Bạn có thể chuyển sang phiên bản mobile rút gọn của Tri thức trực tuyến nếu mạng chậm. Đóng

Iran ra tối hậu thư

Iran đã phát đi cảnh báo cứng rắn rằng mọi cơ sở dầu mỏ và năng lượng tại Trung Đông có liên hệ với Mỹ có thể trở thành mục tiêu nếu các địa điểm năng lượng của nước này bị tấn công.

  • Ông Trump chưa muốn ngừng chiến với Iran đồng thời nghi ngờ tân Lãnh tụ Iran Mojtaba Khamenei đã chết.
  • Israel tuyên bố tiêu diệt thêm hai quan chức tình báo Iran, đã tiến hành khoảng 400 đợt không kích vào các mục tiêu ở Iran.
  • Iran tiếp tục tấn công bằng tên lửa và UAV vào các nước Vùng Vịnh. UAE, Bahrain, Saudi Arabia và Qatar báo cáo nhiều vụ đánh chặn.
  • Căng thẳng Hormuz leo thang, Mỹ kêu gọi quốc tế điều tàu chiến đến khu vực. Iran nói eo biển vẫn mở với tàu không liên quan Mỹ và Israel.
Tàu chở dầu Mỹ bốc cháy gần eo biển Hormuz Một tàu chở dầu của Mỹ đã bốc cháy sau một vụ tấn công ngoài khơi Sharjah, UAE, gần eo biển Hormuz trong ngày 14/3. Hình ảnh từ video do Press TV công bố cho thấy đám cháy lớn và cột khói đen bốc lên trên tàu.

TT Trump nêu lý do chưa chấp nhận ‘thoả thuận’ của Iran

Tổng thống Donald Trump cho biết Iran đã liên hệ với ông để tìm kiếm một thỏa thuận nhưng ông chưa chấp nhận đề xuất của Iran vì các điều khoản hiện tại “chưa đủ tốt” và không đảm bảo mục tiêu an ninh của Mỹ.

Tổng thống Mỹ nhấn mạnh bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải bao gồm Tehran từ bỏ hoàn toàn tham vọng hạt nhân và đáp ứng những điều kiện “rất chắc chắn” trước khi Washington dừng chiến dịch quân sự.

Theo ông Trump, chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel đã gây thiệt hại nặng cho năng lực quân sự của Iran, khiến kho tên lửa, bệ phóng và các cơ sở sản xuất vũ khí của nước này suy yếu đáng kể.

Iran anh 1

Tổng thống Mỹ Donald Trump giám sát chiến dịch quân sự tấn công Iran tại Washington, ngày 2/3/2026. Ảnh: Anadolu Agency

Ông cho rằng áp lực quân sự đang khiến Iran phải tìm cách kết thúc xung đột, nhưng Washington chỉ cân nhắc thỏa thuận nếu điều kiện được cải thiện rõ rệt.

Tổng thống Mỹ cũng khẳng định sẽ không dừng chiến dịch cho đến khi mục tiêu chiến lược đạt được, nhấn mạnh rằng bất kỳ thỏa thuận nào với Tehran phải bảo đảm Iran không còn là mối đe dọa đối với Mỹ và các đồng minh.

Nhật Bản đối mặt “rào cản lớn” nếu điều tàu tới eo biển Hormuz

Bất kỳ quyết định nào điều tàu hải quân Nhật Bản tới Trung Đông để hộ tống tàu qua eo biển Hormuz đều sẽ phải vượt qua “những rào cản lớn”, một quan chức cấp cao của Tokyo cho biết.

Phát biểu trên đài NHK, ông Takayuki Kobayashi, trưởng ban chính sách của đảng Dân chủ Tự do cầm quyền, nhấn mạnh việc triển khai lực lượng trong bối cảnh xung đột hiện nay cần được cân nhắc thận trọng.

“Về mặt pháp lý, chúng tôi không loại trừ khả năng đó, nhưng đây là vấn đề cần được cân nhắc rất thận trọng trong bối cảnh xung đột đang diễn ra”, ông Kobayashi nói. Ông cũng lưu ý hiến pháp hòa bình của Nhật Bản hạn chế mạnh mẽ việc tham gia quân sự vào các cuộc chiến đang diễn ra.

