|
|
Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng ngày 11/5. Ảnh: Reuters. |
Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là ngày càng mất kiên nhẫn với cách tiếp cận của Tehran trong các cuộc đàm phán hòa bình, khiến một số cố vấn bắt đầu thúc đẩy việc xem xét trở lại phương án hành động quân sự quy mô lớn - điều chưa được đặt nặng trong những tuần trước đó, theo Al Jazeera.
Các nguồn tin thân cận tiết lộ Tổng thống Trump đang dần mất kiên nhẫn trước tình trạng phong tỏa kéo dài tại eo biển Hormuz. Ông nhận định sự rạn nứt trong nội bộ ban lãnh đạo Iran chính là rào cản khiến Tehran không thể đưa ra những nhượng bộ thực chất trên bàn đàm phán hạt nhân.
Thế bế tắc nguy hiểm
Hôm thứ Hai (11/5), Tổng thống Trump đưa ra cảnh báo rằng lệnh ngừng bắn với Iran hiện chỉ còn được duy trì ở trạng thái "nguy kịch". Ông khẳng định Mỹ sẽ không từ bỏ mục tiêu tối thượng là ép Tehran xóa bỏ hoàn toàn chương trình hạt nhân, theo Wall Street Journal.
Phát biểu trước báo giới tại Nhà Trắng, ông Trump nhận định phía Iran đang sai lầm khi cho rằng ông sẽ sớm mệt mỏi hoặc chùn bước trước áp lực của giá năng lượng leo thang. “Không có bất kỳ áp lực nào cả. Chúng tôi sẽ giành được một chiến thắng hoàn toàn”, Tổng thống Donald Trump khẳng định.
Ngược lại, Tehran tiếp tục xây dựng hình ảnh kẻ chiến thắng. Giới lãnh đạo Iran tuyên bố bộ máy vẫn đứng vững, đồng thời các chương trình tên lửa và hạt nhân vẫn là mối đe dọa thường trực.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đã cảnh báo trên mạng xã hội X về khả năng đáp trả quân sự: “Lực lượng vũ trang của chúng tôi sẵn sàng giáng đòn xứng đáng cho bất kỳ hành động gây hấn nào".
Dù không đụng độ trực diện quyết liệt, hai bên vẫn đang dồn lực vào các chiến dịch phong tỏa đối nghịch nhằm triệt hạ đối phương về kinh tế. Chính quyền Trump siết chặt cấm vận nhắm vào các cảng biển và đội tàu thương mại của Iran. Tehran duy trì quyền kiểm soát nghiêm ngặt đối với eo biển Hormuz - huyết mạch năng lượng toàn cầu.
Từ những động thái này, sáng thứ Ba (giờ châu Á) giá dầu thô tiếp tục đà tăng. Cụ thể, giá dầu Brent giao sau tăng 30 cent (0,29%), lên mức 104,51 USD/thùng. Cùng thời điểm, dầu thô ngọt nhẹ Mỹ (WTI) tăng 31 cent (0,32%), đạt ngưỡng 98,38 USD/thùng vào lúc 00:02 GMT.
Đà tăng này nối tiếp phiên nhảy vọt từ thứ Hai, khi cả hai loại dầu tiêu chuẩn đều đóng cửa ở mức cao hơn gần 2,8%. Giới đầu tư đang đặc biệt quan ngại về tác động trực tiếp của các hành động thù địch tại khu vực Trung Đông đối với hoạt động xuất khẩu năng lượng toàn cầu.
Quan chức Iran chỉ trích dự thảo nghị quyết của Mỹ về eo biển Hormuz
Trên mặt trận ngoại giao, Thứ trưởng Ngoại giao Iran phụ trách pháp lý và các vấn đề quốc tế Kazem Gharibabadi đã lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ dự thảo nghị quyết do Mỹ thúc đẩy tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc liên quan đến eo biển Hormuz.
Trong bài đăng trên mạng xã hội X, ông Gharibabadi cho rằng động thái của Washington là “một nỗ lực mới nhằm thay đổi bản chất vấn đề”, biến hậu quả của “hành động quân sự và cuộc phong tỏa phi pháp” thành cáo buộc nhằm vào chính quốc gia đang phải hứng chịu đe dọa, sức ép và tấn công.
 |
| Các tàu tại eo biển Hormuz ngày 8/5. Ảnh: Reuters. |
Ông nhấn mạnh việc viện dẫn nguyên tắc “tự do hàng hải” tại eo biển Hormuz nhưng phớt lờ vai trò của Mỹ và Israel trong việc làm bùng phát khủng hoảng đã khiến sáng kiến này không còn bất kỳ cơ sở pháp lý hay đạo lý nào.
Theo quan chức Iran, bất kỳ nghị quyết nào không đề cập đến “hành động gây hấn, sự phong tỏa và quyền tự vệ của Iran” đều sẽ “mang tính thiên lệch, chính trị và thất bại ngay từ đầu”.
Phát biểu của ông Gharibabadi được đưa ra sau khi Mỹ tuần trước tiến hành thảo luận với các quốc gia vùng Vịnh về dự thảo nghị quyết yêu cầu Iran chấm dứt các vụ tấn công tại eo biển Hormuz.
Nếu được thông qua, nghị quyết này có thể mở đường cho việc áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt đối với Iran, thậm chí cho phép sử dụng vũ lực nếu Tehran không ngừng các hoạt động tấn công tại tuyến hàng hải chiến lược này.
Bà Allison Minor, chuyên gia từ Hội đồng Đại Tây Dương, nhận định rằng hiện tại chỉ còn lại những "lựa chọn tồi". Nếu muốn chấm dứt tình trạng đình trệ này, chính quyền Trump có thể buộc phải hạ thấp các mục tiêu chiến lược cốt lõi của mình.
Vấn đề Trung Đông
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này,...
