Phát hiện loài động vật 'bất tử'

Mảnh hải sâm vẫn phát triển tốt sau hơn 2 năm. Ảnh: WoRMS.

Các nhà khoa học vừa phát hiện một hiện tượng kỳ lạ có thể làm thay đổi hiểu biết của con người về ranh giới giữa sự sống và cái chết. Một mảnh cơ thể bị cắt rời từ giống hải sâm đặc biệt, đã tồn tại hơn 3 năm trong môi trường nước biển thông thường. Nó vẫn tự phục hồi và hấp thụ dinh dưỡng dù không có miệng.

Phát hiện này được đăng tải trên tạp chí Science Advances. Các mô bị tách rời sống lâu hơn rất nhiều so với thời gian của thí nghiệm. Vì vậy sau khi quá trình nghiên cứu kết thúc, mẫu vật bị cắt rời dường như vẫn có thể tiếp tục tồn tại vô thời hạn, không cho thấy bất kỳ dấu hiệu suy thoái hay phân hủy nào.

Psolus Fabricii, loại hải sâm sinh sống ở vùng nước lạnh của Bắc Cực và Bắc Đại Tây Dương, từ lâu đã được biết đến với khả năng tái tạo đáng kinh ngạc. Tương tự như kỳ nhông hay sao biển có thể mọc lại chi đã mất, loài này cũng có thể tái tạo xúc tu hoặc ống chân của mình.

Trước đây, các nhà khoa học luôn cho rằng các phần cơ thể bị đứt rời sẽ tự phân hủy theo thời gian. Phát hiện mới này cho thấy giả định đó không hoàn toàn chính xác.

Nhóm nghiên cứu do Sara Jobson, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Đại học New Foundland, đã cắt lấy những mẩu mô nhỏ từ ống chân, xúc tu và phần thân chính của hải sâm rồi đặt chúng trong nước biển. Kết quả cho thấy mô bị tách rời không chết, mà tự sửa chữa tổn thương và tiếp tục phát triển bằng cách hấp thụ chất dinh dưỡng từ môi trường xung quanh.

“Quá trình lành thương ban đầu bao gồm việc loại bỏ các mô bị hư hại và đang thoái hóa ở rìa. Ngay sau đó, lớp biểu mô lành xung quanh sẽ cuộn vào trong để giúp bịt kín khu vực”, nhóm nghiên cứu viết.

Những mảnh hải sâm này có thể là lần đầu ghi nhận hiện tượng “bất tử mô” tự nhiên. Chúng vẫn sống sót trong nước biển thông thường, trong khi các thí nghiệm trước đây được thực hiện trong môi trường nuôi cấy vô trùng và được kiểm soát nghiêm ngặt.

Dù có thể tự tồn tại, các mô tự tách rời này không phát triển thành một cá thể hải sâm mới hoàn chỉnh. Nói cách khác, mục đích duy nhất của chúng chỉ là tiếp tục tồn tại.

Sau 3 năm theo dõi, các phần cơ thể bị tách rời vẫn hoạt động bình thường và không cho thấy bất kỳ dấu hiệu nào của quá trình chết đi. Cuối cùng, các nhà nghiên cứu quyết định kết thúc thí nghiệm để công bố kết quả nghiên cứu của mình.

Tuy nhiên, nghiên cứu này có thể giúp giới khoa học hiểu sâu hơn về cơ chế tái tạo mô và sinh học tế bào, từ đó mở ra những ứng dụng tiềm năng trong y học tái tạo và lĩnh vực liên quan.

Phát hiện đã đặt ra nhiều câu hỏi mới, bao gồm việc một thực thể chỉ duy trì hoạt động sinh học nhưng không phát triển, sinh sản có được xem như đang sống theo nghĩa thông thường không. Nhóm nghiên cứu cũng giới hạn hiện tượng bất tử này ở một số bộ phận, chứ không phải ở cả sinh vật.