Trong nhiều năm qua, giới khoa học vẫn đang nỗ lực tìm lời giải cho thực trạng số ca ung thư khởi phát sớm (ở người dưới 50 tuổi) ngày càng gia tăng trên toàn cầu.
Số lượng người trẻ tuổi được chẩn đoán mắc bệnh này đã tăng gần 80% trong ba thập kỷ qua. Trên toàn thế giới, số ca ung thư khởi phát sớm đã tăng từ 1,82 triệu vào năm 1990 lên 3,26 triệu vào năm 2019, trong khi số ca tử vong do ung thư ở những người trong độ tuổi 30 hoặc trẻ hơn đã tăng 27%.
Theo The Guardian, hai nghiên cứu được trình bày tại hội nghị thường niên của Hiệp hội Ung thư Lâm sàng Mỹ (ASCO) cho thấy suy giảm chất lượng giấc ngủ ở người trẻ có thể là một mảnh ghép quan trọng trong bức tranh này.
Hai nghiên cứu do các nhà nghiên cứu từ Jefferson Health New Jersey (Stratford, New Jersey) và Trung tâm Ung thư Ochsner MD Anderson (New Orleans, Louisiana) thực hiện, đã phân tích dữ liệu sức khỏe của hơn 18 triệu người trưởng thành tại Mỹ trong độ tuổi từ 18 đến 50.
 |
| Những người có chất lượng giấc ngủ kém có nguy cơ mắc ung thư khởi phát sớm cao hơn. Ảnh: Alamy. |
Những loại ung thư có liên quan
Kết quả cho thấy những người gặp các rối loạn giấc ngủ, đặc biệt là mất ngủ, có nguy cơ được chẩn đoán mắc một số loại ung thư khởi phát sớm cao hơn so với người ngủ bình thường.
Các nhà nghiên cứu ghi nhận mối liên hệ rõ rệt giữa mất ngủ và nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng, vú, nội mạc tử cung, buồng trứng. Ở một số trường hợp, phụ nữ bị mất ngủ có nguy cơ được chẩn đoán ung thư vú trong vòng 5 năm tiếp theo cao gấp khoảng 3 lần so với người không bị mất ngủ.
"Những phát hiện này cho thấy rối loạn giấc ngủ có thể là yếu tố nguy cơ có ý nghĩa lâm sàng, có khả năng điều chỉnh được trong việc phân tầng nguy cơ ung thư khởi phát sớm và cần được nghiên cứu thêm", các nhà nghiên cứu cho biết.
Việc xác định nguyên nhân khiến tỷ lệ ung thư ở người trẻ ngày càng gia tăng đã trở thành một ưu tiên của y tế toàn cầu. Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí BMJ Oncology, mỗi năm có hơn một triệu người dưới 50 tuổi tử vong vì ung thư.
Các chuyên gia không tham gia vào hai nghiên cứu trên đánh giá cao những phát hiện mới, song cho rằng cần có thêm nhiều nghiên cứu để hiểu rõ hơn mối liên hệ giữa chứng mất ngủ và nguy cơ ung thư khởi phát sớm.
Vì sao giấc ngủ có thể ảnh hưởng đến nguy cơ ung thư?
Bà Claire Coughlan, Trưởng nhóm chuyên môn lâm sàng của tổ chức Bowel Cancer UK, cho biết ung thư đại trực tràng vẫn phổ biến hơn ở người trên 50 tuổi, nhưng ngày càng có nhiều bằng chứng trên thế giới cho thấy số ca mắc ở người trẻ đang gia tăng.
