Quyết định làm thay đổi cuộc chơi World Cup

Bất chấp mọi dự đoán trước trận, Tây Ban Nha hôm qua đã đánh bại Pháp một cách toàn diện để tiến vào chung kết World Cup. Hiện tại, họ có lợi thế thảnh thơi chờ đợi đối thủ tiếp theo tại Sân vận động MetLife vào Chủ nhật tới.

Trái ngược với sự tẻ nhạt của trận bán kết đầu tiên, cuộc đối đầu giữa Argentina và Anh vào rạng sáng 16/7 khó có thể lặp lại kịch bản tương tự. Bề dày lịch sử giữa hai quốc gia cả trong và ngoài sân cỏ hứa hẹn sẽ tạo nên một trận bán kết vô cùng nảy lửa.

Có rất nhiều điều để bàn luận về World Cup 2026. Hãy cùng New York Times điểm lại 7 sự kiện nổi bật nhất trước và trong giải đấu năm nay, những chủ đề đã thu hút sự quan tâm và bình luận vượt xa khuôn khổ của một giải bóng đá.

Trước giải đấu

Cristiano Ronaldo được xóa án treo giò

Cristiano Ronaldo tránh được án treo giò tại World Cup dù tiền đạo Bồ Đào Nha phải nhận thẻ đỏ ở trận áp chót tại vòng loại, trận gặp Ireland ngày 13/11, sau tình huống thúc cùi chỏ vào hậu vệ Dara O'Shea.

HLV Roberto Martinez và Cristiano Ronaldo trong buổi tập của tuyển Bồ Đào Nha tại World Cup 2026, hiện tại, Bồ Đào Nha đã dừng chân tại giải đấu. Ảnh: Reuters.

Thông thường, án phạt 3 trận sẽ khiến Ronaldo vắng mặt ở trận cuối vòng loại và hai trận mở màn World Cup. Tuy nhiên, Ủy ban Kỷ luật FIFA đã quyết định hoãn thi hành án với thời gian thử thách một năm, đồng nghĩa anh vẫn được thi đấu nếu không tái phạm.

Quyết định này viện dẫn Điều 27 Bộ Quy tắc Kỷ luật FIFA, một điều khoản chung chung trao cho tổ chức này quyền quyết định khá rộng.

Quyết định này được xem là sự đặc cách, đi ngược quy trình xử lý kỷ luật thông thường. Theo The Athletic, về phía FIFA, việc Ronaldo góp mặt sẽ mang lại lợi ích về thương mại cho giải đấu.

Giải thưởng Hòa bình của FIFA trao cho ông Trump

Theo Reuters, ngày 5/11/2025, FIFA thông báo sẽ thành lập giải thưởng mới mang tên “Giải thưởng Hòa bình FIFA - Bóng đá kết nối thế giới”.

Giải thưởng Hòa bình đầu tiên của FIFA được trao cho ông Trump. Ảnh: Reuters.

Trong thông báo đăng trên website FIFA và tài khoản Instagram cá nhân, Chủ tịch Gianni Infantino viết: "Trong một thế giới ngày càng bất ổn và chia rẽ, việc ghi nhận những cá nhân nỗ lực chấm dứt xung đột và gắn kết con người bằng tinh thần hòa bình là điều vô cùng quan trọng. Bóng đá đại diện cho hòa bình và Giải thưởng Hòa bình FIFA sẽ tôn vinh những cá nhân mang lại hy vọng cho các thế hệ tương lai”.

FIFA cho biết giải thưởng sẽ được trao thường niên. Sau đó, ông Trump - người từng nhiều lần bày tỏ mong muốn giành giải Nobel Hòa bình nhưng chưa thành - đã trở thành người đầu tiên nhận Giải thưởng Hòa bình của FIFA, tại lễ bốc thăm chia bảng cho World Cup 2026 diễn ra ở Washington, Mỹ, ngày 5/12/2025.

FIFA thay đổi cách phân nhánh World Cup

Lần đầu tiên, FIFA áp dụng hệ thống phân nhánh theo kiểu quần vợt nhằm bảo đảm các đội có thứ hạng cao nhất không thể gặp nhau trước trận chung kết. Trước đây, các đội được bốc thăm theo thể thức mở và những đội mạnh hoàn toàn có thể đối đầu nhau ngay từ các vòng đấu loại trực tiếp.

