Ca đột tử đau lòng ở TP.HCM: Hiểm họa từ môn thể thao tưởng nhẹ nhàng

Mặc dù được nhân viên y tế sơ cứu nhưng người đàn ông đã tử vong. Ảnh cắt từ clip.

Một người đàn ông 51 tuổi ở Vũng Tàu bất ngờ ngã gục khi đang chơi pickleball và tử vong sau đó. Vụ việc khiến nhiều người không khỏi lo lắng về nguy cơ đột tử khi tham gia môn thể thao đang phát triển mạnh tại Việt Nam.

Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học Dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, pickleball mang hình ảnh của một môn thể thao nhẹ nhàng, dễ tiếp cận. Sân đấu nhỏ hơn tennis, bóng nhẹ, quãng di chuyển ngắn khiến nhiều người trẻ xem đây là hoạt động giải trí đơn thuần, còn người trung niên coi là lựa chọn an toàn hơn bóng đá, tennis hay chạy bộ đường dài.

Tuy nhiên, thực tế trên sân đấu lại hoàn toàn khác.

Môn thể thao tưởng nhẹ nhàng nhưng tạo áp lực lớn lên tim

Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, dù được xem là môn thể thao nhẹ nhàng, pickleball vẫn đòi hỏi người chơi liên tục tăng tốc, đổi hướng và xử lý bóng trong không gian hẹp, khiến nhịp tim duy trì ở mức gắng sức trung bình đến cao. Người trẻ thường thi đấu quyết liệt, còn người trung niên dễ chơi quá sức. So với đi bộ nhanh hay đạp xe nhẹ, kiểu vận động bùng nổ ngắt quãng của pickleball tạo áp lực lớn hơn lên hệ tim mạch.

"Với người khỏe mạnh, đây là hình thức rèn luyện hiệu quả. Tuy nhiên, ở những người có bệnh tim tiềm ẩn hoặc các yếu tố nguy cơ như thừa cân, ít vận động, hút thuốc, thức khuya, sử dụng nhiều cà phê, môn thể thao này có thể trở thành "bài kiểm tra gắng sức" làm bộc lộ các vấn đề tim mạch", bác sĩ Hoàng nói.

Ngoài ra, mất nước và rối loạn điện giải do vận động trong thời tiết nóng ẩm cũng làm tăng nguy cơ rối loạn nhịp tim.

Theo chuyên gia, ngừng tim đột ngột là tình trạng tim bất ngờ mất khả năng bơm máu hiệu quả, khiến người bệnh ngã gục, mất ý thức và ngừng thở chỉ trong vài giây. Ở người trung niên và cao tuổi, nguyên nhân thường là bệnh động mạch vành.

Tưởng là môn thể thao nhẹ nhàng, pickleball vẫn có thể trở thành "bài kiểm tra sức khỏe" khắc nghiệt với trái tim, đặc biệt ở những người mang bệnh lý tiềm ẩn. Ảnh minh hoạ: Kadiravsarr/Pexels.

Khi vận động cường độ cao, các mảng xơ vữa có thể nứt vỡ, hình thành cục máu đông gây nhồi máu cơ tim cấp, từ đó dẫn đến những rối loạn nhịp nguy hiểm như rung thất hoặc nhịp nhanh thất và gây ngừng tim.

Trong khi đó, ở người trẻ, ngừng tim thường liên quan các bất thường tim mạch bẩm sinh như bệnh cơ tim phì đại, bất thường động mạch vành, hội chứng Brugada hoặc QT kéo dài. Những bệnh lý này thường âm thầm cho đến khi cơ thể chịu áp lực lớn từ vận động cường độ cao, thiếu ngủ hoặc sử dụng chất kích thích.

Bác sĩ Hoàng cũng nhấn mạnh mất nước và rối loạn điện giải là yếu tố làm gia tăng nguy cơ ở mọi lứa tuổi. Khi kali và magiê suy giảm, tế bào cơ tim dễ xuất hiện các rối loạn dẫn truyền điện. Trong trường hợp vận động quá sức, tiêu cơ vân có thể xảy ra, gây tăng kali máu cấp và dẫn đến ngừng tim nếu không được xử trí kịp thời.

