Trời tối, có nên bật chế độ đen trên màn hình để đỡ mỏi mắt?

Dark mode có thể giúp màn hình bớt chói trong điều kiện thiếu sáng, nhưng không phải lúc nào cũng mang lại trải nghiệm đọc tốt hơn giao diện sáng. Ảnh: Apple.

Dark mode đã trở thành chế độ hiển thị quen thuộc trên smartphone, máy tính và hầu hết ứng dụng phổ biến như Instagram, YouTube hay Spotify. Với không ít người, đây gần như là cài đặt mặc định nhờ cảm giác dễ chịu hơn khi nhìn màn hình. Tuy nhiên, liệu giao diện tối có thực sự tốt cho mắt như nhiều người vẫn nghĩ?

Một trong những lý do khiến dark mode được ưa chuộng là khả năng giảm độ chói của màn hình, đặc biệt trong môi trường thiếu sáng. Khi nền trắng được thay bằng nền tối, lượng ánh sáng phát ra giảm xuống, giúp mắt bớt khó chịu nếu sử dụng thiết bị vào buổi tối.

Tuy nhiên, theo Học viện Nhãn khoa Hoa Kỳ, hiện chưa có bằng chứng cho thấy chế độ tối có thể bảo vệ mắt hay ngăn ngừa các bệnh về thị lực. Tổ chức này cũng không khuyến nghị sử dụng kính lọc ánh sáng xanh để giảm mỏi mắt, bởi nguyên nhân chính của tình trạng này không nằm ở ánh sáng xanh từ màn hình.

Các chuyên gia của Học viện cho biết hiện tượng mỏi mắt kỹ thuật số chủ yếu xuất phát từ việc nhìn màn hình liên tục trong thời gian dài. Khi tập trung vào điện thoại hoặc máy tính, tần suất chớp mắt của con người giảm đáng kể, khiến mắt dễ bị khô, nhức, nhìn mờ hoặc đau đầu.

Theo Cleveland Clinic, cách hiệu quả hơn để giảm mỏi mắt là nghỉ giải lao thường xuyên theo quy tắc 20-20-20: cứ sau 20 phút nhìn màn hình, hãy nhìn một vật cách khoảng 20 feet (6 m) trong ít nhất 20 giây. Việc điều chỉnh độ sáng màn hình phù hợp với môi trường và chớp mắt thường xuyên cũng mang lại hiệu quả rõ rệt hơn so với chỉ chuyển sang dark mode.

Nhưng điều đó không có nghĩa dark mode vô dụng. Chế độ này có thể mang lại trải nghiệm dễ chịu hơn trong môi trường ánh sáng yếu hoặc khi sử dụng thiết bị vào ban đêm. Trên các màn hình OLED, dark mode còn giúp tiết kiệm pin vì những điểm ảnh màu đen gần như không tiêu thụ điện năng.

Tuy nhiên, nếu phải đọc nhiều văn bản hoặc làm việc trong môi trường đủ sáng, giao diện sáng lại thường là lựa chọn tốt hơn. Nghiên cứu của các nhà tâm lý học Cosima Piepenbrock, Susanne Mayr và Axel Buchner thuộc Đại học Heinrich Heine Düsseldorf (Đức) cho thấy người tham gia đọc văn bản màu đen trên nền trắng nhanh hơn, phát hiện lỗi chính tả nhiều hơn và có độ chính xác cao hơn so với văn bản màu trắng trên nền đen.

Dark mode là một lựa chọn giúp tăng sự thoải mái trong một số điều kiện sử dụng, chứ không phải giải pháp bảo vệ thị lực. Nếu phải làm việc nhiều giờ trước màn hình, điều quan trọng hơn là xây dựng thói quen sử dụng thiết bị hợp lý: giữ khoảng cách với màn hình, điều chỉnh độ sáng phù hợp, thư giãn mắt và hạn chế dùng điện thoại trước giờ đi ngủ.