Lễ khai mạc World Cup trên sân vận động Azteca, Mexico City, Mexico, ngày 11/6. Ảnh: Reuters.

Tuy nhiên, khi xây dựng nhánh đấu cho World Cup năm nay, FIFA sắp xếp để tuyển Tây Ban Nha nằm ở nhánh đối diện với Argentina, trong khi Pháp ở nhánh đối diện với Anh.

Đây là cách sắp xếp thường được áp dụng ở quần vợt nhằm tăng khả năng các tay vợt hàng đầu gặp nhau ở giai đoạn cuối giải đấu, qua đó tối ưu doanh thu vé, thu hút lượng khán giả truyền hình lớn và giá trị hợp đồng tài trợ.

Tháng 11 năm ngoái, FIFA cho biết thay đổi này được thực hiện nhằm "đảm bảo sự cân bằng về tính cạnh tranh". Theo hệ thống mới, nếu bốn đội hạt giống hàng đầu đều đứng nhất bảng, họ chỉ có thể gặp nhau từ vòng bán kết.

Đây cũng là lần đầu tiên kể từ khi FIFA bắt đầu xếp hạng các đội tuyển quốc gia vào năm 1992, 4 đội có thứ hạng cao nhất đều góp mặt tại bán kết. Trong khi hệ thống phân nhánh mới tạo điều kiện thuận lợi cho các đội mạnh tiến sâu, nó cũng khiến những đội có thứ hạng thấp hơn gặp bất lợi.

Trong giải đấu

FIFA đưa vào các quãng nghỉ tiếp nước

Lần đầu tiên trong lịch sử World Cup, FIFA áp dụng bắt buộc các quãng nghỉ tiếp nước kéo dài 3 phút ở mỗi hiệp, khiến trận đấu trên thực tế được chia thành bốn phần.

Các HLV có thêm cơ hội chỉ đạo chiến thuật giữa hiệp, đồng thời tạo ra những bước ngoặt về thế trận vốn trước đây khó xuất hiện. Quan trọng hơn, cầu thủ có thể bổ sung nước trong điều kiện thời tiết nắng nóng tại các sân vận động ngoài trời.

Tiền đạo Harry Kane của tuyển Anh dội nước lên mặt trong quãng nghỉ để các cầu thủ tiếp nước tại World Cup 2026. Ảnh: Reuters.

Theo Chủ tịch FIFA Gianni Infantino, quyết định này "hoàn toàn xuất phát từ yếu tố chuyên môn", đồng thời khẳng định FIFA "không thu được bất kỳ lợi ích tài chính nào".

Tuy nhiên, điều gây tranh cãi là các quãng nghỉ tiếp nước được áp dụng ở mọi trận đấu, kể cả tại các sân có hệ thống điều hòa nhiệt độ. Điều này giúp các đài truyền hình trên toàn thế giới có thêm khoảng thời gian để phát quảng cáo trong cả hai hiệp đấu.

Dù FIFA không trực tiếp hưởng lợi, động thái này được xem là tạo thêm cơ hội cho các nhà tài trợ của tổ chức. Nhiều thương hiệu đã phát quảng cáo trong thời gian nghỉ trên.

Xung quanh quãng nghỉ này, có những ý kiến tranh luận. HLV Marcelo Bielsa của Uruguay cho rằng việc chia trận đấu thành 4 phần "không mang lại điều gì và lấy đi rất nhiều giá trị". HLV Thomas Tuchel của tuyển Anh cũng nhận định những quãng nghỉ bổ sung làm thay đổi "bản sắc" của trận đấu.

Công nghệ VAR khiến tuyển Ai Cập dừng chân

Tranh luận về công nghệ VAR lên đến đỉnh điểm ở vòng 1/8 khi Argentina đánh bại Ai Cập với tỷ số 3-2.