"Chúng tôi vẫn chưa biết chính xác nguyên nhân, nhưng các nhà nghiên cứu hiện cho rằng điều này có thể liên quan đến yếu tố di truyền và lối sống", bà Coughlan cho hay. "Kết luận của nghiên cứu cho rằng mất ngủ có thể là yếu tố nguy cơ của ung thư đại trực tràng khởi phát sớm có thể giúp chúng ta hiểu rõ hơn lý do đằng sau xu hướng gia tăng này. Những phát hiện này rất đáng để tiếp tục nghiên cứu".
 |
| Nghiên cứu phát hiện phụ nữ bị mất ngủ có nguy cơ được chẩn đoán ung thư vú trong vòng 5 năm tiếp theo cao gấp khoảng 3 lần so với người không bị mất ngủ. Ảnh: Shutterstock. |
Trong khi đó, TS.BS David Garley, Giám đốc của Phòng khám Giấc ngủ Better Sleep tại Bristol (Anh), cho biết ảnh hưởng của chứng mất ngủ đối với nguy cơ mắc các bệnh khác, bao gồm cả ung thư, đang ngày càng thu hút sự quan tâm của giới khoa học.
Tuy nhiên, bác sĩ Garley lưu ý các nghiên cứu mới chỉ phát hiện mối liên hệ, chứ chưa chứng minh được rằng rối loạn giấc ngủ là nguyên nhân gây ung thư ở người dưới 50 tuổi và có thể có nhiều lý do cho mối liên hệ này.
"Có thể những thay đổi sinh lý do ngủ kém gây ra đóng vai trò nhất định. Tuy nhiên, khi thiếu ngủ, mọi người cũng khó duy trì lối sống lành mạnh hơn. Họ có xu hướng uống nhiều rượu hơn, dễ béo phì hơn, ít vận động hơn, hút thuốc nhiều hơn... Chính những yếu tố này có thể làm tăng nguy cơ ung thư", chuyên gia này nhận định.
Ngoài ra, nếu ngủ không ngon, hệ miễn dịch cũng sẽ bị ảnh hưởng vì một trong những chức năng quan trọng của giấc ngủ là giúp phục hồi hệ miễn dịch. Hiện nay, chúng ta ngày càng hiểu rõ hơn vai trò của các tác nhân gây nhiễm trùng trong sự hình thành ung thư.
"Do đó, nếu hệ miễn dịch suy yếu, sẽ hợp lý khi cho rằng nguy cơ mắc một số loại ung thư có thể tăng lên. Tuy nhiên, cũng có thể điều ngược lại xảy ra. Nếu một người đã mắc ung thư nhưng bệnh chưa biểu hiện rõ trên lâm sàng, chính ung thư có thể là nguyên nhân làm thay đổi chất lượng giấc ngủ của họ", tiến sĩ Garley cho hay.
Megan Winter, Quản lý thông tin y tế tại Hiệp hội Nghiên cứu Ung thư Vương Quốc Anh nhận định các nghiên cứu này đang tìm hiểu liệu có mối liên hệ giữa chứng mất ngủ và một số loại ung thư ở người dưới 50 tuổi hay không. Tuy nhiên, cần thêm nhiều nghiên cứu, đặc biệt là theo dõi người bệnh trong thời gian dài hơn, trước khi có thể đưa ra bất kỳ kết luận chắc chắn nào.
Trong thời gian chờ đợi thêm bằng chứng khoa học, bà Winter khuyến cáo mọi người nên áp dụng các biện pháp đã được chứng minh giúp giảm nguy cơ ung thư như không hút thuốc lá, duy trì cân nặng hợp lý và bảo vệ da khỏi ánh nắng mặt trời.
Khoảng trống y khoa về một hội chứng quen thuộc
Căng thẳng độc hại là một hội chứng nhiều người gặp phải. Có điều, các nghiên cứu y khoa về vấn đề này chưa toàn diện. Đây là khoảng trống gây khó khăn cho việc điều trị. Mục Sức khỏe giới thiệu cuốn sách Tầng giếng sâu – cuốn sách mang tới cho người đọc một cái nhìn đầy đủ và sâu sắc hơn về những ảnh hưởng của "nghịch cảnh thời thơ ấu" (ACE) với sức khỏe tinh thần của con người.