Iran anh 2

Ông Takayuki Kobayashi, trưởng ban chính sách của đảng Dân chủ Tự do, phát biểu trong một sự kiện ở Tokyo. Ảnh: Kyodo News

Phát biểu này được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump kêu gọi nhiều quốc gia, trong đó có Nhật Bản, gửi tàu tới khu vực để giữ eo biển Hormuz “mở và an toàn”. Yêu cầu này khiến Tokyo rơi vào thế khó trước thềm cuộc gặp giữa ông Trump và Thủ tướng Sanae Takaichi.

IRGC có thể đang nắm quyền chỉ đạo chiến lược thời chiến của Iran

Một tuần sau khi Iran bổ nhiệm Mojtaba Khamenei làm Lãnh tụ Tối cao mới, giới phân tích cho rằng trọng tâm quyền lực thực sự trong thời chiến có thể nằm ở các thiết chế an ninh, đặc biệt là Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).

IRGC được thành lập sau Cách mạng Hồi giáo năm 1979 như một lực lượng song song với quân đội chính quy nhằm bảo vệ chế độ. Theo thời gian, lực lượng này trở thành một trung tâm quyền lực sâu rộng, có ảnh hưởng lớn trong chính trị, kinh tế và an ninh của Iran.

Chỉ huy IRGC báo cáo trực tiếp với lãnh tụ tối cao và lực lượng này được cho là đang đóng vai trò then chốt trong việc điều phối chiến lược quân sự của Iran trong giai đoạn xung đột hiện nay.

Tehran xác nhận hợp tác quân sự với Nga

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết Tehran vẫn duy trì hợp tác quân sự với Nga và Trung Quốc nhưng không tiết lộ chi tiết cụ thể.

Khi được hỏi về mức độ hỗ trợ của hai nước này, ông chỉ nói họ là “đối tác chiến lược” của Iran.

Ông Araghchi cũng bác bỏ thông tin từ phía Mỹ cho rằng tân lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei bị thương và “biến dạng”. “Không có vấn đề gì với nhà lãnh đạo tối cao mới”, ông Araghchi nói trong cuộc phỏng vấn với MS Now. “Ông ấy đang thực hiện nhiệm vụ của mình theo Hiến pháp và ông ấy sẽ tiếp tục làm như vậy”.

Bình luận về các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, nhà ngoại giao Iran khẳng định Tehran sẽ đáp trả vụ tấn công nhằm vào đảo Kharg, trung tâm xử lý phần lớn lượng dầu thô xuất khẩu của nước này.

Iran cảnh báo có thể biến các cơ sở dầu mỏ liên quan Mỹ thành 'đống tro tàn'

Người phát ngôn Bộ chỉ huy trung tâm Khatam al-Anbiya tuyên bố các cơ sở thuộc công ty “có cổ phần của Mỹ hoặc hợp tác với Mỹ sẽ bị phá hủy và biến thành đống tro tàn”.

Iran anh 3

Những cột khói bốc lên từ một cơ sở lọc dầu ở Fujairah, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất, sau khi bị mảnh vỡ tên lửa Iran rơi xuống, ngày 14/3. Ảnh: Yonhap

Cảnh báo được đưa ra sau khi Mỹ không kích đảo Kharg, trung tâm xuất khẩu dầu mỏ quan trọng của Iran.

Tổng thống Donald Trump nói các mục tiêu quân sự trên đảo đã bị phá hủy nhưng Washington chưa tấn công hạ tầng dầu mỏ, đồng thời cảnh báo quyết định này có thể thay đổi nếu Iran cản trở tàu thuyền qua eo biển Hormuz.

Tehran cũng cảnh báo người dân tại UAE nên tránh xa các cảng và cơ sở liên quan Mỹ, cho rằng các địa điểm này có thể trở thành mục tiêu quân sự hợp pháp.

Động thái này làm gia tăng lo ngại xung đột có thể lan rộng sang các trung tâm năng lượng trong khu vực.

Ông Trump chưa muốn ngừng chiến, nghi ngờ tân Lãnh tụ Iran đã chết

Ngày 14/3 theo giờ địa phương, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông chưa sẵn sàng đạt thỏa thuận với Iran để chấm dứt chiến tranh, đồng thời từ chối nêu rõ những điều kiện mà Washington có thể chấp nhận.

