Một tô phở nóng hổi không chỉ giúp no bụng mà còn cung cấp năng lượng để bắt đầu ngày mới. Tuy nhiên, theo chuyên gia dinh dưỡng, giá trị sức khỏe của món ăn này không chỉ nằm ở bản thân tô phở mà còn phụ thuộc vào cách lựa chọn nguyên liệu và những món ăn kèm đi cùng.
Thạc sĩ, bác sĩ chuyên khoa II Đinh Trần Ngọc Mai, khoa Dinh dưỡng - Tiết chế, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, cho biết xét dưới góc độ dinh dưỡng, phở là món ăn tương đối cân bằng khi cung cấp đầy đủ ba nhóm chất thiết yếu gồm tinh bột, đạm và chất xơ.
Trong đó, bánh phở là nguồn cung cấp tinh bột, thịt bò hoặc thịt gà bổ sung protein, còn các loại rau ăn kèm như hành lá, giá đỗ, rau thơm giúp tăng lượng chất xơ cho cơ thể. Chính sự kết hợp này khiến phở trở thành món ăn được nhiều người lựa chọn vào buổi sáng nhờ vừa ngon miệng, tiện lợi, vừa đáp ứng nhu cầu năng lượng.
Theo bác sĩ Mai, nếu biết điều chỉnh khẩu phần hợp lý, sử dụng lượng bánh phở vừa phải, ăn kèm nhiều rau xanh và lựa chọn loại thịt phù hợp, phở hoàn toàn có thể trở thành một bữa ăn lành mạnh.
Tuy nhiên, một thói quen phổ biến của nhiều người là ăn phở cùng quẩy để tăng độ giòn, béo và cảm giác ngon miệng. Đây cũng là yếu tố khiến bữa ăn trở nên kém có lợi cho sức khỏe nếu duy trì thường xuyên.
 |
| Thói quen ăn kèm quẩy thường xuyên có thể làm tăng nguy cơ tăng cân và rối loạn mỡ máu. Ảnh: Littlequanzzz. |
Theo chuyên gia, quẩy là thực phẩm được chế biến bằng cách chiên ngập dầu ở nhiệt độ cao nhằm tạo độ giòn đặc trưng. Trong quá trình này, nếu sử dụng dầu ăn kém chất lượng hoặc dầu đã qua tái sử dụng nhiều lần, thực phẩm có thể chứa chất béo chuyển hóa (trans fat) - loại chất béo đã được chứng minh làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch.
Trans fat có khả năng làm tăng cholesterol xấu (LDL) và đồng thời làm giảm cholesterol tốt (HDL). Sự mất cân bằng này khiến nguy cơ xơ vữa động mạch, bệnh tim mạch và các rối loạn chuyển hóa tăng lên đáng kể.
Điều đáng lo ngại là người tiêu dùng gần như không thể kiểm soát được chất lượng dầu chiên tại các hàng quán.
"Quẩy sẽ không phải là vấn đề nếu được chiên bằng dầu tốt và không tái sử dụng. Tuy nhiên, điều này rất khó đảm bảo khi ăn ngoài hàng. Vì vậy, nếu không kiểm soát được nguồn dầu, tốt nhất nên hạn chế ăn quẩy, đặc biệt với người đang giảm cân hoặc cần kiểm soát mỡ máu", bác sĩ Mai nhấn mạnh.
Không chỉ tiềm ẩn nguy cơ từ chất béo chuyển hóa, quẩy còn làm tăng đáng kể tổng năng lượng của bữa ăn. Khi ăn cùng bánh phở - vốn là nguồn cung cấp tinh bột chính - và nước dùng có thể chứa chất béo từ xương hoặc thịt, lượng calo nạp vào cơ thể sẽ tăng lên đáng kể, thậm chí vượt quá nhu cầu năng lượng trong buổi sáng.
Điều này khiến việc kiểm soát cân nặng trở nên khó khăn hơn, đặc biệt đối với những người đang giảm cân hoặc có nguy cơ rối loạn mỡ máu.
Để tận dụng lợi ích dinh dưỡng từ phở mà vẫn hạn chế các nguy cơ đối với sức khỏe, bác sĩ Mai khuyến cáo người dân nên ăn với khẩu phần vừa phải, ưu tiên các loại thịt nạc hoặc thịt gà, tăng cường rau xanh, lựa chọn nước dùng ít béo, hạn chế sử dụng nhiều gia vị mặn và tránh ăn kèm quẩy.
Trong nhiều năm hành nghề y và từng giữ chức trưởng khoa dinh dưỡng của một bệnh viện lớn, tác giả Hạ Manh đã điều trị hơn 10.000 ca bệnh liên quan đến chế độ ăn uống không lành mạnh. Cuốn sách "Ăn chuẩn ít bệnh" (tập 1) được viết ra từ những kinh nghiệm chuyên môn của vị bác sĩ này, nó sẽ mang đến cho người bệnh những kiến thức hữu ích về dinh dưỡng, để xây dựng chế độ ăn hợp lý.
