Ông Trump 'ép' các tập đoàn rót 100 tỷ USD vào Venezuela

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trong cuộc gặp với các lãnh đạo ngành dầu khí tại Nhà Trắng ngày 9/1. Ảnh: Reuters.

Trong một diễn biến khác, ngày 9/1, Tổng thống Mỹ Donald Trumpđã gặp lãnh đạo một số tập đoàn dầu khí lớn của Mỹ tại Nhà Trắng để bàn về việc đầu tư vào Venezuela. Ông cho biết ông muốn các doanh nghiệp này đầu tư khoảng 100 tỷ USD vào quốc gia Nam Mỹ nhằm mở rộng mạnh mẽ sản lượng dầu.

Ông Trump gây sức ép

Ông Trump xác định dầu mỏ là ưu tiên trong chiến lược hợp tác của Washington đối với Venezuela, sau khi lực lượng đặc nhiệm Mỹ tiến hành chiến dịch đột kích tại thủ đô Caracas ngày 3/1, bắt giữ lãnh đạo nước này, ông Nicolás Maduro.

“Các công ty Mỹ sẽ có cơ hội tái thiết hạ tầng năng lượng đang xuống cấp của Venezuela và nâng sản lượng dầu lên mức chưa từng thấy trước đây”, ông Trump phát biểu mở đầu cuộc họp.

Cuộc họp có sự tham gia của các lãnh đạo cấp cao đến từ các tập đoàn như Exxon Mobil, ConocoPhillips, Chevron... “Chúng tôi sẽ quyết định những công ty dầu khí nào sẽ vào Venezuela”, ông Trump nói.

Tổng thống Mỹ Donald Trump, Phó tổng thống JD Vance và Ngoại trưởng Marco Rubio dự cuộc gặp với các lãnh đạo ngành dầu khí tại Nhà Trắng ngày 9/1. Ảnh: Reuters.

Ông Trump đánh giá cao thỏa thuận đã được thống nhất với chính quyền lâm thời Venezuela, theo đó Caracas sẽ cung cấp 50 triệu thùng dầu thô cho Mỹ, nơi có nhiều nhà máy lọc dầu được thiết kế riêng để xử lý loại dầu này.

Washington kỳ vọng các chuyến giao hàng như vậy sẽ tiếp tục vô thời hạn. “Một trong những lợi ích mà Mỹ thu được từ việc này là giá năng lượng còn thấp hơn nữa”, ông Trump nói.

Hiện tại, lực lượng Tuần duyên Mỹ vẫn tiếp tục bắt giữ các tàu chở dầu của Venezuela trên biển nhằm thực thi lệnh cấm vận. Vụ chặn bắt tàu chở dầu thứ 5 vừa được tiến hành trong ngày 9/1.

Theo Reuters, các quan chức Mỹ cho biết Washington cần kiểm soát việc bán dầu và nguồn thu từ dầu mỏ của Venezuela trong thời gian dài để bảo đảm Caracas hành động phù hợp với lợi ích của Mỹ.

Một số nghị sĩ Dân chủ chỉ trích cách tiếp cận này mang tính áp đặt. Trong khi đó, giới phân tích cảnh báo về nguy cơ bất ổn chính trị, đẩy Venezuela vào thế cân bằng mong manh: vừa phải phản đối vụ bắt giữ ông Maduro, vừa phải tìm cách xoa dịu Washington để hạ nhiệt căng thẳng.

Các công ty như Chevron, Vitol và Trafigura đang cạnh tranh để giành giấy phép của Mỹ nhằm tiếp thị lượng dầu thô mà Venezuela đang có sẵn. Tuy nhiên, các tập đoàn dầu khí lớn vẫn ngần ngại cam kết đầu tư dài hạn do chi phí cao, môi trường chính trị thiếu ổn định.

Trong bối cảnh ấy, lãnh đạo các tập đoàn dầu khí Mỹ vẫn tìm kiếm những cam kết có tính thực tế, nhằm làm hài lòng ông Trump và tránh nguy cơ đối đầu với Tổng thống.