“Iran muốn đạt thỏa thuận, còn tôi thì chưa, bởi các điều khoản hiện tại vẫn là chưa đủ”, ông Trump nói với NBC News trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại, đồng thời cho rằng bất kỳ thỏa thuận nào cũng cần phải “thật vững chắc”.

Iran anh 4

Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Reuters

Ông Trump cũng đặt nghi vấn về tình trạng hiện tại của tân Lãnh tụ Tối cao Iran, ông Mojtaba Khamenei, bởi ông này vẫn chưa xuất hiện công khai kể từ khi lên nắm quyền.

“Tôi không biết liệu ông ta còn sống hay không. Cho đến nay chưa ai có thể cho thấy điều đó. Tôi nghe nói ông ấy không còn sống. Nếu ông ấy còn sống, điều khôn ngoan mà ông ấy nên làm cho đất nước mình là đầu hàng”, ông Trump nói.

Ông Trump sẽ khôi phục trừng phạt dầu Nga ngay khi chiến sự Iran kết thúc

Trong cuộc phỏng vấn với NBC News ngày 14/3, Tổng thống Mỹ cũng đề cập đề cập quyết định tạm thời nới lỏng một số biện pháp trừng phạt đối với dầu mỏ của Nga, trong bối cảnh giá năng lượng toàn cầu tăng mạnh.

“Tôi muốn có dầu cho cả thế giới. Tôi muốn có dầu”, ông Trump nhấn mạnh, đồng thời cho biết các lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ của Nga “sẽ được khôi phục ngay khi cuộc khủng hoảng này kết thúc”.

Khi được hỏi về khả năng nhận hỗ trợ từ Ukraine trong cuộc xung đột tại Iran, ông Trump bất ngờ nói “người cuối cùng chúng tôi cần sự giúp đỡ là” ông Volodymyr Zelensky, Tổng thống Ukraine. Trước đó, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã đề nghị hỗ trợ Mỹ đối phó UAV của Iran.

Israel tuyên bố tiêu diệt thêm hai quan chức cấp cao Iran

Trong tuyên bố mới nhất, quân đội Israel nói rằng hai quan chức Iran bị tiêu diệt trong các cuộc không kích tại Tehran là Abdollah Jalali-Nasab và Amir Shariat.

Theo phía Israel, hai người này phụ trách Cục Tình báo thuộc Bộ chỉ huy khẩn cấp Khatam al-Anbiya. Quân đội Israel cho rằng cái chết của hai nhân vật này là “một đòn giáng đáng kể khác vào cấu trúc chỉ huy và kiểm soát của chính quyền Iran”.

Israel cho biết nước này đã thực hiện 400 đợt không kích nhằm vào các mục tiêu tại miền Tây và miền Trung Iran. Các cuộc tấn công ở những khu vực khác của Iran do Mỹ tiến hành.

Vùng Vịnh tiếp tục hứng tên lửa

Các quốc gia Vùng Vịnh Ba Tư tiếp tục báo cáo các vụ tấn công bằng drone và tên lửa trong ngày 14/3, dù cường độ dường như đã giảm so với trước đó.

Tại Qatar và Kuwait, số cuộc tấn công bằng tên lửa và drone mỗi ngày chỉ còn dưới 10 vụ, theo báo cáo quốc phòng của các chính phủ.

Iran anh 5

Lebanon bị không kích dữ dội từ đầu chiến sự. Ảnh: NYT

Bộ Quốc phòng UAE cho biết hệ thống phòng không nước này đã “đánh chặn” 9 tên lửa đạn đạo và 33 drone do Iran phóng trong ngày.

Saudi Arabia cũng thông báo đã đánh chặn một số drone. Quân đội Bahrain cho biết họ đã phá hủy 124 tên lửa và 203 drone kể từ khi các cuộc tấn công của Iran bắt đầu, nhưng không nêu con số riêng trong ngày.

Trung Quốc, Anh phản hồi yêu cầu điều quân đến Hormuz

Sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump “hy vọng Trung Quốc, Pháp, Nhật Bản, Hàn Quốc, Anh và các nước khác” sẽ triển khai lực lượng hải quân để khơi thông tuyến vận tải qua eo biển Hormuz, Trung Quốc và Anh đã phản hồi yêu cầu bình luận từ CNN.