Đội tuyển Ai Cập nổi giận với các quyết định của trọng tài Francois Letexier. HLV Hossam Hassan cho rằng đội bóng của ông bị từ chối một bàn thắng hợp lệ khi đang dẫn 1-0, sau khi VAR xác định có lỗi trong quá trình triển khai bóng. Ông cũng khẳng định Ai Cập xứng đáng được hưởng một quả phạt đền trước khi Enzo Fernandez ghi bàn thắng quyết định cho Argentina.

Ở vòng 1/8, Argentina gặp Ai Cập, HLV Hossam Hassan của tuyển Ai Cập phải nhận thẻ vàng từ trọng tài Francois Letexier. Ảnh: Reuters.

"Cuộc sống vốn không công bằng. Thế giới cũng vậy. Nhưng tại sao thể thao lại không có sự công bằng? Tôi không thể chấp nhận cách trận đấu diễn ra”, ông Hassan nói.

Trưởng ban trọng tài FIFA Pierluigi Collina bác bỏ nghi vấn về sự thiếu công bằng: "Những cuộc thảo luận mang tính xây dựng về các quyết định của trọng tài luôn là một phần của bóng đá, nhưng các cáo buộc vô căn cứ không có chỗ đứng trong môn thể thao này".

VAR tiếp tục khiến Thụy Sĩ dừng chân

Argentina giành vé vào bán kết sau chiến thắng 3-1 trước Thụy Sĩ sau hiệp phụ, một lần nữa VAR trở thành tâm điểm tranh cãi.

Các cầu thủ và ban huấn luyện Thụy Sĩ phản ứng dữ dội sau khi tiền đạo Breel Embolo bị truất quyền thi đấu vì nhận thẻ vàng thứ hai sau khi VAR can thiệp.

Tuyển Thụy Sĩ đã dừng chân tại World Cup. Ảnh: Reuters.

Đội trưởng tuyển Thụy Sĩ Granit Xhaka cho rằng những tình huống xem VAR kiểu này có thể "giết chết một trận đấu". HLV Murat Yakin nói đội bóng của ông "bị trừng phạt bởi sai lầm của trọng tài".

Ở tình huống này, tổ trọng tài đã áp dụng đúng luật, quy định liên quan vừa được FIFA điều chỉnh trước World Cup.

Phút thứ 5 sau khi Thụy Sĩ gỡ hòa, trọng tài João Pinheiro ban đầu rút thẻ vàng với Leandro Paredes vì phạm lỗi với Embolo. VAR sau đó xác định Embolo mới là người chủ động tạo va chạm. Trọng tài hủy thẻ vàng của Paredes và chuyển sang phạt Embolo vì lỗi ăn vạ. Do đã nhận một thẻ vàng trước đó, tiền đạo Thụy Sĩ phải nhận thẻ đỏ.

Theo Luật thi đấu, VAR được phép can thiệp trong trường hợp trọng tài xác định nhầm người nhận thẻ. Dù thừa nhận Embolo có hành vi ăn vạ, nhiều cầu thủ Thụy Sĩ cho rằng việc VAR can thiệp ở một tình huống ở xa khu vực cấm địa là quá nặng tay.

Đội trưởng tuyển Thụy Sĩ Granit Xhaka cho rằng: "Luật là luật, chúng ta không thể thay đổi. Nhưng đây là kiểu quyết định giết chết trận đấu”.

Balogun được phép ra sân cho tuyển Mỹ

Có lẽ khoảnh khắc gây sửng sốt nhất tại giải đấu năm nay diễn ra vào buổi sáng trước trận tuyển Mỹ gặp tuyển Bỉ ở Seattle, khi tiền đạo Folarin Balogun của tuyển Mỹ được xác nhận đủ điều kiện thi đấu, dù anh đã nhận thẻ đỏ ở trận trước đó.

Việc Balogun được xóa án treo giò tại World Cup năm nay thu hút sự quan tâm. Ảnh: Reuters.

Quyết định của FIFA được đưa ra ngay sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết quả thực ông đã thực hiện cuộc gọi, ông đề nghị Chủ tịch FIFA xem xét lại tình huống khiến Balogun phải nhận thẻ đỏ. Trước những lùm xùm đồn đoán, FIFA tuyên bố quyết định xóa án treo giò cho Balogun được đưa ra bởi ủy ban kỷ luật độc lập, song FIFA không giải thích vì sao án phạt treo giò được đình chỉ.