|
|
Cơ thể có thể phát tín hiệu qua đau vùng gan, vàng da, chán ăn và sụt cân bất thường. Ảnh: Shutterstock. |
Ung thư gan được xem là "kẻ giết người thầm lặng" khi mỗi năm cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người. Theo số liệu của Cơ quan Nghiên cứu Quốc tế về Ung thư (IARC) thuộc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) GLOBOCAN 2022, nước ta ghi nhận hơn 24.500 ca mắc mới, chiếm 13,6% tổng số ung thư, đứng thứ hai sau ung thư vú.
Mỗi năm, Việt Nam có hơn 23.000 người không qua khỏi vì ung thư gan - con số không qua khỏi cao nhất trong tất cả loại ung thư tại Việt Nam.
Theo PGS.TS Phạm Cẩm Phương, Giám đốc Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai, thực trạng này xuất phát từ việc nhiều người vẫn còn chủ quan với các dấu hiệu bất thường của cơ thể hoặc chưa duy trì thói quen khám sức khỏe định kỳ.
Đặc biệt, không ít người thuộc nhóm nguy cơ cao như mắc viêm gan B, viêm gan C hoặc các bệnh lý gan mạn tính nhưng chưa thực hiện theo dõi sức khỏe thường xuyên. Nhiều trường hợp chỉ đến bệnh viện khi xuất hiện các triệu chứng rõ rệt như đau tức vùng gan, sụt cân nhanh, vàng da hoặc mệt mỏi kéo dài. Khi đó, bệnh thường đã tiến triển và việc điều trị trở nên khó khăn hơn.
Những ai có nguy cơ cao mắc ung thư gan?
Vị chuyên gia cho biết ung thư gan có thể xảy ra ở bất kỳ ai. Tuy nhiên, nguy cơ mắc bệnh tăng cao ở những nhóm đối tượng sau:
- Người mắc viêm gan B hoặc viêm gan C mạn tính. Đây là nguyên nhân của khoảng 80-85% trường hợp ung thư gan tại Việt Nam.
- Người bị xơ gan do viêm gan virus, lạm dụng rượu bia hoặc gan nhiễm mỡ.
- Người thường xuyên sử dụng rượu bia trong thời gian dài.
- Người mắc gan nhiễm mỡ, béo phì hoặc đái tháo đường.
- Người có người thân trong gia đình từng mắc ung thư gan.
- Người thường xuyên sử dụng các thực phẩm có nguy cơ nhiễm độc tố aflatoxin từ ngũ cốc, lạc, ngô hoặc thực phẩm bị nấm mốc.
Một trong những thách thức lớn nhất của ung thư gan là bệnh thường diễn tiến âm thầm trong giai đoạn đầu và ít biểu hiện triệu chứng rõ ràng. Tuy nhiên, người dân không nên chủ quan khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường dưới đây:
- Đau hoặc cảm giác tức nặng vùng hạ sườn phải.
- Mệt mỏi kéo dài, giảm khả năng lao động.
- Chán ăn, đầy bụng, khó tiêu.
- Sụt cân không rõ nguyên nhân.
- Vàng da, vàng mắt.
- Nước tiểu sẫm màu.
- Bụng to bất thường do cổ trướng.
- Sờ thấy khối bất thường hoặc cảm giác gan cứng hơn bình thường.
 |
| PGS.TS Phạm Cẩm Phương thăm khám cho bệnh nhân. Ảnh: BVCC. |
Đặc biệt, những người mắc viêm gan B, viêm gan C hoặc xơ gan cần được theo dõi định kỳ ngay cả khi chưa xuất hiện bất kỳ triệu chứng nào. Việc phát hiện ung thư gan ở giai đoạn sớm có ý nghĩa rất lớn trong điều trị, giúp nâng cao hiệu quả can thiệp và kéo dài thời gian sống cho người bệnh.
PGS.TS Phạm Cẩm Phương khuyến cáo những người thuộc nhóm nguy cơ cao nên:
- Siêu âm gan định kỳ mỗi 6 tháng.
- Thực hiện xét nghiệm AFP theo chỉ định của bác sĩ.
- Khám chuyên khoa ung bướu định kỳ để được tư vấn
Cuộc chiến phụ thuộc từng bệnh nhân
Về điều trị, bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Trường Giang, Phó giám đốc Trung tâm Phẫu thuật Gan mật - Tiêu hóa, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, cho biết không có một phác đồ điều trị thống nhất tuyệt đối. Ngay cả tại Nhật Bản, mỗi trung tâm cũng có cách tiếp cận riêng.
Nguyên nhân là ung thư gan rất không đồng nhất. Mức độ ác tính, khả năng di căn và đặc điểm khối u khác nhau ở từng bệnh nhân, khiến không có phương pháp nào được xem là tối ưu cho mọi trường hợp. Bác sĩ ngoại khoa thường ưu tiên phẫu thuật, trong khi bác sĩ can thiệp hình ảnh có xu hướng lựa chọn nút mạch. Mỗi phương pháp đều có chỉ định và nhóm bệnh nhân phù hợp.
Theo bác sĩ Giang, điều trị ung thư gan cũng phức tạp hơn nhiều loại ung thư khác. Phẫu thuật cắt gan là kỹ thuật khó, trong khi nút mạch hay xạ trị trong gan đòi hỏi trình độ chuyên môn cao và kết quả phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm của bác sĩ.
 |
| Nhận biết sớm các dấu hiệu ung thư gan có thể giúp tăng cơ hội sống. Ảnh: Đinh Hà. |
Bên cạnh đó, chi phí điều trị vẫn là gánh nặng lớn. Liệu pháp miễn dịch được đánh giá là hướng đi đầy triển vọng khi giúp hệ miễn dịch nhận diện và tiêu diệt tế bào ung thư, nhưng chi phí còn cao. Thuốc nhắm trúng đích dù từng được bảo hiểm hỗ trợ một phần vẫn có thể tốn 15-20 triệu đồng mỗi tháng.
Vì vậy, các chuyên gia khuyến cáo người mắc viêm gan B, viêm gan C mạn tính, có tiền sử gia đình bị xơ gan hoặc ung thư gan cần được theo dõi định kỳ, tuân thủ điều trị và tầm soát thường xuyên để phát hiện bệnh sớm, nâng cao hiệu quả điều trị.
'Vệ sĩ' vô hình của con người
Nếu có hệ miễn dịch ổn định, cơ thể sẽ sản sinh ra nhiều kháng thể chống lại các bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn, virus gây nên. Bạn sẽ khỏe mạnh mà không cần tới thuốc men.
Cuốn sách "Siêu tổ chức con người" của tác giả Rodney Dietert đem tới cho bạn đọc những kiến thức hữu ích để bảo vệ hàng rào đề kháng tự nhiên của cơ thể và xây dựng lối sống lành mạnh.