Iran anh 6

Iran hiện kiểm soát eo biển Hormuz và tuyên bố mọi tàu muốn đi qua phải xin phép Iran. Đồ họa: Reuters

Cả hai nước đều không xác nhận việc có điều tàu chiến tới khu vực này hay không. Người phát ngôn Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington kêu gọi chấm dứt ngay các hành động thù địch, đồng thời nhấn mạnh rằng “tất cả các bên đều có trách nhiệm bảo đảm nguồn cung năng lượng ổn định và không bị gián đoạn”.

Tương tự, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Vương quốc Anh cho biết nước này đang thảo luận với các đồng minh và đối tác về nhiều phương án nhằm bảo đảm an ninh hàng hải trong khu vực.

Trước đó, ngày 14/3, ông Trump viết trên nền tảng Truth Social: “Mỹ đã đánh bại và làm suy yếu Iran về quân sự, kinh tế và mọi phương diện khác. Tuy nhiên, các quốc gia trên thế giới nhận dầu qua eo biển Hormuz cần phải tự bảo vệ tuyến đường này, và chúng tôi sẽ hỗ trợ rất nhiều”.

Eo biển Hormuz vẫn mở với các nước không thân Mỹ, Israel

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết eo biển Hormuz vẫn “mở” đối với các tàu không thuộc Mỹ, Israel và các đồng minh của họ.

“Những nước khác vẫn có thể đi qua”, ông nói trong cuộc phỏng vấn với MS Now. “Tất nhiên nhiều nước không muốn vì lo ngại an ninh. Điều đó không liên quan đến chúng tôi.”

Iran đã nhận trách nhiệm về nhiều vụ tấn công tàu thuyền trong và quanh tuyến đường dầu mỏ quan trọng này, trong đó có một tàu Thái Lan hôm 12/3. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran trước đó tuyên bố mọi tàu muốn đi qua phải xin phép Iran.

Lãnh tụ Tối cao Iran "vẫn ổn"

Ngoại trưởng Araghchi cũng nói trong một cuộc phỏng vấn rằng “không có vấn đề gì” với lãnh tụ tối cao mới của Iran, Mojtaba Khamenei.

Iran anh 7

Các địa điểm ở Iran bị không kích tính đến ngày 14/3. Đồ họa: NYT

Phát biểu này được đưa ra sau khi Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth nói ngày 13/3 rằng Khamenei đã “bị thương và có thể bị biến dạng”, trong khi ba quan chức Iran cũng cho biết ông đã bị thương, bao gồm chấn thương ở chân, trong ngày đầu của cuộc chiến.

“Có rất nhiều cáo buộc như vậy”, Araghchi nói, đồng thời khẳng định Khamenei “đang thực hiện nhiệm vụ theo Hiến pháp và sẽ tiếp tục làm như vậy”.

Iran cảnh báo Mỹ di dời các cơ sở công nghiệp khỏi Trung Đông

Theo CNN, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) phát đi cảnh báo trong ngày 14/3, yêu cầu Mỹ di dời các nhà máy công nghiệp của Mỹ khỏi khu vực. Lực lượng này cũng khuyến cáo dân thường rời khỏi những khu vực gần các cơ sở “có người Mỹ là cổ đông”.

Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng tại khu vực tiếp tục gia tăng sau hàng loạt cuộc không kích của Mỹ và Israel tiến hành trong hai ngày qua nhằm vào cơ sở hạ tầng của Iran.

Cùng ngày, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố Tehran sẽ đáp trả các cuộc tấn công vào lĩnh vực năng lượng của nước này bằng cách nhắm mục tiêu vào các cơ sở hạ tầng có liên hệ với lợi ích của Mỹ trên khắp khu vực.

Người Tehran vừa tuyệt vọng vừa hy vọng

Theo NYT, Tehran gần như vắng người khi nhiều người rời đi, số khác kiệt sức vì chiến sự.

Một doanh nhân ngoài 40 tuổi sống ở Tehran cho biết tiếng nổ thường đánh thức ông vào khoảng 5-5h30 sáng. Ông cho biết dù siêu thị, tiệm bánh và một số cửa hàng vẫn mở cửa, đường phố thủ đô gần như vắng lặng.

Iran anh 8

Người dân tại khu phố Tajrish Bazaar ở Tehran ngày 14/3. Ảnh: NYT

Ban đêm, thành phố hoàn toàn nằm dưới sự kiểm soát của lực lượng an ninh và không xảy ra biểu tình, ông nói. Một số tuần hành diễn ra trong tuần này tại Tehran nhằm ủng hộ chính phủ Iran, tưởng niệm các chỉ huy quân sự thiệt mạng trong các cuộc không kích của Mỹ và Israel.