Phản ứng của các “ông lớn”

Bên trong cuộc gặp giữa Tổng thống Trump và các lãnh đạo ngành dầu khí Mỹ tại Nhà Trắng ngày 9/1. Ảnh: Reuters.

Tại cuộc họp ở Nhà Trắng, Giám đốc điều hành Exxon, ông Darren Woods, cho biết tập đoàn này hiện xem Venezuela là “không thể đầu tư”. “Chúng tôi đã hai lần bị tịch thu tài sản tại đó, vì vậy có thể hình dung rằng việc quay lại lần thứ ba sẽ đòi hỏi những thay đổi rất lớn”, ông Woods nói.

Exxon và ConocoPhillips đã rời Venezuela gần 20 năm trước sau khi tài sản của hai tập đoàn này tại Venezuela bị quốc hữu hóa.

Giám đốc điều hành ConocoPhillips, ông Ryan Lance, cũng thể hiện sự lạc quan thận trọng khi cho rằng Venezuela có cơ hội “phục hồi nhanh chóng”. Dù vậy, ông Lance lưu ý rằng ConocoPhillips đang là chủ nợ phi chính phủ lớn nhất của Venezuela, với khoản nợ khoảng 12 tỷ USD còn chưa thể thu hồi.

Phó chủ tịch Chevron, ông Mark Nelson, cho biết công ty này vẫn cam kết đầu tư vào Venezuela. Chevron hiện là tập đoàn dầu khí Mỹ duy nhất còn hoạt động tại Venezuela. Một số công ty dầu khí quy mô nhỏ và quỹ đầu tư tư nhân cũng được mời tham dự cuộc họp.

Sau nhiều thập kỷ thiếu đầu tư, sản lượng dầu của Venezuela - thành viên OPEC sở hữu trữ lượng dầu lớn nhất thế giới - đã suy giảm nghiêm trọng, hiện chỉ chiếm khoảng 1% nguồn cung toàn cầu. Trong thập niên 1970, nước này từng khai thác tới 3,5 triệu thùng/ngày, trong khi sản lượng hiện tại chỉ khoảng 1 triệu thùng/ngày.

Ông Trump cho biết Mỹ sẽ bảo đảm an ninh cả về cơ sở vật chất lẫn tài chính cho các công ty dầu khí đầu tư vào Venezuela, song không nêu chi tiết biện pháp.

“Kế hoạch là để các doanh nghiệp chi tiền. Những tập đoàn dầu khí lớn của chúng ta sẽ bỏ ra ít nhất 100 tỷ USD, không phải tiền thuế của người dân. Họ không cần vốn từ chính phủ, nhưng họ cần chính phủ bảo vệ và đảm bảo an ninh,” ông Trump khẳng định.

Tổng thống Mỹ cũng cảnh báo các lãnh đạo doanh nghiệp rằng nếu họ không mặn mà với việc đầu tư ngay vào Venezuela, Nhà Trắng “có 25 người khác” sẵn sàng thay thế.

Ông Trump đánh giá rằng một số tập đoàn dầu khí lớn vốn đã quen hoạt động ở những khu vực có rủi ro cao, vì vậy, việc đến đầu tư ở Venezuela đối với họ chỉ như “một chuyến dã ngoại”.

Dù vậy, trước thềm cuộc họp, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright nói với Fox News rằng Mỹ có khả năng sẽ sử dụng Ngân hàng Xuất nhập khẩu để hỗ trợ tài chính cho các dự án dầu khí lớn tại Venezuela, qua đó giảm rủi ro cho doanh nghiệp.

Tổng thống Trump nhấn mạnh các cuộc thảo luận của chính phủ Mỹ với doanh nghiệp Mỹ hiện nay nhằm mục tiêu đạt được những cam kết đầu tư cụ thể. “Chúng tôi phải khiến họ đầu tư, sau đó thu hồi vốn nhanh nhất có thể. Rồi chúng tôi sẽ chia phần giữa Venezuela, Mỹ và các công ty. Tôi nghĩ mọi thứ rất đơn giản. Công thức là như vậy”, ông Trump nói.