Người trẻ hay người trung niên dễ gặp biến cố hơn?

Theo bác sĩ Hoàng, mỗi nhóm tuổi đều tồn tại những nguy cơ riêng. Ở người trẻ dưới 30 tuổi, phần lớn các sự cố khi chơi pickleball là chấn thương cơ xương khớp. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại là họ thường chủ quan với các dấu hiệu tim mạch.

Những biểu hiện như ngất thoáng qua, đau tức ngực khi vận động, đánh trống ngực hoặc khó thở bất thường thường bị quy cho thiếu thể lực hoặc sử dụng quá nhiều cà phê. Nếu nguyên nhân thực sự là bệnh tim bẩm sinh hoặc rối loạn dẫn truyền điện trong tim, sự chủ quan này có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.

Nhóm tuổi từ 25 đến 45 lại đối mặt với một nguy cơ khác. Đây là giai đoạn nhiều người chịu áp lực công việc cao, ít vận động trong thời gian dài, tăng cân, rối loạn chuyển hóa nhưng chưa được phát hiện.

Người chơi cần hiểu rõ những yêu cầu về thể lực và các yếu tố nguy cơ tim mạch khi vận động. Ảnh minh hoạ: Phương Lâm.

Khi bắt đầu chơi pickleball để giải tỏa căng thẳng, không ít người thi đấu quá sức, chơi liên tục nhiều set trong một buổi. Đây cũng là nhóm tuổi bắt đầu xuất hiện tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu hoặc tiền đái tháo đường mà chưa được chẩn đoán.

Những cơn đau ngực thoáng qua, cảm giác khó thở hoặc nặng ngực khi vận động thường là tín hiệu cảnh báo sớm của tim nhưng dễ bị bỏ qua.

Trong khi đó, người trên 45-50 tuổi được xem là nhóm có nguy cơ cao nhất đối với nhồi máu cơ tim và ngừng tim khi chơi thể thao.

"Nhiều người mang sẵn các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, hút thuốc lá, thừa cân hoặc có tiền sử gia đình từng đột tử sớm. Dù vẫn cảm thấy khỏe mạnh trong sinh hoạt hàng ngày, họ có thể vô tình đẩy hệ tim mạch vượt quá giới hạn khi thi đấu hưng phấn cùng bạn bè", bác sĩ Hoàng nói.

Ngoài ra, thời điểm chơi cũng ảnh hưởng đến nguy cơ tim mạch. Người trẻ thường chơi vào buổi tối muộn sau một ngày làm việc căng thẳng, thiếu ngủ và ăn uống thất thường. Trong khi đó, người lớn tuổi lại thích chơi vào sáng sớm hoặc chiều tối khi thời tiết lạnh hơn, thời điểm mạch máu dễ co lại và huyết áp có xu hướng tăng.

Theo chuyên gia, để pickleball thực sự trở thành môn thể thao giúp nâng cao sức khỏe, người chơi cần thay đổi tư duy từ "chơi cho vui" sang "chơi có trách nhiệm với trái tim của mình".

Người chơi ở mọi lứa tuổi cũng nên tuân thủ các nguyên tắc an toàn cơ bản:

• Khởi động ít nhất 10-15 phút trước khi vào sân.
• Uống đủ nước và bổ sung điện giải trong và sau khi chơi.
• Đi bộ nhẹ, giãn cơ sau trận đấu thay vì ngồi hoặc nằm nghỉ đột ngột.
• Không chơi khi đang sốt, mệt mỏi, thiếu ngủ, say rượu hoặc vừa ăn quá no.
• Dừng vận động ngay khi xuất hiện đau ngực, khó thở bất thường, chóng mặt, vã mồ hôi lạnh hoặc buồn nôn.