Tehran đã hứng chịu các cuộc tấn công liên tục, bao gồm cả những vụ đánh trúng các chốt kiểm soát trên đường phố do lực lượng dân quân Basij quản lý, cùng hàng chục mục tiêu khác. Truyền thông Iran dẫn dẫn lời quan chức Bộ Di sản Văn hóa nước này cho biết ít nhất 19 công trình lịch sử và văn hóa trong thành phố đã bị hư hại nặng trong các cuộc không kích của Mỹ và Israel.

Đại diện Iran tại Liên Hợp Quốc, Amir Saeed Iravani, cho biết hơn 1.348 dân thường đã thiệt mạng kể từ khi chiến tranh bắt đầu. Theo đánh giá sơ bộ của cơ quan tị nạn Liên Hợp Quốc, khoảng 3,2 triệu người đã phải di dời trong nước.

Meisam, 41 tuổi, một cư dân, nói rằng ở một số khu vực thành phố vẫn có vẻ bình thường, nhưng bầu không khí nặng nề và vô hồn bao trùm các con phố.

Những người ở lại phần lớn ở trong nhà, trong khi nhiều người khác đã rời thành phố tới khu vực biển Caspi, sau nhiều ngày cảm thấy bức bối và mắc kẹt. Một số doanh nghiệp vẫn mở cửa, nhưng nhiều nơi đã đóng cửa hoặc gặp khó khăn.

“Không ai biết điều gì sẽ xảy ra”, ông nói. “Và tất cả chúng tôi đều đang đứng ở ranh giới giữa tuyệt vọng và hy vọng”.

TT Trump tuyên bố "ném bom dữ dội" dọc bờ biển ở eo Hormuz

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington sẵn sàng “ném bom dữ dội dọc bờ biển khu vực eo biển Hormuz” và đánh chìm các tàu Iran nếu cần thiết để mở lại tuyến hàng hải chiến lược này.

Ông khẳng định Mỹ sẽ bằng mọi cách bảo đảm eo biển Hormuz được mở lại, đồng thời kêu gọi các quốc gia bị ảnh hưởng bởi việc Iran phong tỏa tuyến đường này phối hợp cùng Mỹ triển khai tàu chiến tới khu vực.

Iran anh 9

Ông Trump khẳng định Mỹ sẽ bằng mọi cách bảo đảm eo biển Hormuz được mở lại. Đồ họa: Reuters/Việt hóa: Phương Linh.

Nhà lãnh đạo Mỹ cũng lặp lại tuyên bố rằng năng lực quân sự của Iran đã bị phá hủy nặng nề sau các đợt không kích, song thừa nhận Tehran vẫn có thể gây gián đoạn giao thông hàng hải bằng các biện pháp như UAV, thủy lôi hoặc tên lửa tầm ngắn. Ông cho biết Hải quân Mỹ có thể sớm bắt đầu hộ tống các tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz trong thời gian gần.

Eo biển Hormuz gần như bị tê liệt từ đầu tháng 3 khi căng thẳng Mỹ-Israel với Iran leo thang, khiến nhiều tàu dầu mắc kẹt và giá năng lượng toàn cầu tăng mạnh. Giới quan sát lo ngại việc gián đoạn tuyến vận tải chiến lược này sẽ làm trầm trọng thêm nguy cơ thiếu hụt nguồn cung năng lượng trên thị trường quốc tế.

Ông Trump tung clip về vụ tấn công đảo Kharg - báu vật của Iran Ngày 13/3 (giờ địa phương), Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tung video Mỹ tấn công đảo Kharg - trái tim dầu mỏ của Iran, nơi xử lý 90% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran.

Vấn đề Trung Đông

Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này,...

Chien thuat pha huy roi mac ca cua ong Trump hinh anh

Chiến thuật phá hủy rồi mặc cả của ông Trump

0

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Ngoại trưởng Marco Rubio đang theo đuổi chiến lược dùng sức mạnh quân sự - kinh tế để gây sức ép, từ đó mở đường cho các thỏa thuận với đối thủ.

Phương Hà, An Hòa

Bạn có thể quan tâm