với một cú sút thẳng vào giữa khung thành. Ảnh: FotMob. |
Ngoài ra, tờ Guardian trích dẫn một bài báo năm 2009 phân tích 311 quả đá phạt đền từ nhiều giải đấu chuyên nghiệp trên khắp thế giới cho thấy những cú sút vào giữa khung thành ít có khả năng bị cản phá hơn so với những cú sút hướng sang các góc khung thành.
Số liệu thống kê tại Ngoại hạng Anh từ Opta cho thấy việc sút vào góc thấp bên trái có tỷ lệ thành công là 77,2%, còn bên phải là 80%. Trong khi đó, những cú sút nhắm vào trung tâm và hướng đến góc cao có tỷ lệ thành công là 97,8%.
Với tốc độ của những quả đá phạt đền, thủ môn hiếm khi có thể chờ đợi và phản ứng theo hướng của cú đá.
Thay vào đó, những người gác đền sẽ đoán xem cầu thủ sẽ sút theo hướng nào dựa trên ngôn ngữ cơ thể và hiểu biết của họ về những quả phạt đền trong quá khứ của đối phương.
Từ đó, nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng các thủ môn thường buộc phải lao sang trái hoặc phải khi đối mặt với một quả phạt đền.
 |
| Thống kê sút phạt đền tại World Cup. Ảnh: Opta. |
Cụ thể, mặc dù có đến gần 1/3 số quả phạt đền được thực hiện nhắm vào giữa khung thành, các thủ môn hiếm khi chọn đứng im để bắt (6,3%) mà hầu hết là thích đổ người sang trái (44,4%) hoặc phải (49,3%).
Điều này xuất phát từ việc những người gác đền muốn chứng tỏ rằng họ đang cố gắng cứu bóng, đồng nghĩa là việc không hành động, tức đứng ở giữa khung thành hiếm khi được chọn làm phương án.
Tuy nhiên, tại World Cup, những cú sút vào giữa khung thành vẫn khá mạo hiểm. Theo thống kê, nếu sút hơi chếch về bên phải, chỉ có khoảng 50% tỷ lệ thành công. Với góc sút sệt chếch về bên phải ở giữa khung thành, có 11 cầu thủ thực hiện nhưng chỉ thành công 6 lần (54,5%).
Quả phạt đền hoàn hảo
Có hai yếu tố then chốt để thực hiện một quả phạt đền hoàn hảo là tốc độ và hướng đi của trái bóng. Theo tác giả John Wesson trong cuốn The Science of Soccer, nếu tính đến lực cản của không khí, một quả bóng đi với vận tốc khoảng 35,7 m/s, hướng vào góc cao của khung thành, về lý thuyết có thể đánh bại thủ môn từ cự ly 32 m.
Càng di chuyển tới gần khung thành, khả năng thành công sẽ tăng dần và ở khoảng cách tầm 3 m, tỷ lệ sẽ đạt gần như là 100%.
Khi bóng đi với tốc độ 35,7 m/s, thủ môn sẽ chỉ có khoảng 1/3 giây để cản phá. Điều này đồng nghĩa với việc chỉ có duy nhất một cách để "người gác đền" cứu thua, đó là phải đoán đúng hướng trước khi đổ người.
Đó cũng là lý do vì sao phần lớn các thủ môn tại World Cup sẽ chọn cách đổ người theo tính toán từ số liệu có sẵn.
 |
| Cristiano Ronaldo có thể đã thay đổi góc sút để đối phó với việc các thủ môn tại World Cup năm nay dùng dữ liệu để phán đoán. Ảnh: Alamy. |
Một yếu tố quan trọng nữa nằm ở dữ liệu. Trong nhiều năm qua, người châu Âu xây dựng ngân hàng dữ liệu khổng lồ về các tình huống cố định. Từ những phần mềm phân tích video cho tới trí tuệ nhân tạo, mọi thông tin đều được số hóa nhằm giúp thủ môn có cẩm nang để đưa ra quyết định khi chơi cân não.
Chỉ cần có tài khoản Opta trả phí, các đội bóng sẽ dễ dàng biết được ai thích sút chân trái, chân phải, đá luân lưu thế nào. Nói cách khác, thủ môn đối thủ gần như biết rõ những chuyên gia sút phạt đền như CR7 sẽ làm gì.
Đó có thể là lý do mà Ronaldo quyết định đổi góc sút. Tuy nhiên, việc thay đổi này cũng là một canh bạc.
Ở loạt sút cân não giữa Hà Lan và Morocco, Quinten Timber cũng chọn đổi góc sút ngay khi thấy thủ thành Yassine Bono di chuyển trước về hướng đá yêu thích. Kết quả, cầu thủ Hà Lan đã đưa quả bóng đi trượt khung thành.
Mặc dù mỗi cầu thủ thường có phong cách riêng khi sút phạt đền, The Athletic nhận định rằng việc không nhất quán với hướng đá ban đầu, cố gắng thêm vào quá nhiều sự tinh tế hoặc chuyển động trong quá trình chạy đà thường khiến cầu thủ có khả năng đá hỏng cao.
Khơi niềm đam mê bóng đá cho trẻ trước thềm World Cup 2026
Trong không khí World Cup 2026 đang tới gần, những cuốn sách trực quan về bóng đá sẽ giúp trẻ hào hứng khám phá môn thể thao vua.
World Cup 2026 đang đến gần, sự quan tâm của trẻ nhỏ với bóng đá cũng trở nên rõ nét hơn. Với nhiều em, tình yêu bóng đá bắt đầu từ một cầu thủ thần tượng, một chiếc áo đấu hay những đêm thức cùng gia đình xem World Cup.
